İyi olan her şey mümkün

İnsanın kendisine ve doğaya uyguladığı kıyımın basit bir yaklaşım meselesinden ibaret olmadığı bilinse de, 'Meraklılar', bunun olabileceğini düşündürüyor
Haber: AYSEL SAĞIR / Arşivi

İnsan ve yaşamla ilgili çıkmaza girmiş temel alanlar etrafında dönüyor Richard Bach’ın ‘Meraklılılar’ı. Bach, barışcıl, özgür, adil yaşam temasını işlediği kitabında, dinamik bir süreç olan insanın yaşadığımız çağa özgü biçimlenen tıkanma noktalarından hareket ediyor. Kitabın olay örgüsü, karakterlerin belirgin kıldığı temayla çözümü iç içe geçiriyor. Böylelikle, ‘Meraklılar’ın -adı konmamış da olsa- felsefi boyutu öne çıkan, tezlerini felsefi temeller üzerinde şekillendiren bir eser olduğunu söyleyebiliriz.
Anlatıcının, Oz Krallığı efsanesinin sırrına ermek istemesiyle başlayan kitapta, yaşadığımız dünyanın alışık olduğumuz görüntülerinin yerini dağgelincikleri alıyor; doğanın diğer canlılarının sesi duyuluyor. İnsanın kendi hemcinsiyle bitmek bilmeyen hesaplaşmasına, hırslarına, kinine, yarattığı ve yaratmakta olduğu savaşlara karşı sergilenen duruşun eşliğinde, dağgelinciklerinin dünyasına girerken, o efsanenin bugüne uyarlanmış karakterlerini tanımakta gecikmiyoruz. Eserin, beş kitap olarak bölümlere ayrıldığını, bu bölümlerin her birinde de sırasıyla, ırk, ateş, tekerlek, alfabe ve sonuncusunda da bir çıkarım olan nezaketin ele alındığı düşünülürse, her bir bölüme denk düşen karakterlerle anokranik bir gezinti yaptığımızı söyleyebiliriz.
‘Her şey gider, insanın insana nezaket ve saygısı kalır’ diyen bir sesin ağır bastığı kitapta, ilk karşılaştığımız Shamrock, yaşadığı dünyayı anlamaya çalışan küçük bir kız çocuğu olarak çıkar karşımıza. Shamrock’la öne çıkan geçmiş, gelecek ve şimdiyle ilgili tüm problemler, yaşadığımız çağa yeniden bakmamızı sağlar. Shamrock aracılığıyla işaret edilen sorunların özünde ise insan tavrının yattığını söyleyen güçlü bir ses vardır.
Söz konusu güçlü sese gelince de, bu sesin didaktik olduğunu düşünmeyip, bunun içimizden gelen bir ses olduğunu kısa zamanda anlarız. Aynı ses, konular ve sorular değişse de kitabın diğer bölümlerine de hakim olur. “Küçük kız büyüdükçe güçlerini arka plana atmak yerine, onları geliştirdi; pratik yaptıkça başkaları ona duyarlı demeye başladılar. İlgi duydukları konusunda kimse cesaretini kırmadı, alay eden olmadı; aksine dağgelinciklerine yaraşır biçimde desteklediler, o başkalarının hikayelerinden keyif alırken onlar da Shamrock’un maceralarının tadını çıkardılar.”
İlerleyen sayfalarda başka başka karakterlerle de tanıştığımız kitapta, her karakter, yaşadığımız çağın merkezinde yer alan insanın insana olan düşmanlığı gibi ana sorunsal noktaları işaret eder. Sözcüklerle gerçekliğin göreceli ağırlığını hafifleterek onu daha bir dayanılır kılma rolüne sahip olan Budgeron ve Danielle ile tam da burada karşılaşırız. 

Her fikir sınanmak ister
Zira yazarak, hikayeler kurgulayarak zihinsel dünyayı besleyen Danielle ve Budgeron, yazma edimiyle çoğunluğun duygu ve düşünce dünyasını zenginleştirmek için adeta görevli tayin edilmişlerdir. Derinlerden gelen bu gücü duyumsayarak hayata hakim kılmaya çalışsalar da, söz konusu duyumsamanın olmadığı noktada da durmasını bilirler. Zire “içimizdeki her görüntü, her fikir sevgimizi sınamak” isteyecektir. Günümüz dünyasına hakim olan, yok etme, güçlünün zayıfı ezmesi ve tüm bunları kapsayabilecek adaletsizlik, haksızlık gibi insanlığın felaketine neden olan eğilim ve davranışlara karşıt bir alternatif sunmak gibi bir kaygısı olduğunu söyleyebiliriz Meraklılar’ın. Buradan bakıldığında, son derece anlamlı, insanın içine ısıtan mesajlar taşıdığını belirtemeye gerek yok. -İyi niyet düzleminde kalıp, ondan öteye geçemese de-; değişimi tetiklemek için, davranış ve eğilimi güdüleyen düşünce kodlarından, iyi-kötü kavramlarından, değerlerden yola çıkmak gerektiği anlayışı önemli bir arka plan oluşturur. Özgürlük, direnç, umut gibi benzeri mesajları Martı’da şiirsel bir üslupla çok güçlü bir biçimde veren Bach’ın, ‘Meraklılar’da da aynı umudun peşine düştüğü görülüyor. Ancak, insanın kendisine ve doğaya uyguladığı kıyımın basit bir yaklaşım meselesinden ibaret olmadığını da bilmek gerekiyor.

MERAKLILAR
Rıchard Bach
Çeviren: Aslı Esen Arslan
April Yayıncılık
2011, 471 sayfa, 22 TL.


    ETİKETLER:

    kitap

    ,

    Kız

    ,

    Hakim

    ,

    Yaşam

    ,

    Pratik

    ,

    karakter

    ,

    derece

    ,

    ırk

    ,

    Karşı