Niye 'Kupaya gelmeyin' diyorlar?

Niye 'Kupaya gelmeyin'   diyorlar?
Niye 'Kupaya gelmeyin'   diyorlar?
Dünyanın en büyük futbol şenliği perşembe günü başlıyor. Yedi yıl önce kupanın organizasyonu kendilerine verildiğinde büyük bir coşku gösterisine soyunan halk niye artık 'Kupaya gelmeyin' diyor? İşte cevabı...
Haber: VOLKAN AĞIR / Arşivi

Dünya Kupası’nın Brezilya’da organize edileceğinin resmiyete dökülmesi, 2007’de ülkenin çoğunun sokağa döküldüğü görkemli bir kutlamayla karşılanmıştı. Futbolun çılgıncasına sevildiği, sokakta yürürken bile top sektirebilen insanların bulunduğu bir ülkenin halkı, nasıl oldu da yedi yıl içerisinde, bu oyunun en görkemli şöleninin bu topraklarda oynanmasına, “Nao vai ter copa!” yani “Kupaya gelmeyin” sloganını son bir sene boyunca yüksek sesle haykırarak karşı çıkar duruma geldi?
Kısaca hatırlatmak gerekirse geçen sene haziran ayı içinde, Brezilya Dünya Kupası provası niyetine ‘Konfederasyon Kupası’na ev sahipliği yaparken, halkın otobüs bileti fiyatlarına yapılan zammı protesto etmesi dünya gündemine oturdu. Haziran ayında Sao Paulo Belediye Başkanı Fernando Haddad’ın, metro ve otobüs için ulaşım ücretlerini 3 Real’den, 3.20 Real’e çıkarması meblağ olarak ufak gözükebilir ancak gün içinde toplu taşımanın sık kullanıldığı bir şehir olması nedeniyle bu, halkın cebini bir hayli yakacak zamdı. Bu zammın ana nedenlerinden biri ise Dünya Kupası’na hazırlık yapılan ülkede, ulaşım, konaklama, stadyum koşullarını FIFA’nın istediği standartlara getirmek için nereden gelip nereye gittiği belli olmayan milyar dolarların harcanmasıydı. Son Dünya Kupası’nın yapıldığı Güney Afrika’ya göre yapılan harcamaların üç katı olduğu tespit edildi. Lula’nın başkanlığı döneminde “Halka ayrılan bütçe ile Dünya Kupası bütçesi ayrı tutulacak. Stadyumlar özel sektöre yaptırılacak” dense de bu böyle olmadı. Halkı en çok hayal kırıklığına uğratan şey ise İşçi Partisi’nin iktidarda olduğu bu süreçte Brezilya’nın en büyük yolsuzluk iddialarının ortaya çıkması ve bu iddiaların cevapsız bırakılmasıydı. 

Rio’da ölüm

Rio de Janeiro’da ise çok daha başka boyutta yaşanıyor tüm bu hazırlıklar. Çünkü Rio, 2016’da da Olimpiyat Oyunları’na ev sahipliği yapacak. Bu iki mega organizasyon nedeniyle, Rio Belediye Başkanı Eduardo Paes’in Rio’nun tüm alt kültürünü oluşturan favelaları ‘temizleme’ kararı, bu kentte yaşananların daha fazla şiddetli ve çok daha fazla polisiye olayların yaşanmasına neden oluyor. Benim 20 Mayıs’ta Sao Paulo’ya inmemden birkaç gün sonra 27 Mayıs’ta 20 yaşındaki Caio de Moraes, Rio’nun en büyük favelası Complexo do Alemao’da polis kurşunuyla öldürüldü. 

