Ötekiyi ötekileştirmeden 'İz' sürmek

Ötekiyi ötekileştirmeden 'İz' sürmek
Ötekiyi ötekileştirmeden 'İz' sürmek
Galataperform oyunu 'İz', ötekiyi başarıyla anlatan, sahneye layığıyla getirilen yeni bir yerli metin örneği.
Haber: ZEYNEP AKSOY / Arşivi

Tarlabaşı’nda bir apartman dairesi…Çok şey görmüş geçirmiş bir daire bu. Türkiye ’nin yakın tarihine ve şimdisine dair türlü çeşit travmaya mekân olmuş. 50’li yıllarda 6-7 Eylül dolayısıyla memleketlerini terk etmek zorunda kalan Rum kız kardeşler Markiz ve Eleni’yle annelerinin yuvasıymış önce, 80’lerde devrimci Ahmet’in sığınağı ve cehennemi, 2000’lerde ise seks işçisi transseksüel Sevengül’ün sevgilisi Rüzgar’la aşkı ve acıyı yaşadığı evi…
Bu duvarlar konuşmaya başlasa neler anlatır denir ya hani? Ahmet Sami Özbudak’ın yazdığı, Galataperform’un yeni oyunu ‘İz’de bir apartman dairesinin duvarları dile geliyor adeta ve tanıklıklarını ev sahipliği yaptığı karakterler aracılığıyla seyirciyle paylaşıyor. Güzel yazılmış, doğal ve akıcı bir dile sahip. Fakat üç dönemi bir arada sahne üzerinde anlattığı için çetrefilli olan metin, iç içe geçmiş üç farklı hikâyeyi sadece mekân ve bir sembol ortak noktalarında buluşturuyor, ekonomik (makul bir süre içerisinde), pratik ve etkili bir biçimde anlatmayı başarıyor.
Galataperform’un tüm alanını kullanan, oyuncular seyirciyle fiziksel olarak paylaştıkları alandan çıktıklarında iki video monitörü ve kameralarla onları yatak odasında, balkonda takip eden mekân kullanımı yaratıcı ve işlevsel, ancak bazen geçişlerde akışa ket vuran teknik duraksamalar yaşanıyor. Keza, özellikle de bol aksanlı konuşmalar (Rum/Kürt/Karadeniz şiveleri) kamera/monitöre geçildiğinde anlaşılamayabiliyor. Başta biraz kafa da karıştırıyor metnin biçimi, öykülerin aynı anda anlatılması, mekânın ve monitörlerin senkronize kullanımı dolayısıyla. Fakat doğru mizansen seçimleri ve reji (Yeşim Özsoy Gülan) sayesinde olan bitenin berraklaşması çok zaman almıyor. Sahne (Başak Özdoğan) ve müzik tasarımı (Özüm Özgülgen) incelikli, zevkli ve iyi. Okan Urun, Burak Safa Çalış ve Ceren Demirel ustalıklı ve doğal oyunculuklarıyla özellikle dikkat çekiyorlar. Metinde Rumların hikâyesindeki detay ve özen bolluğunu devrimci gencin hikâyesinde bulmak zor. Transseksüelin hikâyesi ise şimdiki zamanda geçmesi ve merkeze oturmasıyla oyunun lokomotifi ve hem gerçekçi hem de Rumların hikâyesi denli özenli kurgulanmış.
Yeni bir yerli metin örneği olarak, Türkiye’nin yakın tarihine farklı bir perspektiften bakan, ötekiyi ötekileştirmeden ve bırakılan izler üzerinden anlatan, birkaç teknik sorun dışında sahneye başarıyla taşınmış, iyi oynanan bir iş ‘İz’. Çok farklı toplumsal problemlere bir arada parmak basmasıyla da postmodern anlamda önemli ve izlenesi.


    ETİKETLER:

    Türkiye

    ,

    Rüzgar

    ,

    Müzik

    ,

    Kız

    ,

    Seks

    ,

    Daire

    ,

    Pratik

    ,

    karadeniz

    ,

    eylül

    ,

    bakan

    ,

    ,

    zaman