Şiir yapma makinesi

Haber: ZEYNEP HEYZEN ATEŞ - heyzen@mail.org / Arşivi

El Pais gazetesinin kitap eki Babelia’da Ángel L. Prieto de Paula imzalı ilginç bir makale yayımlandı. Paula, bilimle sanatın evliliğinden doğan çocuklar olarak adlandırdığı ‘Yüz Bin Milyon Şiir’den bahsediyordu. ‘Yüz Bin Milyon Şiir’, sürrealist şair Raymond Queneau’ya ithafen hazırlanmış bir kitap aslında. Hatırlarsanız, 1960 yılında Perec, Pastior, Rouboud, Queneau, Duchamp ve Calvino gibi yazarlar, şairler ve matematikçiler OuLiPo (Ouvroir de Literature Potentielle –Potensiyel Edebiyat Atölyesi) adlı edebiyat atölyesini kurmuşlardı. Amaçları aslında matematiğin kurallarından yararlanarak sürrealizme doğru giden bir edebiyat elde etmekti. Perec’in hikâye üretme makinesi’yle yazılan ‘ Hayat : Kullanma Kılavuzu’ yapıtı bu süreçten doğan ürünlerdendi. Queneau da benzer yöntemlerle Cent Mille Milliards de Poemes (Yüz Bin Milyar Şiir) adlı şiir kitabını yayımlamıştı. Kitabı oluşturan şiirlerin dizelerini karıştırarak yeni şiirler oluşturmak, milyarlarca farklı anlam üretmek mümkündü. Öyle ki onları farklı şekillerde birleştirerek neredeyse sonsuz sayıda şiir elde edebilirdiniz. (En azından teoride.) Bu kitaptan esinlenilerek yazılan ‘Yüz Bin Milyon Şiir’ ise 10 İspanyol şairin bir araya gelip benzer bir sistem kullanarak ürettikleri bir yapıt. OuLiPo atölyesindekilerin kendilerine dayattıkları kurallara (kafiye, vezin, matematik, kilit kelimeleri sözlükte kendilerinden sonraki 7. kelimeyle değiştirmek gibi keyfi uygulamalar vb.) sadık kalınarak üretilmiş yapıtlardan oluşuyor. Eleştirmen yazısını şöyle tamamlamış: “Queneau’nun izinden giden bu kitap sadece iyi şiirler okutmakla kalmıyor, iyi şiirler yazdırıyor da.”


    ETİKETLER:

    İspanyol

    ,

    hayat

    ,

    kitap

    ,

    Edebiyat

    ,

    Matematik

    ,

    Şiir

    ,

    Şair