'Arka Pencere'den seslenen aşk...

'Arka Pencere'den seslenen aşk...
'Arka Pencere'den seslenen aşk...

Humphrey Bogart ve Lauren Bacall

Arka Pencere yazarları 'Aşktan da Üstün 50 Film'de, Spartaküs'ten Cehennemde İki Devre'ye, 1930 yapımı Mavi Melek'ten 2003 doğumlu İhtiyar Delikanlı'ya dek sinemaseverler birer başyapıt olan elli filmi mercek altına alıyor
Haber: MURAT ERŞAHİN / Arşivi

‘Aşktan da Üstün’. Orijinal adıyla Notorious… Cary Grant, Ingrid Bergman. Hitchcock ustanın 1946 tarihli asla eskimeyecek filmi. Tehlikeli bir casusluk serüveni içinde yaşanan tutku dolu bir aşk. Romantik bir kara film. Hayatın kendisi gibi. Yedinci sanat, ‘hayata’ karşılık gelir çoğu zaman . Belki de adına yaşam dediğimiz büyük mucizenin dayanılmaz anlarını çekilir hale getirir. Gündelik koşuşturmanın bayağı rutininden, sığlığından uzaklaştırıp, bambaşka bir canlıya dönüştürür bizi. Daha ‘insan’ kılar, başka bir deyişle.
Bizim çocuklar da biliyor bunu. Bütün kalpleriyle inanıyorlar bu gerçeğe. Uzağa değil, öteye gitmenin önemi ve değeri, karşılığı yalnızlık olsa da çok büyük. Sinema tarihinin en önemli yaratıcılarından; sinemacıların, izleyicinin ve eleştirmenlerin büyük saygı ve beğenisini kazanmış Alfred Hitchcock’ta karar kılıyorlar. Öteye gitmek niyetleri. Bir dergi yaratmaya karar veriyorlar. Çok kişiye ulaşsın diye internet ortamında, dijital sayfalarda başarıyorlar bunu. Kıpır kıpır, ama bir tarafı oldukça oturmuş, vakur, kimi zaman mağrur, bilge, bazen yaramaz bir çocuk gibi, özgün, ciddi, hepsinden önemlisi özgür olmak amaçları… Yalnızca Hitchcock ustanın değil, beyazperdenin başyapıtlarından “Arka Pencere”nin adını veriyorlar dergilerine. (Sadece görünenlerle değil, hayatın hissedilen, derinlerde bir yerde duyumsanan ayrıntılarıyla ilişkili penceresidir ‘arka pencere’.) 

Yeni çağın şövalyeleri
Derginin bölümleri ve özel köşeler, istisnasız Alfred Hitchcock’un filmlerinin adlarıyla oluşturulmuş. Celse Açılıyor, Gizli Teşkilat, Sapık, Trendeki Yabancı, Çok Bilen Adam, Esrar Perdesi, Ölüm Kararı, Kuşlar gibi… ‘Aşktan da Üstün’ de bu sayfalardan biri. Yer yer kısa ve kesin planlar, bolca yakın plan, gerektiğinde son derece uzun tutulmuş anlar, özgün ve meşakkatli kamera hareketleri, kontrastlı görüntülerin etkileyiciliği, müthiş performanslar, eksiksiz bir atmosfer, leziz detaylar ve her an her şeye egemen bir yönetim. İşte filmi, ‘Aşktan da Üstün’ü unutulmaz kılan noktalardan bir kaçı. Alabildiğine öznel seçimlerle yazılmış filmler süslüyor bu özel sayfayı. Yılları, dönemleri ne olursa olsun, birer klasik olarak kabul gören filmler bunlar. Aynı yazarını etkilediği gibi, izleyiciyi de derinden etkilemiş, zihne takılıp kalmış yapımlar… Bizim çocuklar bir de… Yıllardır yel değirmenlerine karşı birlikte hücum ediyoruz çoğuyla. Üretmeye, biriktirmeye, iğneyle kuyu kazmaya, artı değer yaratmaya çalışıyoruz. Yenik çağın şövalyeleriyiz biz eleştirmenler. Doğru bildiğimizi, kalemimizi kırma pahasına sonuna dek savunan hayal bekçileriyiz. Birikime, bilgiye, dehaya, beyazperdeye duyarlılığımızı yitirmeden saygı duyan biz sinema yazarları… Onlar hakkında bir şeyler yazmanın çok zor olduğunu biliyorum ama şu ana kadar kıvırmışım gibi gözüküyor oturduğum yerden bakınca büyük resme. Hayır, dostluk ve meslektaşlık kavramlarını çıkarıp duvara asmıştım ilk satıra başlamadan önce. (Bu, bizlerin iyi bildiği bir , mesleğimiz… Duygulardan ve önyargıdan sıyrılmayı başarmak yani. Yeşil saha tabiriyle, ‘gördüğümüzü çalmak gaye’.)
Bizim çocuklar diyorduk. Farklı yaşlardan, farklı beğenilere sahip, farklı ‘janr’ları ortak paydada buluşturmuş altı isim. Arka Pencere yazarlarından Tunca Arslan, Murat Özer, Burak Göral, Cem Altınsaray, Burçin S. Yalçın ve Kemal Ekin Aysel. Bu altı sinema yazarı, Arka Pencere’de, ‘Aşktan da Üstün’ başlığı altında 50 sayı boyunca yer verdikleri 50 filmi, ete kemiğe büründürmek istemişler. Bilgisayar ekranlarından 171 sayfalık bir kitaba dönüşen 50 film… Kitabın kapak tasarımı, Arka Pencere’ye gönlünü koymuş bir başka isme, Bilgehan Aras’a ait. 1954 tarihli Hitchcock klasiğinin iki yıldızı; James Stewart ve Grace Kelly öpüşmek üzereler kapakta. Bir an, filmin unutulmaz karakterleri, ‘Jeff’ Jeffries’ ve ‘Carol Fremont’un yanı başında hissediyorsunuz kendinizi. Aşkın iyileştirici, tedavi edici gücünden de öte bir tutkuyla bağlı olduğunuz şeyi, sinemayı tutuyorsunuz ellerinizde. 

