Andy Warhol anlatıyor

Sosyal paylaşım sitelerinde, bölük pörçük, yalan yanlış halleriyle karşımıza çıkan Andy Warhol 'felsefesi', Warhol'un kendi ağzından, 'Andy Warhol Felsefesi'nde. Üstelik A'dan B'ye gerisin geriye... 
Haber: ELİF EKİNCİ - elif.ekinci@radikal.com.tr / Arşivi

20. yüzyılın en büyük popüler ikonu Andy Warhol’la sohbet etmek, onun çılgın fikirlerini kendi ağzından duyabilmek ne hoş olurdu değil mi? Henüz bunu yapabilecek kadar fantastik bir dünyada yaşamıyoruz ama Warhol’un kendi ağzından felsefesini anlattığı ‘Andy Warhol Felsefesi-A’dan B’ye ve Gerisin Geriye’ bu şartlar altında çok ber iyi haber .
Sanatçının aşk, seks, yemek, güzellik, sanat, şöhret, , para, başarı, ölüm ve dahası üzerine monologlarından oluşan kitabı ‘Andy Warhol Felsefesi’ hem son derece samimi kaleme alınmış hem de olağanüstü eğlenceli bir kitap . Kitabın temelleri, Warhol’un hayata bakış açısını, aklınıza gelebilecek -daha doğrusu Warhol’un aklına gelen- her şey hakkındaki görüşlerini bir teybe kaydetmesiyle atılmış. Kitabı bize kazandıranın Warhol’un teybi olduğunu düşünürsek bu noktada sanıyorum en çok müteşekkir olmamız gereken şey bu ‘teyp’. Warhol da bizimle aynı fikirde olacak ki, kitapta teybi için “Bazı insanlar biz derken kendisi ve sevgilisinden bahseder ama ben biz diyorsam bu ben ve teybim demektir” minvalinde şeyler söylüyor. Tabii, Andy Warhol’un taptığı tek eşya teybi değil. Campbell hazır çorba konserveleri, Brillo bulaşık teli kutuları, Coca-Cola şişeleri... Eserlerinde kullandığı ve onu 20. yüzyılın son yarısının ‘pop prensi’ haline getiren daha birçok eşya var Warhol’un hayatında. Kitabın sayfaları arasında gezinirken anlıyorsunuz ki; ona göre, bu pop nesneler her şeydir. Hatta ona göre; “her şey poptur ve pop her şeydir”.
Warhol, Amerikan popüler kültürünün ve tüketim imgelerini çalışmalarında kullanarak bu kültürün eleştirisini mi yapmaya çalıştı yoksa kendisi de bunun bir parçası mıydı ya da sadece eğlenmek mi istedi, bilmiyoruz. Bu konuda herkesin farklı bir yorumu var. Ancak kitapta görüyoruz ki Warhol’un da bu konuda belirli bir felsefesi yok. Bir taraftan “bir şişe kolanın her zaman bir şişe kola oluşu ve köşedeki evsiz adamın içtiğinden çok daha iyi bir kolayı asla içemeyecek oluşu” etkiliyor Warhol’u, diğer yandan konu paraya gelince; “Bence herkesin parası olmamalı. Kimin önemli olduğu bilinmez o zaman” diyebiliyor. Aslında ‘Andy Warhol Felsefesi’ni okurken Warhol’un bir felsefesinin olmadığını keşfediyorsunuz. Zaten işi eğlenceli hale getiren de bu.
Kitabı okurken ilk şaşkınlığı, her gece katıldığı ya da ‘fabrika’da düzenlediği partilerden de yola çıkarak ‘sosyal’ bildiğiniz Andy Warhol’un da aslında zaman zaman korku ve yalnızlık çektiğini görünce yaşıyorsunuz. Ardından, ikilemler, saflıklar, kötücüllükler… Kitap, Warhol’un iç dünyasını tüm açıklığıyla ortaya seriyor. Bir çeşit otobiyografi olarak kabul edilebilecek kitapta, Warhol’un bilmediğimiz yönlerini de öğreniyoruz tabii. Andy Warhol’la özdeşleşen öngörüsü “Herkes bir gün 15 dakikalığına ünlü olacak”ı hepimiz biliyoruz zaten. Ancak acaba Warhol’un şöhretle arası nasıldı? Popüler ve ünlü olmayı çok sevdiği ancak zaman zaman asosyalleştiğini, bu konuda dengesizlikler yaşadığını kendi ağzından okuyoruz kitapta. Kitabın Şöhret başlıklı bölümünde şu sözler yer alıyor örneğin: “Bazı insanlarda TV büyüsü var. Kamera üzerlerinde değilken resmen dökülüyorlar ama kamera karşısındayken tam anlamıyla derli toplular... Ben hiç dökülüp dağılmıyorum çünkü derlenip toplandığım hiç vaki değil. Orada oturup sürekli, “Şimdi bayılacağım. Şimdi bayılacağım. Daha bayılmadım mı? Bayılacağım şimdi” deyip duruyorum... Televizyonda canlı yayına çıkmaya ilişkin bilinçakışım bu. Kayda alınan daha başka.”
Sosyal paylaşım sitelerinde, bölük pörçük, yalan yanlış halleriyle karşımıza çıkan Andy Warhol ‘felsefesi’, Warhol’un kendi ağzından, Elif Gökteke’nin çok başarılı çevirisiyle ‘Andy Warhol Felsefesi – A’dan B’ye ve Gerisin Geriye’de. Sıradışı, hakkında onlarca efsane yaratılmış bir popüler kültür figürünü, kendi ağzından dinlemek isteyenler için, Warhol’la sohbet etmek, hem eğlenip hem öğrenmek için birebir. 

ANDY WARHOL FELSEFESİ
A’dan B’ye ve Gerisin Geriye
Andy Warhol
Çeviren: Elif Gökteke
Sel Yayıncılık
2011, 256 sayfa, 18 TL.