Olay sanatsal değil; bir kıskanç erkek vakası

Olay sanatsal değil; bir kıskanç erkek vakası
Olay sanatsal değil; bir kıskanç erkek vakası
Ali Sürmeli, dün Radikal'de yayımlanan mektubunda 'Matmazel Julie'den Esinti' oyununda rol alan eski sevgilisi Sultan Ertuğrul'a gişe uğruna kadın bedeninin hoyratça sergilendiği için yumurta attığını iddia etmişti. Sürmeli'ye oyuncular ve Ertuğrul'un avukatı itiraz ediyor: "Bu bir kıskançlık eylemi."
Haber: İPEK İZCİ - ipek.izci@radikal.com.tr / Arşivi

Ali Sürmeli’nin dün Radikal’de yayımlanan mektubuna itiraz var! Sürmeli, ‘Yumurta ben atınca mı faşist oluyor?’ başlıklı yazısında, “Sanatla pornografinin birbirine karıştırıldığına, sırf gişe yapmak uğruna kadın bedeninin hoyratça sergilendiğine, etiğin ve sanatın kalbinin kırıldığına tanık oldum. Oyunu ilk seyrettiğimde bana ‘Nasıl buldun?’ diye soran yönetmene ‘Edep yahu!’ diye seslenmekle yetinmiştim. Olay gecesi de tepkimi dile getirmek için yanımda getirdiğim yumurtayı fırlatmak üzere yönetmeni aradım. O ortaya çıkmayınca yumurta Sultan Ertuğrul’a nasip oldu…” demişti.

1 Mart Cuma akşamı İstanbul ’da sahnelenen Nilüfer Sanat Tiyatro’nun ‘Matmazel Julie’den Esinti’ adlı oyunu, tiyatrocu Ali Sürmeli’nin yumurtalı protestosuna tanıklık etmişti. Mehmet Ergen’in yönettiği; Teoman Kumbaracıbaşı, Özge Özder ve Sultan Ertuğrul’un oynadıkları oyunun bitiminde, Sürmeli’nin eski sevgilisi olan Sultan Ertuğrul’a sahnede öpüştüğü için yumurta attığı iddia edilmişti.
Sürmeli’ye ilk itiraz, Ertuğrul’un avukatı Sera Kadıgil’den geldi. Kadıgil, Ali Sürmeli’nin, beğenmediği bir tiyatro oyununu, devrimci öğrenciler gibi yumurta atarak protesto etmiş, attığı yumurta da tesadüfen Ertuğrul’a denk gelmiş gibi bir açıklama yaptığını; ancak olayın böyle olmadığını söylüyor. Yaşananların, içerikten rahatsız olan bir sanatseverin yumurtalı protestosuyla alakası olmadığını söyleyen Kadıgil, “Eski sevgilisini kıskanan bir erkek, herkesin içinde gidip kadını elindeki yumurtayla yumrukladı. Zaten darp raporu da mevcut” diyor. Kadıgil ayrıca, Sürmeli’nin oyunun yönetmeni Mehmet Ergen’in yurtdışında olduğunu bildiğini ve Sultan Ertuğrul’u özellikle çağırdığını ekliyor: “Tanık ifadeleriyle de sabit, Sultan Hanım oraya indiğinde ‘Beni çağırmışsın’ diyor, ‘Yoo, ben çağırmadım’ diyor. O sırada Sultan Hanım’ın yanında iki izleyici var, cebinden yumurtasını çıkarıyor.”

Ali Sürmeli’nin cebinden çıkardığı yumurta elindeyken Ertuğrul’un yüzüne yumruk attığını söyleyen Kadıgil, bunun planlı bir eylem olduğunu vurguluyor: “20 gün öncesinden bilet almış, davetiye ayırtmış, 20 tane arkadaşını getirmiş, kameraman getirmiş, fotoğrafçı getirmiş.” Sürmeli’nin Radikal’e gönderdiği mektuptaki “Evet terk ettim sevgilimi ama o 25 kişinin geldiği gala gecesinde...” sözlerine de ayrıca itiraz var: “Oyunu izleyip Sultan Hanım’ı terk ettiği şeklinde bir açıklama yapmış, bu gerçeği yansıtmıyor, dört ay önce ayrılmışlar.”
Olayın yaşandığı gece ilk şikâyetlerini yaptıklarını, kasten yaralama suçundan soruşturma açıldığını söyleyen Kadıgil, “Sürmeli’nin bir tek Sultan Hanım’a değil, oradaki herkese karşı tehditvari açıklamaları olmuş, onun için savcılığa suç duyurusunda bulunacağız ve tabii ki tazminat davası açacağız” diyor.