Başkentte ‘oklu’ direniş

22 Mayıs’ta ‘Evsiz İşçiler Hareketi’nin de katıldığı Dünya Kupası karşıtı büyük katılımlı bir eylem düzenlendi Sao Paulo’da. Sonraki günlerde evlerinde kaldığım arkadaşlarımın da aktardığı üzere, çok başka şehirlerde önce otobüs şoförleri, sonra metro çalışanları, sonra öğretim görevlileri tek tek eyleme gitmeye başladı. Talepleri ise maaşlarına zam yapılmasıydı. 27 Mayıs’ta ise oklarını kuşanan başkent Brasilia’daki yerliler, topraklarını ve haklarını savunmak için ateşli silahlarını kuşanmış olan polislere karşı direndi. 30 Mayıs’ta Dünya Kupası’nın sergilendiği Sao Paulo, Corinthians Arena’ya giden metro durağı Itaquera’da küçük çaplı başlayan eylemler, diğer günler daha kalabalık bir şekilde devam etti. Son bir haftadır ise bu şehirdeki eylemler, açılış maçının burada yapılacak olması nedeniyle de artarak devam ediyor. 5 Haziran’da bu kez öğretim görevlileri Hükümet Binası önünde eylemdelerdi. Sayıları 500’ü geçmeyen kalabalığın gerçekleştirdiği ve trafiği kapadığı eylem sırasında topluluğun trafiği açması uyarısına uyulmamasının ardından polis biber gazı kullanarak trafiği açtı. Kalabalık dağılırken konuştuğum eylemciler ise pazartesi günü pazarlık masasına oturacaklarını belirttiler. Bu tür eylemlerin ardından kolayca pazarlık masasına oturabilmesinin en önemli nedeni kuvvetli sendikların olması.
Elbette bu olaylar yaşanırken Sao Paulo ve Rio’da, özellikle esnafın Dünya Kupası’na hummalı bir çalışması var. Neredeyse bütün hepsi çalışanlarına sarı yeşil giysiler giydirirken vitrinlerine ise yine Brezilya bayrağı renklerini barındıran ürünleri koymuşlar. Yavaş yavaş ısınıyorlar kupaya. 

Ücretler çok artacak

Şu anda bile Brezilya’da birçok şey pahalı iken kupa boyunca her şeyin ücretinin artacağını belirteyim. Günlüğü 25 Real olan Rio’daki 12 kişinin kaldığı hostel odalarındaki fiyat bir anda 150 Real’e çıkacak. (1 TL = 1.07 Real) Hostel fiyatları böyle ise otel fiyatlarını düşünün.

Seyahat bedeli maç biletlerine bedel


Bir Brezilyalı, eğer sadece takımının grup maçlarını izlemek istiyorsa önce paket bilet için 1860 Real ödemeli ve sonrasında da sırasıyla Sao Paulo - Fortaleza ve Brasilia şehirlerine gitmeli. Bu vatandaş Sao Paulo’lu olsa bile Fortaleza’ya 1794 km yol kat etmeli. Otobüsle yolculuk mümkün olsa da iki gün sürdüğünden uçağı tercih etmek zorunda kalacak ve normal zamanda 300 Real’e satılan bilete 950 Real verecek. Forteleza’dan Brasilia’ya gitmek için 1165 km yol kat etmek zorunda kalacak olan bu taraftar 1.5 gün otobüs yolculuğu istemezse uçak biletine 669 Real verecek. Yaşadığı şehre Sao Paulo’ya dönmek için de 549 Real ödeyecek. Kısacası sadece uçak biletine 2168 Real ödemek zorunda. Konaklama ücretleri ise cabası. Brezilyalılar için bu durum bile tek başına eylem nedeni olabilir. 

Corinthians Arena yetişecek mi?

1 Haziran’da Dünya Kupası’nı görmeye gittiğimde dışarıdan görünen kısmında inşaatı devam eden açılış maçının yapılacağı Corinthians Arena’nın açılış maçına yetişip yetişmeyeceği kuşkulu. Corinthians - Botafogo arasında oynanan lig maçı, test niyetine bu stadyumda oynatılırken tribüne seyirci alınmadı. Maça gidenler ise tribünlerin dışında da bitmeyen yerler olduğunu söyledi.

Metroda grev sürecek

Sao Paulo metrosunda görevli olan Ronaldo de Souza, “FIFA kalitesinde metro istiyoruz” sloganı yazan yeleğiyle greve destek verirken, kupa sırasında da bu eylemlerinin devam edeceğini söyledi. Tabii eğer hükümetle anlaşmazlarsa. İki adet bulunan bilet gişelerinin ise sadece birini açarak iş yavaşlatmaları uzun bilet kuyrukları oluşturdu.

‘Fanzone’lar hazır değil

Rio’nun en turistik yeri olan Copa Cabana plajında bulunması planlanan, kupa maçlarının büyük ekranlardan gösterileceği taraftar alanları ise henüz hazır değil.