Spor için ölünür mü?

Spor yapmak sağlığa zararlı mı? Kimileri için bazı durumlarda sorunun yanıtı 'evet'.
Haber: MELiS ÇELEBİ / Arşivi

Spor yapmak sağlığa zararlı mı? Kimileri için bazı durumlarda sorunun yanıtı 'evet'. 40'ına kadar varlığından habersiz olduğunuz bir kalp rahatsızlığınız, günün birinde arkadaşlarınızla yolun karşısındaki sahada top sektirirken ortaya çıkabiliyor. İlk belirtisi ölüm olabiliyor. İşte 13 Ocak'ta, Hollywood'un umut vaat eden yönetmenlerinden Ted Demme'nin kalbi basketbol temposuna yetişemedi. Durum sıradan bir insan için böyleyken, işi tempodan ibaret olan sporcular için daha korkutucu. Bazen kalp sorunları tespit edilemiyor, edildiğindeyse sporcu bunu ciddiye almıyor. Ona göre hayatta en iyi yaptığı işle meşgul ve hiçbir şey uğruna sporu bırakmaya değmez. Peki ya spor için ölmeye değer mi?
Efes Pilsen Kulübü doktoru Doç.Dr.Bülent Aksoy, sporcu adaylarının önce sağlık kontrolünden geçmeleri gerektiğini savunuyor. Kalbin akım ritmi sayısının normalden daha fazla olması durumunda ortaya çıkan aritminin adının çok iyi konması gerektiği görüşünde. Sadece basit bir şüpheyle kişinin spor hayatını sonlandırmanın
doğru olmadığını belirtiyor. Adı konduktan sonra kişi, bırakın spora dönmeyi, derhal tedaviye başlamalıymış. Aksoy, sahada ölen Conrad McRae Efes Pilsen'e transfer olduğunda sağlık kontrolünün yapıldığını ve hiçbir problemi çıkmadığını savunuyor. Aksoy, 'Allah'tan bizim başımıza gelmedi' derken bu durumun sporcunun çalıştığı takım için büyük bir sorun olduğuna değiniyor. Prof. Dr. Bingür Sönmez sahadaki ani sporcu ölümlerinin ritim bozukluğu dışında gizli kalmış aort kapak darlığı ve sol ana dal koroner hastalığı gibi nedenleri olduğunun ve ilk belirtilerinin ölüm olabileceği kanısında. Tüm sporlar kalbi yoruyor. Jogging'i aktüel hale getiren Kenneth Cooper, Central Park'ta jogging yaparken öldü. TED Kulübü oyuncularından tenisçi Aydemir Seçmeer'in de hayatı bu şekilde sona erdi. Fenerbahçeli futbolcu Kayhan Kaynak antrenmanda öldü. 1970 doğumlu Dursun Özbek ise 17 yaşında, Galatasaray idman sahasında hayata veda etti. Sönmez'e göre, spor yapan herkes kendini güvende hissetmemeli.
İnsaniyet sınırlarını zorlamamalı. Doping yaparak da doğal sınırları zorlamak çok tehlikeli. Yılda bir kez kardiyolojik kontrolden geçmeli. Sergen'in kalp problemi olmuş ama ne kendisi ne de kulübü durumu ciddiye almış. Prof. Dr. Dursun Ünal, son senelerde enfarktüs geçiren üniversite öğrencileri gördüğünü belirtiyor. Demek ki genç yaşlarda da damar sertliği olabiliyor. Ailesinde kalpten ölenler ve zararlı alışkanlıkları varsa, kişi gerçekten bir tehlike altında.



'FB, McRae'nin kalbini bahane etti'
YİĞİTER ULUĞ (Radikal Spor Yayın Yönetmeni)
Nasıl oluyor da kalbinde bozukluk olan oyunculara oynama izni veriliyor?
Birçok sporcunun kalp rahatsızlığı kontrollerde çıkmıyor, sonradan öğreniyorlar. Örneğin sayı krallıkları olan, Amerika'nın ilk beyaz oyuncularından Pete Meravich'in kalbinin delik olduğu, emekli olduktan sonra ortaya çıktı. Gathers oyuncusu Hank Doyola ile Boston Celtics oyuncusu Regi Lewis, oynarken öldüler.
Demek Fenerbahçe, Conrad McRae'yi sağlık sorunlarından dolayı almayarak yerinde bir karar vermiş...
Fenerbahçe, McRae'yi performansını beğenmediği için almadı, sonra da sağlık sorunlarını bahane etti.


