scorecardresearch.com

Kadınların emeği

Aslında Mies dünden bugüne sosyalistlerle feministler arasında süren tartışmayı bir feminist olarak yeniden temellendiriyor
Haber: HÜlya Osmanağaoğlu / Arşivi

Neo-liberalizm kadınların ev içindeki karşılıksız emeklerinin niteliğinde ve niceliğinde bir değişim yaşanmaksızın ücretli emek gücüne katılımlarını örgütlüyor. Evdeki cinsiyetçi işbölümünün kadınların ücretli emek gücüne katılımında da belirleyici olduğunu göz ardı eden kadın istihdamını artırma politikaları patriyarkanın sermeye ile işbirliğini görünmez kılıyor. Tam da bu noktada kadınların nasıl ve neden ezildiğini patriyarkal kapitalizm analizi çerçevesinde tartışmak önemli. Türkiye ’de feminist hareketin gündemin ön sıralarına çıkardığı kadın emeği politikaları başka ülkelerde yaşanan deneyim ve tartışmaların Türkçeye aktartılmasıyla derinleşiyor. Maria Mies’in Dipnot Yayınları’ndan çıkan ‘Ataerki ve Birikim: Uluslararası İşbölümünde Kadınlar’ bu sürece katkı yapacak önemli çalışmalardan biri.
‘Ataerki ve Birikim’, özellikle son otuz yılda kadınların her daim içinde bulundukları ücretli-ücretsiz emek kıskacında yaşanan dönüşümleri ve bu bağlamda kadın kurtuluş mücadelesini değerlendirmek için sunduğu çok kapsamlı verilerle önemli bir tartışma ekseni oluşturuyor. Mies “Feminizm Nedir?” sorusuyla başladığı ilk bölümde, kadınlar ile erkekler arasındaki eşitsizlik/egemenlik ilişkisini tanımlayan sömürü/ezilme/tabi olma kavramları çerçevesinde bir sistem olarak ataerki-kapitalizm ilişkisini ve farklı feminizmlerin ataerki analizlerini tartışıyor. 

‘Evkadınlaştırma’
Ataerkil kapitalizm diye adlandırdığı sistemde erkek egemenliğinin üzerinde yükseldiği cinsiyetçi işbölümünün hangi üretim tarzlarına nasıl eklemlendiğine ilişkin bir tarihsel döküm yapıyor. Erkek egemenliğinin temeline yerleştirdiği, kadınların ve doğanın ataerki tarafından boyunduruk altına alınması tespitine kapitalizm koşullarında sömürgelerin tabiiyetini ekliyor. Bu anlamıyla kapitalizmin değişik evrelerinde erkek egemenliğinin yaşadığı dönüşümleri sermaye birikim süreçlerindeki farklılaşma bağlamında detaylı bir analize tabi tutuyor. Kapitalizme ait bir kurum olarak çekirdek aile de, sistemin “evkadınlaştırma” sürecinin sonucu olarak tanımlanmış. İşçi sınıfının burjuva aile normlarını kabullenme nedenini kapitalist ataerkinin bir zorunluluğu olarak değerlendiren Mies ev içindeki cinsiyetçi işbölümünü ve erkeklerin kadınların evişlerinde harcadığı emeğe karşılıksız el koymasını sermayenin ihtiyaçlarına/çıkarlarına bağlıyor. 

Evdeki iş bölümü
Birinci ve üçüncü dünyadaki kadınların erkek egemenliği karşısındaki farklı konumlarının sermayenin çıkarlarının bir sonucu olarak örgütlenen uluslararası işbölümünden kaynaklandığını öne sürerken Üçüncü Dünya’daki kadınların ezilmişliğinde Birinci Dünya’daki kadınların vebali olduğu yönünde bir tez öne sürüyor. Aslında bu tez çerçevesinde değerlendirdiğimizde Mies’in kapitalist ataerki/ataerkil kapitalizm analizinde erkekleri sermayenin sadece bir aracısı olarak konumlandırdığını görüyoruz. Hatta Üçüncü Dünya diye adlandırdığı ülkelerdeki erkekleri egemenliklerinden sorumsuz kıldığı bile söylenebilir. Sosyalist feminizmin, evdeki cinsiyetçi işbölümünden bizzat evdeki erkeklerin birinci derecede çıkar sağladığı ve bu işbölümünün sermayenin çıkarlarına da uygun olduğu için süregittiği yönündeki tezi oldukça tartışmalı bir yaklaşımla tersyüz ediliyor.
Feminizmin evdeki görünmeyen emeğe kim tarafından karşılıksız el konuluyor sorusuna sosyalistlerce verilen eski bir cevap –kapitalizm- yeni bir tarihsel analizle ortaya konuluyor. Ataerki ve Birikim’in cevabının mantıki sonucu feminizmin kadınların, doğanın ve sömürgelerin boyunduruk altına alınmasına karşı verilecek eşzamanlı bir mücadeleyi örgütlemesi gerektiği. Aslında Mies dünden bugüne sosyalistlerle feministler arasında süren tartışmayı bir feminist olarak yeniden temellendiriyor.

ATAERKİ VE BİRİKİM
Uluslararası İşbölümünde Kadınlar
Maria Mies
Dipnot Yayınları
2012, 432 sayfa, 25 TL.

http://www.radikal.com.tr/108555610855560

YORUMLAR

Bu habere henüz yorum yazılmamış.