Bir internet fenomeni

Bir internet fenomeni
Bir internet fenomeni
'Enfeksiyon'un konusu eşi benzeri görülmemiş bir konu değil ama iyi bir şekilde anlatılmış. New York Times'ın dediği gibi 'kaliteli ticari romanlardan'
Haber: ZEYNEP ELİF / Arşivi

Bir süredir yeni çağ ve yeni yayıncılıktan bahsedip duruyoruz. Bu yeni yayıncılık anlayışının içine neler giriyor? Dijital medya, e-kitaplar, e-postalarla tefrikalar halinde okuyucularla buluşturulan romanlar, internet sitelerinde tefrikalar halinde yayımlanan romanlar ve kendini yaratan yazarlar. Scott Sigler da bu yazarlardan biri. Adı henüz bizde pek bilinmiyor ama batı, özellikle de ABD onu yakından tanıyor. Sigler, kimilerine göre bir pazarlama dehası kimilerine göreyse yeni çağın yeni okuyucusunun ihtiyaçlarını çabucak çözen yetenekli bir yazar. ‘Enfeksiyon’u okuduğunuzda –okursanız- bu kararı kendiniz de verebileceksiniz.
Aslında kitabın en geniş anlamıyla bilimkurgu-distopya arası bir roman olduğunu belirtmek gerek. (Margaret Atwood bilimkurgu der miydi bilmiyorum tabii… Ama onun ustopyalarının kapsamına girdiği kesin. Zeynep Heyzen de çeviride başarılı bir çıkarmış.) ‘Enfeksiyon’un konusuysa eşi benzeri görülmemiş bir konu değil ama iyi bir şekilde anlatılmış ve kurgusu da sağlam. New York Times’ın zamanında dediği gibi “kaliteli ticari romanlardan.” Yine de kitabı önemli kılan aslında içeriği veya “iyi” bir kitap olması değil, bir dönüm noktasını, yeni çağın yazarlarının ne onları pazarlayacak bir menajere ne de onları keşfedecek bir yayıncıya ihtiyaç duymadığı gerçeğini temsil ediyor olması.
Sigler’ın macerası aslında EarthCore romanıyla başlıyor. Bu roman AOL/Time Warner’ın sahibi olduğu ipublish tarafından yayımlanıyor. Sınırlı sayıda sunulan e-kitap versiyonu beğenilince kâğıt baskıya geçmeye karar veriyorlar. Ama bu arada 11 Eylül olayları ve ekonomik kriz geliyor ve yayınevi kitabı basmaktan vazgeçiyor. 2005’te AOL/Time Warner grubundan umudu kesen Sigler radikal bir kararla kitabı “podcast” –dijital medya dosyası- formatında yayımlamaya başlıyor. Yani romanı arkası yarın dinler gibi dinleyebiliyorsunuz. Üstelik bedava. EarthCore dünyanın ilk “podcast olarak yayımlanan” romanı. Sigler da öyle bir hayran kitlesi oluşturuyor ki New York Times gibi basın devleri bu başarıyı sayfalarına taşıyor ve podcast olarak roman –en azından batıda- edebiyatın bir parçası oluyor. EarthCore itunes üzerinden piyasaya sürülüyor ve onun başarısını Ata, Enfeksiyon, Bulaşıcı gibi romanların başarısı takip ediyor.
Bu noktada altını çizmek istediğim çok önemli bir detay var. İnsanlar internetin, e-kitapların veya dosya paylaşımının kitapları ve yayıncılığı kötü etkilediğini söylerken mantıklı görünen ama yanlış olan varsayımlarla konuşuyorlar. Bunun en güzel örneği Sigler’ın kitapları. 2007’de yayımlanan Ata, önce bedava olarak okuyuculara sunuluyor. Kitap sonradan ücretli olarak piyasaya sürüldüğünde mantıken gerçekleşmemesi gereken bir olayla karşılaşıyoruz: Ata, Amazon’un satış listelerinde 7 numaraya kadar yükseliyor. Bilimkurgu listesindeyse 1 numaraya oturuyor. (Yani bedava mal satışı öldürmüyor, bilakis…) Bunda elbette sosyal medya üzerinden yapılan tanıtımların rolü büyük. ‘Enfeksiyon’ ve devam kitabı Bulaşıcı, New York Times çok satan listelerinde de ilk 50’ye girmeyi bile başarıyor. Hemen hepsi bir adamın –yazarın- zekâsı sayesinde.
Gelelim ‘Enfeksiyon’un konusuna. ABD’de sıradan insanları gözü dönmüş canilere döndüren bir salgın boy göstermiş. Bu insanlar ailelerini, yabancıları ve hatta kendilerini akıl almaz işkencelere maruz bırakıyorlar. CIA ajanı Dew Phillips vakadan vakaya koşup hastalığa yakalananlardan birini olsun canlı ele geçirmeye çalışıyor. Bu arada Margaret Montoya adlı güzel bilimkadını da hastalığı çözmeye uğraşıyor. Sonunda kurbanların biyolojik mühendislik ürünü bir virüse yakalandığını tespit ediyorlar. İyi de bu lanet olası şeyi yaratan kim ve amacı ne? Bu soruların oldukça tüyler ürpertici yanıtları var.
Bir dip not olarak: Dijital ortamdan hayatımıza sızan kitapların kalitesi üzerine konuşacaksak, önce bu yapıtları tanımak gerekiyor. Sigler hem iyi bir yazar hem ilginç bir yapıt keşfetmek isteyenler için…

ENFEKSİYON
Scott Sigler
Çeviren: Zeynep Heyzen Ateş
E Yayınları
2011 , 421 sayfa, 21 TL.