Türk bilim ekibi suni damar peşinde

Türk bilim ekibi suni damar peşinde
Türk bilim ekibi suni damar peşinde

Ulcay: Suni damarı ihraç da edebiliriz.

Uludağ ve İstanbul Üniversitesi araştırmacıları, dünyanın ilk, 3 mm çapındaki suni kalp damarını üretmek üzere yola çıktı. Hedef, kol ve bacaktan damar almaya gerek kalmamasını sağlamak...
Haber: EMRE UMURBİLİR / Arşivi

BURSA - Uludağ Üniversitesi (UÜ) ve İstanbul Teknik Üniversitesi’nde (İTÜ) görev yapan bilim adamları, nanolif kullanarak, dünyada ilk kez üç milimetre çapında suni kalp damarı üretmek için kolları sıvadı. Proje sorumlusu UÜ Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Tekstil Bilimleri Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yusuf Ulcay, ilk defa 1952’de ABD’de bir doktorun eşinin evindeki dikiş makinesiyle kumaşı katlayarak başlattığı suni damar uygulamasının, bugün hem birçok hayatı kurtardığını hem de büyük bir sektör haline gelen teknik tekstilin bir kolu olduğunu söyledi.
Türkiye’de suni damarla ilgili çalışmaların çok kısıtlı olduğunu belirten Ulcay, “Türkiye’de suni damar, yurtdışından ithal edilerek kullanılıyor. Bugün 30 santimetrelik bir suni damar, 500 doların üzerinde fiyatla satılıyor. Yapımında kullanılan hammadde birkaç dolarlıktır. Gerçi her birinde belki 100 dolarlık bir Ar-Ge maliyeti bulunmaktadır, ama bu maliyetle bile oldukça kârlı bir yatırımdır. Bu teknolojiyi Türkiye’de üretebilecek durumdayız. Suni damar üretebilir, kendi doktorlarımıza kullandırabilir, hatta bunları başka ülkelere de ihraç edebiliriz. Üniversite-sanayi işbirliğiyle bunu gerçekleştirmek istiyoruz” şeklinde konuşuyor.
Tıbbi nedenlerden dolayı bugün sadece 6 milimetrenin üzerindeki suni damarların cerrahi müdahalelerde kullanılabildiğine işaret eden Ulcay, suni damar üretiminin ilerisine de geçerek, dünyada yapılamayanı gerçekleştirmek istediklerini anlatıyor. 

Projenin üçte ikisi tamamlandı

Bilim ekibinin hedefi, baypas ameliyatlarında kalbi besleyen damarların yerine geçebilecek 3 milimetre çapında suni damar üretmek. Bu amaçla ‘Nanoliflerden Suni Damar Geliştirilmesi Projesi’ başlatıldı. Fiziksel olarak 2, 3 milimetre çapında damar yapmanın mümkün olduğuna ancak kolajen dokunun içte ve dışta büyümesi sonucu tıkanmalar yaşandığına dikkati çeken Ulcay, şöyle konuştu: “3 milimetrelik bir damarın iç kısmında, kolajen doku, altı ay ile bir yıllık süre içinde 2 milimetreye kadar büyüyebiliyor. Bu da hastanın bir yılda eski haline gelmesine yol açıyor ve baypas ameliyatlarında suni damar kullanılamıyor. Kişi, bacak veya koldan alınan damarlarla tedavi ediliyor.”
Projenin üçte ikilik kısmında başarıya ulaşılmış durumda. “Şu an, kanla temas eden iç yapının pıhtılaşmasına engel olacak yapıyı sürekli kılabilmeye çalışıyoruz” diyen Ulcay, ‘elektrospinning’ yöntemiyle birden fazla kimyasalı sürekli, kalıcı ve etkileyici şekilde suni damarın iç duvarlarına monte etmeyi planladıklarını anlattı. Projede, ayrıca Prof. Dr. Ali Demir ve UÜ Tekstil Mühendisliği Bölümü mezunu Nur Baycular da görev alıyor.