Kuantum fiziğini bir köpeğe öğretmek!

Kuantum fiziğini bir köpeğe öğretmek!
Kuantum fiziğini bir köpeğe öğretmek!
Orzel, insanlara kuantumu anlatmadan önce köpeği Emmy ile kuantum hakkında tartışıyor. O, köpeklerin olaylara insanlardan daha önyargısız yaklaştıklarını söylüyor
Haber: EMİNE GÜNDÜZ* / Arşivi

Alakasız anlamlara sokarlar, felsefi bir akımmış gibi gösterirler, bitmeyen bir enerjiymiş gibi koyarlar önünüze, ölümsüzlüğü, zenginliği vaat edenler bile vardır ‘kuantum’ kelimesinin arkasına sığınanlar arasında. Bu şarlatanlardan çok var günümüzde. Fizikçiyseniz canınız yanar bunları okudukça, hele bir de çalışma alanınız içinde kuantum varsa bu sizi daha da üzer. Anlatmaya çalışırsınız insanlara elinizden geldiğince ama insanoğlu bu, algıladıklarının önüne geçemiyor maalesef. Peki, Chad Orzel ne yaptı? Buna geçmeden önce size biraz yazarımız hakkında bilgi vereyim. Chad Orzel Union College`da fizik profesörüdür, kendini fizik öğretmeye ve araştırma yapmaya adamış bir bilim insanı. Doktora çalışmasını 1997 yılında Nobel ödülünü paylaşanlardan William Daniel Phillips ile birlikte yaptı. Şu anda atom, molekül ve optik fizik alanlarında çalışmalar yapmaktadır. Tabii bir fizikçinin yaşamı sadece çalışma yaparak geçmiyor, aynı zamanda yaptıklarınız hakkında insanları bilgilendiriyorsunuz. Chad Orzel de bunlardan biri. 

Chad`in köpeği
Orzel, insanlara kuantumu anlatmadan önce köpeği Emmy ile kuantum hakkında tartışıyor. Peki, bunun için neden bir köpek seçmiş? O, köpeklerin olaylara karşı insanlardan daha önyargısız yaklaştıklarını ve kabullenmelerinin daha kolay olduğunu söylüyor. Örneğin, mutfağın ortasında aniden hediye yığınının ortaya çıktığını gören bir köpekle bir insanın tepkisi aynı olmayacaktır. Orzel “Kuantum mekaniğini öğrenmek kısmen bir köpek gibi düşünmeyi öğrenmektir” diyor ‘Köpeğinize Kuantum Fiziğini Nasıl Öğretirsiniz?’de.
Kitapta, Emmy ile yaptığı fizik sohbetlerini paylaşıyor ve her sohbetin ardından konuyu fiziksel açıdan ele alıp bizlere sunuyor. Kuantum fiziğinin çıkışından başlayarak gelişmeleri kronolojik olarak bizlerle paylaşmış. Dalga-parçacık ikilemi, belirsizlik ilkesi, kuantum Zeno etkisi, kuantum tünelleme, kuantum dolaşıklığı, kuantum teleportasyonu, sanal parçacıklar ve kuantum elektrodinamiği gibi birçok konuda Emmy ile tartışarak bunların gerçek hayatla olan ilgisini bizlere göstermeye çalışmış. Bunu ise yapılan gerçek deneylerle bize gösteriyor. Örneğin kuantum tünellemeyi köpeğin çiti nasıl aşabileceği ile ilişkilendirmiş. Bir köpek çiti aşacak enerjisi olmasa bile tünelleme yoluyla çiti aşıp karşı taraftaki tavşanlara ulaşabilir. Tabii bu engelin kalınlığına ve köpeğin kuantum dalga boyuna bağlıdır. Kuantum fiziğinin en önemli konularından bir tanesi ise Heisenberg belirsizlik ilkesidir. Bir parçacığın aynı anda konumunu ve hızını kesin olarak ölçemeyeceğinizi söyler. Herhangi birini kesin olarak ölçtüğünüzde ise diğeri tamamıyla belirsiz olur. Bunu makroskobik dünya ile açıklamak anlamsızdır. Çünkü makroskobik dünyada bir nesnenin hem yerini hem de konumunu tam olarak hesaplayabilirsiniz. Ama mikroskobik ölçekteki parçacıklar için ise bu işe yaramaz. Orzel bize bu konu hakkında geniş biçimde bilgi veriyor. Son bölümde ise önemli bir olayı vurgulamış. Kuantum kelimesini kullanan şaklabanlardan bahsediyor. Kuantumu kötüye kullananlara da düzgün bir dille yaptıklarının kuantumun gerçek anlamıyla hiçbir ilgisiniz olmadığını göstermiş. Peki, öyleyse gerçekte kuantum mekaniği nedir? Orzel “Kuantum mekaniği, hiçbir şeyin kesin olmadığı ve nesnelerin onları ölçünceye dek kesin özelliklere sahip olmadığı son derece tuhaf bir dünya betimler. Uzaktaki nesnelerin tuhaf biçimlerde birbirine bağlandığı, bizim evrenimizin yanı başında farklı tarihlere sahip koskoca evrenlerin var olduğu, ‘sanal parçacıkların’ bomboş uzayda birden belirip kaybolduğu bir dünyadır bu” şeklinde tanımlamış kuantum fiziğini. İster bir fizikçi isterse sıradan bir insan olun, bu kitaptan kuantum fiziği hakkında çok şey öğreneceksiniz.
*Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi

KÖPEĞİNİZE
KUANTUM FİZİĞİNİ NASIL ÖĞRETİRSİNİZ?
Chad Orzel
Çeviren: Ebru Kılıç
Aylak Kitap
2011, 272 sayfa, 15 TL.


    ETİKETLER:

    Dünya

    ,

    Nobel

    ,

    Çanakkale

    ,

    kitap

    ,

    Hediye

    ,

    Emmy

    ,

    Bilim

    ,

    derece

    ,

    Karşı

    ,

    Dalga