Oyunculardan Özge Özder ise “Sürmeli’nin yaptığı hareketi ve sahne üzerindeki bir esere pornografik demesini kınıyorum” derken, ellerinde mekân kamerası görüntülerinin olduğunu ve savcılığın bu görüntüleri değerlendireceğini ekliyor. Olayı geçen günlerde katıldığı bir TV programında kamuoyuyla paylaşan Özge Özder, “Ali Sürmeli oyunun galasına da gelmişti. Sürmeli, yönetmen Mehmet Ergen’e Sultan’ın sahnedeki öpüşme sahnelerinden duyduğu rahatsızlığı da iletmişti. Bütün bunlar sahne üzerinde öpüştüğü için oldu” demişti.
Oyunun bir diğer oyuncusu Teoman Kumbaracıbaşı da Sürmeli’nin oyundaki öpüşme sahnesini cep telefonuyla kaydedip salondan çıktığını söylüyor. Olayda sadece Ertuğrul’a değil, sanata da saldırı olduğunu söyleyen Kumbaracıbaşı, “Tartışma konumuz öpüşme sahnesi değil ki; bir sahne canlandırılıyorsa canlandırılacaktır. Asıl sorun bu saldırının camianın içinden gelen birisinden gelmiş olması. Ali Sürmeli hem karanlık, hem yalancı. Olay gözümün önünde oldu. Sultan kafede değildi, Ali Sürmeli’nin yanındakiler Sultan’ı çağırdı. Sultan gelince, Ali Sürmeli cebinden yumurtayı çıkarttı, elini havaya kaldırdı, avuç içiyle vurur gibi, yumurtayı Sultan’ın suratına patlattı. Eylemin kendisi tamamen planlanmış. Oyunu sabote etmeye gelmişlerdi” diyor. Ali Sürmeli’nin tiyatrodan aforoz edilmesi gerektiğini de ekleyen Kumbaracıbaşı, “Oyuncular Sendikası’nın rengi asıl şimdi belli olacak, bence sarı çıkacak” diyor.

Oyuncular Sendikası Genel Başkanı Memet Ali Alabora ise aynı zamanda sendika denetleme kurulu üyesi olan Ertuğrul’un her şekilde yanında olduklarını anlatmakla başlıyor söze. “Hukuki süreci başlatan da sendika avukatı. Ki zaten işyerinde başına gelmiş bir şey bu” diyen Alabora, Ali Sürmeli’nin üyeleri olmadığını belirtip ekliyor: “Bu olay bir oyun protestosu değil. Olay; eski bir sevgiliye ‘ahlaksızlık’ yaptığı iddia edilerek yapılmış, kadına karşı şiddetin somut bir örneği. Fiziksel şiddet var. Yumurta atma olayı değil, yumurtayla kafaya vurma, üstüne boğazı sıkmaya teşebbüs var. Bu olayda tek yapılmayacak şey, şiddetin ölçüsünü tartışmak. ‘Şu kadarı şiddet, bu kadarı şiddet değil’ demek şiddeti normalleştirir. Bir grup erkeğin düşünce biçiminde ‘Hakkıdır, erkektir’ şeklinde fikirler varken bu savunmalar, erkek egemen kültürü yüceltmektir.”
Yurtdışında bulunan yönetmen Mehmet Ergen’e ulaşamadık. Sultan Ertuğrul ise telefonlarımıza çıkmadı.

Meslektaşları kınadı

Oyuncular Sendikası’nın yazılı yaptığı basın açıklamasında “Meslektaşımız ve üyemiz Sultan Ertuğrul 1 Mart 2013 Cuma akşamı, Strindberg’in ‘Matmazel Julie’den Esinti’ isimli oyunundan sonra, fuayede seyircilerin tebrik ettiği sırada, Ali Sürmeli tarafından yüzüne yumurtayla vurulmak suretiyle psikolojik ve fiziksel şiddete maruz kalmıştır. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne çok yaklaştığımız şu günlerde, bir kadın oyuncunun oynadığı oyun sebep gösterilerek, ‘oyunun kurallarını’ çok iyi bildiğini varsaydığımız meslektaşımız Ali Sürmeli tarafından darp edilmiş olması üzüntümüzü pekiştirmektedir. Oyuncular Sendikası olarak şiddetin her türüne karşı olduğumuzu belirtir, Ali Sürmeli’yi esefle kınadığımızı kamuoyuna duyururuz” denildi. Sürmeli’ye bir kınama da Nilüfer Belediyesi ve Nilüfer Sanat Tiyatro’dan geldi. Açıklamada “Tiyatro sanatçısı Sultan Ertuğrul’a daha fazla zarar ve üzüntü vermemek adına bu tarz saldırılara verilebilecek en doğru yanıtın hiç ara vermeden, kaldığımız yerden oyunumuzu sahnelemeye devam etmek olduğunu düşünüyoruz” ifadeleri yer aldı.

Yakışıksız bir durum

‘Yumurtalı saldırıyla ilgili dün birçok tiyatrocuyu aradık. Tiyatrocuların çoğu, olayın tiyatroyu ilgilendirmediğini ve yapılanın kişisel bir saldırı olduğunu söyleyerek görüş vermek istemedi. Tiyatro yönetmeni ve oyuncu Orhan Alkaya, “Ben sürece baktım, ortada yakışıksız bir durum var. Açıklamalar da beni tatmin etmedi, söyleyebileceğim tek şey; zırva, tevil götürmez” diye konuşurken oyuncu Ayşenil Şamlıoğlu da “Bırakın tiyatroyu, şiddet hiçbir alanda kabul edilebilir değil ki. Bu olayın hangi gerekçeyle yapıldığını bana kimse açıklayamaz. 21. yüzyılda Ortaçağ’a dönmekten haz duyuluyor herhalde! Yaşananlar korkunç!” demekle yetindi.