Sanat piyasası bu resmi çok tartışacak

Sanat piyasası bu resmi çok tartışacak
Sanat piyasası bu resmi çok tartışacak

Videoda galerici Yahşi Baraz, Burhan Doğançay ın Kurdele serisinden bir resmi kafasına geçirmiş vaziyette görünüyor.

Halil Altındere'nin 'Portrait of a Dealer' adlı videosu sanat tarihine geçmeye aday. Türkiye'nin en pahalı ressamını, en eski galericisinin kafasına geçiren Altındere, sanat piyasasında bir dönemin kapandığını ilan ediyor
Haber: CEM ERCİYES - cem.erciyes@radikal.com.tr / Arşivi

Halil Altındere, Türkiye ’nin en eski galericisinin kafasına, Türkiye’nin en pahalı ressamını geçirdi. Bu bir kavga değil, bir sanat eseri. Politik ve ironik işleriyle tanınan güncel sanatçı, küratör, yayıncı Halil Altındere bir kez daha sanat tarihinde yerini alacak, sansasyonel bir işe imza attı. Altındere ‘dealer’la (yani sanat taciriyle), rekor fiyatlara satılan ressamı bir araya getiren bu işiyle belli ki sanat piyasasına keskin bir eleştiri getiriyor. 

Sanat fuarında sergilenecek
Ama işin en ilgiç yanı bir ‘video enstelasyon’ olarak hazırlanan bu işin başrolünde, Türkiye’nin en eski ve önemli ‘dealer’ı olan Yahşi Baraz’ın rol alması. Baraz, ‘Portrait of a Dealer’ adlı videoda rol almakla kalmıyor, onu sanat fuarı Contemporary İstanbul’da sergileyip satışa da sunuyor...
90’lardan itibaren, aleyhinde davalar da açılan ‘kimlik’ konulu çalışmaları, yerleşik sanat dünyasını tehdit eden ‘Seni Öldüreceğim İçin Üzgünüm’ gibi sergileri ve mesela bir sergide pahalı resmi kucaklayıp vals yapmak gibi performanslarıyla sanat dünyasının aykırı isimlerinden biri Halil Altındere. Bir yandan da dünyanın en önemli bienallerine, sergilerine davet edilen, güncel sanat ortamımızın en başarılı sanatçılarından biri. Altındere, müzayedelerdeki ‘rekor fiyat’ haberlerinin ‘kültür sayfalarından ekonomi sayfalarına terfi ettiğini’, artık her zamankinden daha fazla ilgi gördüğünü fark ettiği gün ‘Portrait of a Dealer’ı yapmaya karar vermiş. Uluslararası alanda çok sözü edilen sanatçıların Türkiye piyasasında pek de ilgi görmemesi bu kararın temel sebebi. Para eden sanat eserleri, çoğunlukla 70’li, 80’li yıllarda kendini gösteren sanatçılara ait. İşte Altındere’nin hazırladığı videoda rol alan Yahşi Baraz da bu sanatçıları piyasaya tanıtan isim. Bugün milyonlar eden sanatçıları, Yahşi Baraz 80’lerde birkaç yüz dolara satmaya çalışıyordu. Mesela, 2.2 milyon liraya satılarak günümüz resminin en pahalı tablosu olan Burhan Doğançay’ın ‘Mavi Senfonisi’ni ilk sahibine satan kişi de Yahşi Baraz... Yani, Baraz’ın kafasına bir Burhan Doğançay resmi geçirilmesi tesadüf değil... 

Fiyatı 50 bin Avro
Halil Altındere’nin Yahşi Baraz’ı ikna etmesi öyle kolay olmamış. Neyse ki Baraz genç sanatçılara ve yeni işlere açık biri. Sonuçta ‘Portrait of a Dealer’a poz vermekle kalmıyor, onu bizzat kendisi sergileyip satışa sunarak bu işi bir performansa da dönüştürüyor. Video, Contemporary Istanbul fuarındaki Galeri Baraz standına kurulacak müze gibi bir ortamda, altın varaklı çerçevenin içinde bir tür Rönesans resmi gibi sergilenecek. Yahşi Baraz, galerinin bir tarafında piyasanın sevdiği resimleri, diğer tarafında da onları kıyasıya eleştiren bu videoyu satacak.
Satış fiyatı da az değil, 50 bin Avro... Aslında Harry Potter filmlerindeki tablolar gibi, dikkatli bakana kımıldayan bir resme benziyor bu video. Sanat tarihçisi Ali Akay’a göre ‘bir dönemin kapandığını’ ilan eden, çok önemli bir resim bu: “Ekrana neredeyse donmuş şekilde, boynundaki Burhan Doğançay tablosuyla bakan Yahşi Baraz, hem bir işbirlikçinin hınzırlığını hem de bir mağdurun hüzünlü bakışlarını taşıyor yüzünde. Olay olmuş bitmiş, faili meçhul. (...) Altındere’nin kapandığını ilan ettiği bir dönemin portresini izliyoruz.”
Günümüz avangardını simgeleyen en önemli isimlerden biri olan Halil Altındere, bu işiyle mutlaka bir kez daha sanat tarihine geçecek. Geleceğe kalacak sanat eserinin keskin kokusunu hâlâ çok iyi alan Yahşi Baraz da ona eşlik edecek. Bu cesur işi görmek isteyenler 25-28 Kasım tarihleri arasında Lütfi Kırdar Kongre Sarayı’nda düzenlenecek Contemporary Istanbul’u kaçırmasınlar...

‘Herkes aynı sanatçıları alıyor’
“Çağdaş, güncel sanatın gelişmesi için her şey mubahtır” diyor Yahşi Baraz. Projeye nasıl katıldığını sorduğumda “Halil Altındere’yi yıllardır tanırım, ondan çok resim almışımdır” diye söze giriyor; Altındere’nin politik yanından uzak durduğunu da vurguluyor. Ama onun avangard duruşunu beğeniyor: “Mesela Amerika’da her on yılda bir yeni bir kuşak çıkmıştır. Bizde öyle değil, herkes otuz yıldır Burhan Doğançay, Adnan Çoker, Erol Akyavaş, Ömer Uluç gibi aynı isimlere yatırım yapıyor. Bu durum da gençleri sinirlendiriyor. Altındere de bu duruma işaret ediyor.” Yahşi Baraz, ‘bu iş nasıl tepkiler alır’ sorusu üzerine “Tabii bunu hakaret olarak görenler olabilir, ama yok öyle bir şey.” diyor. Doğançay’ın ise çalışmadan haberi yok. Yahşi Baraz, ‘dünya çapında işler yapmış, çok önemli bir sanatçı’ olarak Doğançay’ın ‘bunu da toleransla karşılayacağı’ görüşünde.