Tavukların önlenemez yükselişi

Tavukların önlenemez yükselişi
Tavukların önlenemez yükselişi
Lezzeti soslarla yakalamaya çalışan tavuk zincirleri, büyük şehirlerde atağa kalktı
Haber: MÜGE AKGÜN - muge.akgun@radikal.com.tr / Arşivi

Düğünlerde tavuklu pilav, bayramlarda tavuk dolma, kalabalık evlerde tavuk yahni, hastalara tavuklu şehriye çorbası, keyif sofralarında Çerkez tavuğu. Bir zamanlar hem lezzeti hem de hazırlık aşamalarındaki zorluk nedeniyle tavuk Türk mutfağının törensel yemeklerinden biriydi. Tavuk çiftliklerinin kurulmasıyla ve büyük kentlerde dışarıda yemek alışkanlığının artmasıyla birlikte fast food olarak da tüketilmeye başlandı. Özgür dolaştıkları günlerdeki lezzetlerini kaybettikçe soslara, baharatlara bulanmaya başlayan tavuklar çevirme, kanat derken döner, pide ve lahmacuna da girdi. Ama tavuğun başlı başına restoranlaşması yabancı zincirlerle oldu. 

Pazarın ilk zinciri
Kentucky Fried Chicken 21 yıl önce Türkiye pazarına giren ilk tavuk restoranı zinciriydi. Bugün ise ABD ’nin yanı sıra Güney Afrika, Almanya , Kore gibi farklı ülkelerden zincirler sürekli büyüyerek İstanbul başta olmak üzere büyük kentlerde rekabetini sürdürüyor. KFC, Popeyes, Nandos, BBQ ve Wienerwald Türkiye’de 800 milyon doların üzerinde olduğu söylenen zincir restoran pazarından daha büyük pay almaya çalışıyor. Kanatçı Haydar, Kanatçı Ağa ve Kanatçı Muhtar’ları saymazsak, onları henüz çok küçük ölçekte de olsa ilk yerli rakip olarak yola koyulan Tavvuk takip etti. Sektörün en yeni aktörü ise yine bir yerli marka olan Hen Coops.
1989’da pazara giren KFC’yi uzun bir aradan sonra 2007’de Popeyes takip etti. 2009’da Türkiye’ye gelen Alman markası Wienerwald da iki yıl dolmadan 33 mağazaya ulaşarak pazarda üçüncü sıraya yerleşti. Bu yılın başında da Güney Afrikalı Nando’s ve Koreli BBQ ilk mağazalarını açtı. Franchise bedelleri 150 bin Euro ile 600 bin Euro arasında değişen sektör yatırımcıların da ilgisini çekiyor. Türk tüketicisi için tavuk tüketimi, döner, kebap, hamburger ve pizzadan sonra beşinci sırada yer alıyor. Önümüzdeki birkaç yıl içinde beyaz etin yaygınlaşmasıyla bu sıralama değişebilir. Türkiye’deki üretim tesislerinin kalitesi, kapasitesi ve fiyatlarının kırmızı ete oranla çok düşük olması sektörün önünü açan faktörler arasında başı çekiyor. Yeni baharatlar ve yeni pişirme yöntemleriyle kendini sevdiren zincirlerle tavuk pazarındaki rekabet hızla devam edecek gibi görünüyor. Sağlıklı oldukları, katkı maddelerini sınırlı kullandıkları sürece neden olmasın?

Bunlara dikkat!
Yapısındaki doymamış yağ asitlerinin yüksekliği nedeniyle kısa sürede oksidasyona uğrayan tavuk eti çok çabuk bozulan gıdaların başında geliyor. Saklama ve pişirme koşullarına uyulmazsa gıda zehirlenmesine yol açan salmonella bakterisi ürüyor.

Tavuk sektörü
Türkiye’de günde ortalama 2 milyon civarında tavuk kesiliyor. 2009 rakamlarına göre yılda tüketilen tavuk miktarı ise 1 milyon 250 bin ton. İhracaat 80 bin ton civarında. Yıllık piliç tüketimi 18 kilo. Avrupa’da ise 25 kilo. Mudurnu, Keskinoğlu, Banvit, Şeker Piliç, Şen Piliç, Beypiliç ve CP sektörün önde gelen markaları.

