Müptelanızız sultanım

Müptelanızız sultanım
Müptelanızız sultanım
Muhteşem Yüzyıl dizisinin danışmanlarından tarihçi Erhan Afyoncu da Kanuni rüzgârını arkasına aldı. Yazar kitabında, padişahı ve Hürrem'i anlatırken dönemin İtalyan elçilerinin raporlarından yararlanıyor
Haber: ELİF EKİNCİ - elif.ekinci@radikal.com.tr / Arşivi

Erhan Afyoncu’yu, Murat Bardakçı ve Pelin Batu’yla birlikte sunduğu Tarihin Arka Odası isimli televizyon programından tanıyoruz. Afyoncu, programdaki ilginç çıkışları ve milliyetçi muhafazakâr kimliğinin altını her fırsatta ısrarla çizmesiyle zaten dikkate şayan bir kimseydi. Bu ay çıkardığı son kitabıyla birlikte artık daha da dikkat çekecek; çünkü Afyoncu’nun son kitabı ‘Muhteşem Süleyman’, son dönemin revaçtaki konu başlıklarından Kanuni Sultan Süleyman ve Hürrem Sultan üzerine. Yeditepe Yayınları’ndan çıkan ‘Muhteşem Süleyman’, iki bölümden oluşuyor. Kitabın ilk bölümünde Kanuni Sultan Süleyman’ı, doğumundan ölümüne kadarki hikâyesiyle ele alan Afyoncu ikinci bölümdeyse Hürrem Sultan’a odaklanıyor.
İlk bölüm; Kanuni’nin doğumu, şehzadelik yılları ve tahta çıkışıyla açılıyor. Hemen ardından, lise tarih kitaplarını anımsatan kronolojik sıralamayla, Mısır isyanı, Belgrad seferi ve Rodos’un fethiyle başlayan uzunca bir başlık silsilesi... Kitapta, Kanuni’nin gerçekleştirdiği seferler, Şehzade Mustafa’nın öldürülmesi ve diğer birçok mesele İtalyan ve Türk arşiv belgelerinden yararlanılarak kaleme alınmış. Dönemin sosyal ve siyasal gelişmelerine, Kanuni’nin siyasi başarılarına tek tek değiniliyor. Bunların haricinde; Kanuni’nin Venedik’ten özel olarak getirtilen dört taçlı özel miğferinden, İbrahim Paşa’yla dostluklarına, bu dostluğun İbrahim Paşa açısından nasıl “makbullükten maktüllüğe” dönüştüğüne, Piri Reis’in öldürülmesine kadar birçok farklı konu başlığı içeriyor kitabın ilk bölümü.
İlkine nazaran daha kısa tutulan ikinci bölümse Hürrem Sultan hakkında çeşitli tarihçiler tarafından ortaya atılan iddialarla açılıyor. Afyoncu, ismi veya aslen nereli olduğu kesin olarak bilinmeyen fakat “hayatının ilk dönemi sis perdesiyle kaplı olmasına rağmen Osmanlı tarihine damgasını vuran” Hürrem Sultan’ın Kanuni’nin gönlünü nasıl fethettiğini, ona gönderdiği mektupları kitabın sayfalarına taşıyarak anlatmaya çalışıyor. Bu bölümde, Kanuni’nin gittiği seferlerden, Hürrem Sultan’a yazdığı cevabi aşk mektupları da yer alıyor. İkinci bölümde, kendine genişçe bir yer bulan Hürrem Sultan ve Mahidevran Sultan’ın iktidar savaşı, İtalyan kaynaklarına dayandırılarak şu şekilde anlatılıyor: “Kanuni’nin validesi Hafsa Sultan’ın 1534’te vefat etmesi üzerine Harem’in tek hakimi Hürrem Sultan oldu ve ilk iş olarak da rakibesi Mahidevran’ı oğlu Şehzade Mustafa’nın yanına göndertti. Bir Venedik elçisinin raporuna inanılacak olursa, Hürrem’i kıskanan Mahidevran onu güzelce hırpalamış, elini yüzünü yırtmıştı. Kavganın olduğu akşam Kanuni, Hürrem’i dairesine çağırtmış, ama Hürrem bu isteği reddetmişti. Bu itiraz padişahın ilgisini daha çok çekmiş ve Hürrem’i getirtmelerini emretmişti. Padişah’ın arzusunu fırsat bilen Hürrem, gözyaşları altında yüzündeki yara izlerini göstererek Mahidevran’ın kendini nasıl dövdüğünü padişaha anlatmıştı. Bunun üzerine Kanuni, Mahidevran’ı Harem’den uzaklaştırarak, oğlu Şehzade Mustafa’nın yanına gönderdi.” Kitabın Hürrem Sultan’ı anlatan ikinci bölümünde, tabiatıyla, daha çok bu gibi saray entrikalarına yer verilmiş. Bir Rus ‘cariye’nin, Sultan’a bir oğul vermiş Mahidevran’ı saraydan nasıl uzaklaştırdığı, Şehzade Mustafa’yı babasının gözünden düşürmek için nasıl planlar yaptığı, tebaa tarafından neden ‘cadı’ diye adlandırıldığı ve Kanuni Sultan Süleyman’la nasıl nikâhlandığı bu bölümde kendine yer buluyor.
Kısacası, Erhan Afyoncu’nun, dönemin İtalyan elçilerinin raporlarından yararlanarak kaleme aldığı ‘Muhteşem Süleyman’, Osmanlı tarihine ilgi duyanlar için ilgi çekici olabilir. Özellikle de dönemin İtalyan ‘WikiLeaks’ belgelerini okuyabilmek açısından...

