Filozoflar da çocuktu

Filozoflar da çocuktu
Filozoflar da çocuktu
Küçük Filozoflar dizisinde yer alan kitapların her birinde filozofların hikayesi etrafında o filozofun felsefesinin temelini oluşturan ayırt edici sorularına ve cevap arayışlarına yer veriliyor
Haber: CEYLAN ÖNER - ceylan@ceylanoner.com / Arşivi

Çocukların soruları her zaman felsefenin ilgi alanını meşgul etmiştir. Filozofların çalışmalarını vardırmak istedikleri nokta çocukların soruları kadar basit ve temel olanı bulmak üzerinedir. Bu yüzden filozoflar ve çocuklar temelde aynı soruları sorarlar. “Niye yaşıyoruz, niye ölüyoruz, hak nedir, haksızlık nedir?” gibi soruların hepsi hem felsefenin hem de çocuğun temel sorularıdır. Filozoflar ve çocuklar arasındaki bir diğer benzerlik; her ikisinin de sordukları sorulara verilen cevaplara kuşkuyla yaklaşmalarıdır.
Filozofların ve çocukların soruları arasındaki benzerliği değerli bulan Metis Yayınları başlattığı Küçük Filozoflar dizisiyle filozofların sorularından hareketle, çocukların sorularını geliştirmeyi ve nitelikli hale getirip, onların eleştirel düşünmesine katkıda bulunmayı amaçlıyor. 9–14 yaş arası çocuklarda felsefi düşünce alışkanlığının geliştirilmesi için tasarlanan yayın dizisinin ilk iki kitabını küçük okuyucuları ile buluştu.
Şimdiye kadar iki kitabı yayımlanan Küçük Filozoflar dizisinde yer alan kitapların her birinde filozofların hikayesi etrafında o filozofun felsefesinin temelini oluşturan ayırt edici sorularına ve cevap arayışlarına yer veriliyor. 