Türkiye’deki restoran zincirleri
KENTUCKY FRIED CHICKEN
Tavuk restoranlarının Türkiye’deki öncüsü olan KFC’yi Türkiye’ye Süzer Holding’in sahibi olduğu Turkent A.Ş. getirdi. 2009 yılında büyüme hedeflerini yakalayan KFC bu yıl için hedef koydukları yüzde 20’lik büyümeyi de gerçekleştirdiklerini söylüyor. KFC’nin 44’ü İstanbul’da olmak üzere Türkiye genelinde 52 şubesi var.
POPEYES
Türkiye’deki ilk şubesini 2007 yılında Eskişehir’de açan ABD kökenli Popeyes’i Burger King’in de Türkiye temsilcisi olan Tab Gıda getirdi. Popeyes 3 yılda 54 mağazaya ulaşmış ve bu süre içinde 25 milyon dolara yakın yatırım yaptı. Hem ürün çeşitliliği hem de fiyatlarıyla sektörde asıl rekabet KFC ve Popeyes arasında.
WIENERWALD
Bir yıl kadar önce sektöre hızlı bir biçimde giren Almanya çıkışlı Wienerwald tavuk restoranları arasında mağaza sayısı itibariyle üçüncü sırada yer alıyor. Şu ana kadar 6. 5 milyon Euro’dan fazla yatırım yapan firmanın restoran sayısı 30’un üzerinde. Çevirme tavuk yapan, Türk damak tadına en uygun olan Wienerwald’lara ayda ortalama 3500 kişi giriyor. Paket servisinde ise son birkaç aydır bütün tavuğu 9.90 gibi promosyon fiyatıyla satıyorlar.
NANDO’S
Afrika’nın peri-peri sosuyla ateşte Portekiz usulü pişen tavukları ile ünlü olan Nando’s 2007 yılında Eskişehir’den Türkiye pazarına girdi. 2009 yılında da İstanbul’da Cevahir Alışveriş Merkezi’nde ilk şubesini açtı. 5 yıl içinde Türkiye’de yaklaşık 50 milyon dolar yatırım yapmayı ve 60 restoran açmayı hedefliyorlar.
BBQ CHICKEN
Türkiye’de faaliyet gösteren tavuk restoran zincirleri arasına Güney Kore kökenli BBQ Chicken markası da katıldı.
Markayı Türkiye’ye Üçeş Tekstil’in sahibi Şanlıurfalı işadamı Mehmet Üçeş getirdi. Şimdilik 4 şubesi olan markanın hedefi 50 restorana ulaşmak. Şirketin 12 değişik marka altında 10 bin civarında restoranı var. Dünyada 30 ülkede faaliyet gösteriyor. BBQ Chicken’de çeşitler Batı ağız tadına göre ama Uzakdoğu mutfağı yöntemiyle hazırlanıyor.
TAVVUK
1963’ten bu yana tavukçuluk sektöründe olan Keskinoğlu Akhisar’da açtığı Tavvuk adlı restoranıyla franchising sistemi ile zincirleşmeyi planlıyor. 50-60 bin dolar bir yatırımla açılacak restoranların zincirleşmesi için belirlenen tarih ise 2013.
HEN COOPS
Bir Türk markası olan Hen Coops CreativeWorksGroup bünyesinde iki genç yatırımcı Onur Baş ve Özgür Akyol tarafından kuruldu. Batı Ataşehir’deki Andromeda Residance’ta geçtiğimiz günlerde ilk şubesini açan Hen Coops’un bir sonraki hedefi AVM’lere girmek. Hen Coops’un yıldız ürünü “Renkli Tavuklar”ın renkleri sebze ve meyve özlerinden elde ediliyor. Hen Coops’ta çevirme tavuk, özel soslarla hazırlanmış kanat, chicken baskets renkli popper ve “light select” gibi seçenekler bulunuyor.