Denizler mürekkep, şu ağaçlar kalem olsaydı...
Canımın Parçası Sultanım,
Latif sabah rüzgârı gibi merhamet artırdığı için namlı; Gönül alıcı şeker dudakları kavuşturduğu için selam; Dualar ki, âşıkların sesi gibi yangı dolu; Övgüler ki, arzu ve şevk kelimeleri gibi ateş tutuşturucu; Arzular ki, melek görünüşlülerin omuzlarından aşağı dökülen saçlar gibi uçsuz; Riyasız sevgiler ki, selvi boyluların yanakları gibi temiz nurla nurlanmış; Hislenmeler ki, lale yanaklıların sümbülü gibi vefa kokuları ile kokulanmış; Yakarışlar ki, sancağın ucundaki alem gibi başı gökyüzüne yönelmiş; Övmeler ki, Yardım edici hazret-i Allah’ın makbul tuttuğu mücahidlerin “Allah Allah” tekbirleri gibi; Işıltılı tesbih edici parlak yıldız kafileleri ve parıltılı “ah” topluluğuyla en yüce Melik’e hediye ve sonsuzluğa mensup olan mahfile armağan kalındıktan sonra, alemi süsleyen parlak kalpliye ki, yüce zatları ateşli gözlerimin mutluluk nurunun sermayesi ve gizli sırlarımı bilendir. Gamlı gönlümün rahatı, yaralı kalbimin merhemi, o ki, aşkı gönlümün tahtına sultandır. Madem ki, dünya mutluluğunu verdi, ben onun kölesiyim. Yüzbin yürek yangısıyla birlikte arz olunur ki; Benim yüksek cennet bostanının fidanı sultanım. Bu çaresiz tarafından zerre kadar hal soracak olursanız, İlahi ya Yardım edici Allah! Yardım senin dergâhındandır.
Değersiz Cariyeniz Hürrem 1526 Mohaç seferi sırasında Hürrem Sultan’ın Kanuni’ye gönderdiği mektuptan.

Diziyle gelen Kanuni-Hürrem kitapları 
* Kanuni: Muhteşem Yüzyıl’ın Mimarı Sultan Süleyman
Nazım Tektaş, Çatı Kitapları 

* Muhteşem Yüzyılın Muhteşem Sultanı Kanuni Sultan Süleyman Andre Clot,
Epsilon Yayınları 

* Kanuni: Padişahlar da Ağlar,
Erdem Anılan, Destek Yayınları 

* Kanuni’nin Tarihçisinden Muhteşem Çağ,
Celalzade Mustafa Çelebi, Kariyer Yayınları 

* Muhteşem Kanuni Sultan Süleyman ve
Hürrem Sultan, Yavuz Bahadıroğlu, Paradoks Yayınları 

* Kanuni: Kılıcın Yapamadığını Adalet Yapar, Okay Tiryakioğlu, Timaş 

* Cariyelikten Hasekiliğe Hürrem,
Erdem Anılan, Destek Yayınları 

* Hürrem, Turhan Tan, Maya Kitap 

* Hürrem, Erdem Anılan, Destek Yayınları 

* Hürrem Sultan, Mehmet Semih Fethi, Yakın Plan Yayınları 

* Hürrem Sultan, Nazım Tektaş, Çatı Kitapları

MUHTEŞEM SÜLEYMAN
Kanuni Sultan Süleyman ve Hürrem Sultan
Erhan Afyoncu
Yeditepe Yayınları
2011
200 sayfa
13 TL.