Şeker hastalığı ömrü uzatır!

Şeker hastalığı ömrü uzatır!
Şeker hastalığı ömrü uzatır!

Diyabet hastaları ihtiyacı olan şekeri doğal yollardan bol meyve sebze tüketerek alabilir.

Şeker hastası iyi tedavi olur, iyi bir takip içinde yaşamına devam ederse akranlarına göre en az 10 yıl fazla yaşayabilir
Haber: FERHAN KAYA POROY - fkaya@doganburda.com / Arşivi

Kaç tip diyabet vardır?
Beş tip. 0-30 yaş arasında görülen Tip-1 diyabet, 40 yaş sonrasında görülen Tip-2 diyabet, gebelik diyabeti, IGT (Glikoz tolerans bozukluğu) ve hipoglisemi (Düşük şeker).
Tip-1 diyabet nedir?
Bu diyabet türü 0 ile 30 yaş arasında görülür ve en çok 0-14 yaş arasında ortaya çıkar. Bu yaşlar ergenlik çağlarıdır ve vücutta birçok değişiklik olur. 0-5 yaş arasında şeker hastalığı nadir görülür, oranı 10 bin çocukta 1’dir. 5’le 7 yaş arasında ise görülme sıklığı 5 binde 1’e düşer. Ama 7 ile 14 yaş arasında 2 bin 500’de 1’e düşer. Özellikle kız çocuklarında ergenlik çağı önemlidir ve bu dönemde erkeklere oranla daha fazla şeker vakalarına rastlanır. Bu dönemlerde, yani okul çağı içinde çocukların virütik enfeksiyonlarla karşılaşma ihtimalleri de yüksektir. Kabakulak, kızamık, boğmaca gibi ateşli hastalıklarda virüs pankreasa giderek burada tahribat yapar ve pankreas da bu tahribat sonucunda insülin salımını ortadan kaldırır. Bu nedenle şeker hastalığı ortaya çıkar. Bu yüzden sonbahar mevsimlerinde ateşli hastalıkların başlamasıyla çoğunlukla şeker hastalıklarında da artış olur. Çocukluk şekerleri çok ağır şekilde başlar. Şeker koması şeklinde bir tablo izler. Çocuğun ani kilo kaybetmesi, birdenbire halsiz olması, iştahsız olması belirtiler arasındadır. Çocuk gece yatağını ıslatmaya başlar. Dört-beş yaşında birdenbire yine bezlenme ihtiyacı hissedilir. Bu da anne-babanın anlaması için çok büyük bir belirtidir. Bu çocuklar doktora geldikleri zaman genellikle kan şekerleri 300-400 miligramın üzerindedir. İdrarlarında şeker ve aseton vardır.
O zaman Tip-1 diyabetin teşhisi için ailelerin biraz uyanık olup sürekli çocuklarını izlemesi mi gerekiyor?
Özellikle ailede diyabet varsa kalıtımsal etki de göz önünde bulundurularak çocuklara hiç olmazsa senede bir kez tarama yaptırılması gerekir. Şeker çıktığı zaman çocuğu getirince iş işten geçmiş oluyor.
Tip-2 diyabet nedir?
İleri yaşlarda görülür ve belirtileri çok az olduğu için sinsice ilerler. Mesela hasta göz şikayetiyle doktora gitmiştir, hastalık bu şekilde teşhis edilmiştir. Ancak bu hastalarda şeker çıktığı zaman çoğu kez diyabetin komplikasyonları da birlikte gelir. Mesela hastanın gözü bozulmuştur, koroner damar hastalıkları vardır, kan yağları yüksektir ve şişmandır. Bütün bunlar Tip-2 diyabetin gizli devreden geçtiğini ve gizli devrenin erken anlaşılamadan hastanın bu duruma girdiğinin işaretidir. Tip-2 diyabetlerin mutlak suretle bir evveliyatının da olduğunu düşünmek gerekir. Tip-2 diyabetlilerin yüzde 60-65’i kadın, yüzde 30-35’i erkektir. Erişkin yaştaki kadınlar daha çok şekere yakalanır.
‘Şeker hastalığı ömrü uzatır’ derler doğru mu?
Doğrudur. Şeker hastası iyi tedavi olur, iyi bir takip içinde yaşamına devam ederse akranlarına göre en az 10 yıl fazla yaşayabilir. Bu, ABD’de yapılan bir araştırmayla saptanmıştır. 1000 diyabetli denek iki ayrı gruba ayrılmış. Bir grup iyi takip edilmiş, yani hem tedavisine hem de diyetine özen gösterilmiş. Diğer grup ise düzensiz ve diyetsiz yaşamış. Sonuçta iyi takip edilenlerde yüzde 5, düzensiz yaşayanlarda yüzde 25 ölüm oranı saptanmış.
Hasta nasıl beslenmeli?
Sabahtan akşama kadar aç kalıp akşam birdenbire yemek çok zararlıdır. Şeker hastası her öğünü, hatta ara öğünlerini bile hiç kaçırmadan yemelidir. Sabah 10.00’da, öğleden sonra 15.00’te ve gece yatarken mutlaka bir şeyler yemelidir. Karbonhidrat dediğimiz unlu, nişastalı gıdaları da yememelidir. Sebze ve kabuklu meyveleri tercih etmelidir. Unun beyazını değil, kepeklisini tercih etmelidir. Yağlı gıdalardan da mümkün olduğunca kaçınmalıdır.
Şeker hastasının yapacağı diyet nasıl olmalı?
Şeker hastasına tüm gıdaları veriyoruz. Vermediğimiz tek şey beyaz şeker. Meyve veriyoruz, hasta buradan fruktoz yani meyve şekeri alıyor. Süt veriyoruz, buradan da laktoz dediğimiz şekeri alıyor. Ayrıca sebze, salata yiyor, oradan da şeker alıyor. Her türlü gıdada şeker var. Bu nedenle diyabet diyeti, mahrumiyet diyeti değildir.
Diyetin uygulanmasıyla ilgili önerileriniz var mı?
Bu rejimi yapan bir insan ortalama 1600-1700 kalori alır. Bu diyetle hem kilo almaz hem de sağlıklı beslenmiş olur. Onun için ‘Aç kalıyorum’ diyenlere inanmayın; çünkü bu diyet bir açlık diyeti değildir. Öğle yemeğinde burada yazılı beş maddelik gıdayı yiyemezse, parası veya vakti yoksa o zaman hasta bir sandviç veya bir simit alır, yanında da bir bardak ayran içer, o da olur. Ancak akşam eve gittiğinde muntazam yemeğini yemelidir. İnsülin kullanan bir hasta saat 15.00-16.00 arasında ara kahvaltı yapmazsa o zaman yine şekeri düşer. Üç esas, üç ara öğünü mutlaka olmalı.
Diyabet tedavisinde kullanılan ilaçlar nelerdir?
İlaçlarda bir ağızdan kullanılan tabletler, bir de insülin var. İnsülin doğrudan doğruya kan şekerini düşürüyor. Oral ilaçlar da pankreasın insülin salgılamasını sağlıyor. Bunlara oral yolla alınan ilaçlar deniyor ve yaşlı hastalara veriliyor. İnsülini ise genç veya ilaçlara dirençli yaşlı hastalara öneriyoruz. İlaç firmaları yeni ilaçlar çıkarıyor ama aslında hepsinin mekanizması aynı.
Diyet ürünler zararlı mı?
Diyet ürünlerle diyabetik ürünleri birbirinden ayırmalı. Diyet ürünlerinin içinde çok miktarda fruktoz ve sorbitol vardır. Şeker hastalarının diyabetik ürünleri tercih etmesi, dozlarını da abartmaması gerekir.
Yarın: Düşük şeker de yükseği kadar önemli.

