Taş plak okuyucuları Lale ve Nerkis Hanımlar, yad edilecek

Taş plak okuyucuları Lale ve Nerkis Hanımlar, yad edilecek
Taş plak okuyucuları Lale ve Nerkis Hanımlar, yad edilecek
Türk müziğinin okuma geleneğinde önemli bir yeri olan ve Cumhuriyet döneminin ilk taş plak dolduran Lale ve Nerkis kardeşler yarın CRR'de konser ile anılacak

İSTANBUL - Türk müziğinin okuma geleneğinde önemli bir yeri olan ve Cumhuriyet döneminin ilk taş plak okuyucularından Lale ve Nerkis Hanımlar, İstanbul Sazkar Topluluğu tarafından yarın Cemal Reşit Rey (CRR) Konser Salonu'nda icra edilecek konserle yad edilecek.
Lale ve Nerkis Hanımlar, Cumhuriyet döneminde plak dolduran ilk kadın olma özelliğine sahip iki müzisyen kardeş. Lale Hanım 1896'da Selanik'te doğdu; 1 şubat 1971'de İstanbul'da hayatını kaybetti. 1895'te Selanik'te doğan Nerkis Hanım da kardeşinden dört yıl sonra 1975'te yine İstanbul'da vefat etti.
Rumelili bir ailenin kızları olan Lale ve Nerkis kardeşler liseyi Selanik'te bitirdi ve Balkan Savaşı sonrasında aileleriyle İstanbul'a yerleşti. Asıl adları Lebibe İhsan Sezen ve Neyyire İpekçi olan kardeşler, doldurdukları plaklarda Lale ve Nerkis takma adlarını kullandılar ve bu adlarla meşhur oldular.
Lale ve Nerkis Hanımlar 1920'lerin başlarında, o yıllarda İstanbul'da yaşayan Petersburg Konservatuvarı öğretim üyesi Monçanova ve Paris Konservatuvarı hocalarından Madam Namer'den batı müziğinde piyano ve şan, udi Nevres Bey'den de Türk musıkisi dersleri aldı.
İki kardeş, 1928-1937 yılları arasında, çoğu udi Nevres, Tanburi Cemil'in oğlu Mesut Cemil ve Nubar Tekyay'ın sazları eşliğinde, ayrı ayrı ve birlikte 120 dolayında şarkıyı 78 devirli plaklara okudu. Sahneye hiç çıkmayan Lale ve Nerkis Hanımlar, şarkılarını radyolarda da okumadılar. Sadece doldurdukları plaklarla tanınan kardeşler, zamanın musiki çevrelerinde büyük ilgi uyandırdı ve tarzları ile kendilerinden sonraki kadınların üzerinde büyük etki bıraktı.
İstanbul Sazkar Topluluğu, iki kadın sanatçıyı “Türk Müziği'nin iki usta hanımefendisi Lale ve Nerkis Hanımlar” isimli konserle anmaya hazırlanıyor. Topluluk, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı'nda provalarını sürdürüyor. Prova yapılan salonda  bilgi veren İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı öğretim üyesi Mehmet Emin Bitmez, Lale ve Nerkis Hanımlar'ın Türk Müziği'nin ilk taş plak okuyan hanendeleri olarak kabul edildiklerini belirtti.
Bitmez, iki kardeşin Türk müziği okuma üslubu yönünden de son derece büyük öneme sahip olduklarını söyledi.

“Amacımız toplum tarafından az bilinen Lale ve Nerkis Hanımlar'ı hatırlatmak”

Konserde, Lale ve Nerkis Hanım'ın okuduğu parçaların İTÜ konservatuvarı mezunuzu iki sanatçı tarafından seslendirileceğini kaydeden Bitmez, şöyle konuştu: “Projenin hayata geçmesi için uzun zaman en uygun sesleri aradım. Lale ve Nerkis Hanımlar'a en uygun sesleri bir araya getirip bu konserde buluşturduk. Biz bu konserde Lale ve Nerkis Hanımlar'ın o günkü zevkiyle, estetiğiyle, o güzel okuma biçimleriyle, tavırlarıyla var olan o taş plak icrasını bu güne taşıyacağız. Türk müziği okuma geleneğinin azaldığı bir dönemde konservatuvarımız mezunlarından iki tane pırıl pırıl genç kız, Yaprak Sayar ve Ezgi Köker bu eserleri okuyacak. Her ikisi de Türk müziğini çeşitli yerlerde icra ediyorlar. Konserde dönemin zevkine uygun, Lale ve Nerkis Hanımlar'ın ses tonuna uygun, onların ses tonuna çok yakın bir sesle dönemin müziğini bu güne taşıyacaklar.”
Bitmez, amaçlarının toplum tarafından az bilinen Lale ve Nerkis kardeşleri hatırlatmak olduğunu dile getirerek, konserde Türk müziği geleneğini yeniden canlandırmak istediklerini ifade etti.
Lale ve Nerkis Hanımlar'ın Avrupalı ve Rus hocalardan etkisi ile plaklarında opera şarkıları, liedler ve aryalar okuduğunu kaydeden Bitmez, yarınki konserde bu üç türden de örneklerin seslendirileceğini açıkladı.  (AA)