'Aritmi insan öldürmez'
İSMET BADEM (Fanatik Basket Yayın Yönetmeni)
Sizce 'ritim bozukluğu' olan kişiler profesyonel spor hayatına devam etmeli mi?
Normal check-up yapılmadan basketbol oynanması mümkün değil, basket okullarına bile almıyorlar. Bende de aritmi var. Her gün iki saat halter yapıyorum. Aritmi insanı öldürmez, zaten insanların yüzde 98'inde var. Sende de var ama sen farkında değilsin şu anda. Beş sene sonra fark edeceksin. Erkeklerde daha fazla oluyor. Bunların içinde basketboldan ölen insan o kadar az ki. Şu ara NBA'de ölen iki adam var. Türkiye'de hiç yok. Bir tek sahada bir çocuk öldü, o kadar.
Sergen'de de ritim bozukluğu olmasına rağmen uyarıları ciddiye almıyormuş.
Almaz tabii. Manyak mı, niye alsın? Benim spor yapmam yasak ama her gün iki saat spor yapıyorum. Check-up'ımı askeri hastanede sporcu doktorlarına yaptırdım. Spor yapan kalp doktorunun bakışı daha farklı oluyor. Kalbim büyük, damarlarım geniş, ritim bozukluğum var, şu an 56 yaşındayım ve bileğimi büken bir tane adam yok. 20 yaşındaki genç kızların hepsi bana âşık.


'Amerika'da sağlık konusunda çok daha bilinçliler'
BATUĞ EVCİMEN (http://batug.com basket web sitesi editörü)
"Spor, vücut aşırı zorlandığında tehlikeli. NBA'dekiler yoğun bir tempoda çalışıyorlar. Kasım-nisan arasında yaklaşık 82 maç yapıyorlar. Bu, 15 günde 7 maç, 5-6 saatlik uçuşlar, top ve saha antrenmanları, kondisyon ve ağırlıkla beraber günde 4-5 saat efor sarfetmek demek. Amerika'da sağlık konusunda daha bilinçliler. 34 yaşındaki Derrick Coleman'ın doktoru ilacında değişiklik yapınca yarı sezon oynamadı ve bu adam senede 7-8 milyon dolar alıyor.
Pistol Pete
3 yıllık NCAA kariyerindeki ortalaması 'all time best' 45.2 sayı. 10 yıllık NBA kariyerinde 24.2 sayı ortalamasıyla Atlanta Hawks, New Orleans Jazz, Utah Jazz ve Boston Celtics takımlarında oynadı. 1980'de basketbola giren üç sayı arkı eğer onun zamanında olmuş olsaydı, kariyer sayı ortalamasının 50'nin üzerinde olacağı tahmin ediliyor. Ne yazık ki 10 yıllık pro kariyerinde NBA şampiyonu olamadı. Özel hayatındaki sorunlar ve annesinin intiharı, içkiyi iyice artırmasına sebep oldu. Pete, 5 Haziran 1988'de, hayatında en çok sevdiği şeyi son bir kez daha yaptıktan, basketbol oynadıktan sonra öldü. Yere yığılıp bilincini kaybetmeden hemen önce, takım arkadaşına "Harika hissediyorum. Bunu daha sık yapmalıyım" demişti.
Conrad McRae
McRae, shot blocking (blok) kategorisinde, Syracuse basketbol tarihinin (all time list) altıncı en çok top kesen oyuncusuydu. 1993 draft'inde Washington tarafından ikinci turda seçildi ama NBA yerine alt lig CBA'de oynadıktan sonra Avrupa'ya geldi. Türkiye'de Fenerbahçe formasıyla 'crowd pleaser' bir smaçör ve blokçu olarak, sevilen bir basketbolcu oldu. İtalya, Fransa ve Yunanistan'da oynadı. 2000-2001 sezonunda NBA'de oynamak isteğiyle ABD'deki yaz liglerine katıldı. Sağlık kontrolleri sırasında doktorlar, kalbinde ritim bozukluğu olduğu gerekçesiyle ona basketbolu bırakmasını tavsiye ettiler. Basketbolu çok seven ve hayatında başka bir şeyle uğraşmayı asla düşünmeyen Conrad, çok ciddiye alması gereken bu uyarıları kulak arkası etti. Ve Orlando Magic forması ile Güney Kaliforniya yaz liginde oynarken bilincini kaybederek yere yığıldı. 1971 doğumlu McRae, geçirdiği bu kalp krizini atlatamadı ve 14 Temmuz 2000 tarihinde, evliliğine üç hafta kala, çok sevdiği oyunu oynarken hayatını kaybetti.