Tarih ve tür göz etmeksizin
Hitchcock’severlerin en ‘kıdemlisi’ Tunca Arslan’ın önsözüyle açılıyor kitap . Arslan, rahat, kelimelere egemen üslubuyla dertlerini anlatıyor. Asla tükenmeyecek sinema aşklarını bir daha vurgularken, ekibin hedefinin her yıl 50 filmlik yeni bir kitap yayımlamak olduğunu not düşüyor. Ardından, ‘Aşktan da Üstün’ün ilk adımının atıldığı, derginin adını taşıyan film çıkıyor karşımıza. Yazarı, Murat Özer. Özer, ‘hikâyeyi bilmeyeniniz yoktur ama ana hatlarıyla yineleyelim’ diyor ve bizleri, ‘Arka Pencere’nin tek mekândaki müthiş evrenine dahil ediyor. Spartaküs’ten Cehennemde İki Devre’ye, Bisiklet Hırsızları’ndan Leopar’a, 1930 yapımı Mavi Melek’ten 2003 doğumlu İhtiyar Delikanlı’ya dek, tarih ve tür gözetmeksizin, sinemaseverler için hepsi birer başyapıt düzeyinde görünen elli filmi okuyoruz ardından… Hitch üstat, filmleriyle ‘seyirciye pasta dilimleri verdiğini’ söyler. Arka Pencere’nin altı yazarı, eleştiri ve yorumlarıyla, rengârenk pastalara yeni tatlar ekliyorlar.

50 kült film
Arka Pencere, Kiralık Katil, Çin Mahallesi, Batıda Kan Var, Cabiria’nın Geceleri, Dehşet Yolcuları, Spartaküs, Garsoniyer, Caniler Avcısı, Avcı, Kısa Tesadüfler, Leopar, Birleşen Kalpler, Konuşma, Çıplak, Kızgın Damdaki Kedi, Küçük Bebeğe Ne Oldu?, Sekiz Buçuk, Unutulmayan Sevgili, Ölümsüz, Bisiklet Hırsızları, Şeytanın Kızı Gilda, Sunset Bulvarı, İhtiyar Delikanlı, 12 Öfkeli Adam, Bilardocu, Kuşlar, Köpeklerin Günü, Ghost In The Shell, Dünyanın Tüm Sabahları, Dönüşü Olmayan Yol, Altın Hazineleri, Tehlikeli İlişkiler, Vahşi Belde, Gangsterin Kaderi, Stalker, Cehennemde İki Devre, Barton Fink, Kızgın Boğa, Suspiria, Geleceğe Dönüş, Aşk Hikayesi, Yaban Çilekleri, Yaşamak, Jaws, Mavi Melek, Yaşamın Soluğu, Aşıklar, Umut, Manhattan.

AŞKTAN DA ÜSTÜN 50 FİLM
Tunca Arslan, Murat Özer, Burak Göral, Cem Altınsaray, Burçin S. Yalçın, Kemal Ekin Aysel
Kırmızı Kedi Yayınevi
2011, 170 sayfa
13 TL.