Diyabetikler için sağlıklı beslenme
Karbonhidratlar: Şeker, tatlı, ekmek, tahıl, meyve, sebze, süt ve yoğurt gibi besinlerde bulunan karbonhidratlarıın bir kısmı kan şekerini hemen, bir kısmı daha yavaş yükseltir. Sağlıklı beslenmek için ikinci grup yiyeceklerden, yüksek posa içerenler tercih edilmeli.
Yağlar: Yemeklerde katı yağ yerine mümkün olduğunca az sıvı yağ (zeytinyağı, ayçiçeği, mısırözü, soya yağı) kullanılmalı. Etli, kıymalı yemeklere yağ ilave edilmemeli.
Proteinler: Et, süt, yumurta, peynir gibi besinlerde bulunur, yıpranan doku onarımında önemli rol oynar. Gereğinden fazlası sağlıklı değildir.
Öğün sıklığı: Uzun aralarla yemek yenilmesi kan şekerinde düşüklük ve yükseğe yol açar. En önemli kural günde üç ana öğün (sabah, öğle, akşam) ve üç ara öğün (kuşluk, ikindi, gece) şeklinde beslenmedir.
Diyabet kontrolünü bozan besinler: Bal, çikolata, reçel, dondurma gibi şekerli besinler. Pasta, kek, kurabiye gibi hamur işleri. Alkollü ve kolalı içecekler, kutu meyve suları. Sucuk, pastırma, tavuğun derisi, içyağı, kaymak, krema gibi yağlı yiyecekler. Bütün kuruyemişler. Kızarmış, kavrulmuş, soslu yiyecekler. Hazır gıdalar. Önerilmemiş her gıda.
Sıkça tüketilebilecek besinler: Çay, kahve, ıhlamur, adaçayı, maden suyu, yağsız et suyu, sirke, salça, hardal, baharat, suni tatlandırıcılar.
Yüksek posalı besinler: Kepekli ekmek, bulgur, baklagiller, sebzeler.


    ETİKETLER:

    Cunda

    ,

    Mayın

    ,

    Beyaz