Profesör Kant’ın çılgınlığı
Küçük Filozoflar Dizisi’nin ‘Profesör Kant’ın En Çılgın Günü’ isimli ilk kitabı, kavramsallaştırmalar yüzünden Türkçede yetişkinlerin bile çoğu zaman kavrayamadığı Alman filozof Immanuel Kant’ı renkli ve eğlenceli bir hikaye etrafında, göz alıcı resimlemelerle çocuklara tanıtıyor.
Kitabın yazarı Jean Paul Mongin Sorbone’da felsefe derecesi aldıktan ve kısa süre profesörlük yaptıktan sonra, kendini çocuklar için felsefe kitapları yazmaya adamış bir isim. Hayatını Alman filozofların eserlerini çevirmeye adayan yazar, Kant’ın tüm eserlerini defalarca okuduktan ve temel noktaları kavradıktan sonra oturup bu hikayeyi yazmış. Hatta bu işe kendini o kadar çok kaptırmış ki büyükler için kitaplar yazmaktan vazgeçmiş. Kitabın ilüstratörü Laurent Moreau’ya ise felsefi ve bir o kadar da sürükleyici bu hikayeyi resimlemek kalmış. Kitabın özellikle tasarımlar konusundaki estetik başarısı sadece çocukların değil yetişkinlerin de beğenisini kazanacak nitelikte.
‘Profesör Kant’ın En Çılgın Günü’nde Mongin, Kant’ın biyografisi ve pek de bilinmeyen özellikleri yanında filozofun en çok tartıştığı felsefi problemleri içeren bir hikaye ile çocukları baş başa bırakıyor.
18. yüzyılın sonlarında Doğu Prusya’da yaşayan, Köningsberg Üniversitesi’nin kılı kırk yaran profesörü Kant, aslında çok sakin bir kişi olmasına rağmen bir zamanlar ders verdiği Kayserling kontesi tarafından kendisine gönderilen bir aşk mektubu ile hayatının en heyecanlı ve çılgın gününü yaşamaya başlar. Bu çılgın gün içerisinde dostları ile akşam yemeği yiyen, üniversitede ders veren ve hatta yolda Rousseau’ya rastlayıp ona “Ahlak yasasının Newton’u” diye seslenen Kant, gün boyunca felsefesini oluşturan soruları soruyor.
Temelde felsefeyi değil, felsefi soru sormayı öğreten hikaye, bu sorular etrafında çocuklara Kant’ın kişisel özelliklerini vermeyi de ihmal etmiyor. Profesörün dakikliği, sağlık problemleri, akşam yemeklerini yalnız yememesi gibi bilgiler de eğlenceli bir biçimde çocuklara aktarılıyor.
Akıcı ve titiz Türkçesi, yetişkinleri bile kendine hayran bırakacak tasarımı ve felsefe tarihinin en zor filozoflarından biri olan Kant’ı çocuklara anlatabilmek gibi cesurca bir görevi layıkıyla yerine getiren ‘Profesör Kant’ın En Çılgın Günü’, filozofun sorularıyla çocukların kendi sorularını sorabilmelerine imkan ve alan sağlıyor.
Descartes ve küçük cini
Dizinin ikinci kitabı ‘Descartes Amca’nın Küçük Cini’ ise; 1629 yılının soğuk bir kış akşamı Hollanda’daki çalışma odasında kafasındaki sorular ve şüphelerle boğuşan Descartes’in, bütün şehrin uykuya daldığı saatlerde evrenin sırrını çözme savaşını anlatıyor. İki kere iki yoksa dört etmiyor mu? Bu koca dünya yoksa bir rüya mı? Çocukluğumdan beri bir sürü yanlış fikrin doğru olduğunu sanmadım mı? gibi sorularla boğuşuyor Descartes Amca.
Descartes Amca odasında papağanı Eflatun ile birlikte bir yandan hayatı tüm şüpheciliği ile sorgular hatta bu şüpheciliği kendi varlığını bile sorgulamaya kadar vardırırken, öbür taraftan masasındaki göktaşlarını ve teleskopunun merceklerini inceliyor. Gece boyunca sorduğu tüm sorularla felsefesini özetleyen “Düşünüyorum, öyleyse varım” cümlesine varmaya çalışan Descartes, çocuklara felsefenin ışığında sorular sormanın ve şüphe etmenin her zaman gerekli olduğunu öğretiyor.
Jean Paul Mongin’in çocukların kavrayabileceği seviyeye getirdiği engin felsefe birikimini ve anlatma kabiliyetini bu kitapta da görmek mümkün. Resimleri evli ve üç kız babası François Schwoebel tarafından tasarlanan “Descartes Amca’nın Kötü Cini”, akıldan başka her şeyden şüphe eden filozofun çocuklara öğreteceği çok şey olduğunu gösteriyor. 

Sorulara sahip çıkmak
Felsefe eğitiminin yeterli düzeyde olmadığı ülkemizde, gözden kaçırılmaması gereken bir çaba Metis Yayınları’nınki. Filozof olmadan önce onlar da çocuktu düşüncesiyle yola çıkan yayınevi Savaş Kılıç ve Semih Sökmen’in değerli çabalarıyla bu diziye devam etme ve çocukların sorularını çoğaltma niyetindeler. Kant ve Descartes’i anlatan kitapların yanında dizinin yeni kitaplarında Sokrates, Lao Tzu, Marx, Leibniz, Ricoeur, Einstein, Diyojen yer verilecek filozoflardan sadece bir kaçı.
Çocukları filozofların hayatlarından örnekler vererek onları kendi sorularına sahip çıkmaya, bu soruları çoğaltmaya, sorularını hiçbir zaman bastırmamaya ve cevap aramalarını sürdürmeye teşvik eden Küçük Filozoflar Dizisi, aileler ve eğitimcilerin olduğu kadar yetişkinlerin de okuması ve faydalanması gereken birer kaynak olarak okuyucularını bekliyor.

Descartes Amca’nın Küçük Cİnİ
Jean Paul Mongin
Resimler: François Schwoebel
Çeviri: Savaş Kılıç
Metis Yayınları
2011, 64 sayfa, 12 TL.

Profesör Kant’ın En Çılgın Günü
Jean Paul Mongin
Resimler: Laurent Moreau
Çeviren: E. Burak Şaman
Metis Yayınları
2011, 64 sayfa, 12 TL.