Terörün piyasası

Terörün piyasası
Terörün piyasası
Rex Ghosh'un '19. Cadde NW' romanı, dünyanın tamamına hakim olan finansal ağın terörist bir saldırıya maruz kaldığı bir anlatı sunuyor
Haber: Turgay Özçelİk / Arşivi

Dünyanın tamamında etkili olan ve uluslararası finans sistemini düzenleyen Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası, ülkemizde isimleri anıldığında pek olumlu düşünceler uyandırmayan iki kurum. Özellikle IMF, Türkiye ’nin ekonomik kararlarına müdahale eden, verdiği krediler karşısında çeşitli yaptırımlar öne süren tavrıyla, ülkenin gündemine damgasını vuran bir kurum... Dünya finans sistemi, küçük bir ülkede yaşanacak ufak bir krizin, dünyanın tamamını etkileyebileceği girift bir yapıya sahip. IMF ve Dünya Bankası gibi uluslararası kurumlar, bu girift yapının devamlılığını sağlamak amacıyla hizmet veriyor. Peki, IMF ile işbirliği içinde olan ülkelerde yaşayan insanların kaderini belirleyen, yeri geldiğinde bir ülkeyi iflasın eşiğine sürükleyen bu IMF’nin çalışanları kimler? Bu insanlar hangi amaçla burada çalışıyorlar, bir ülkeye bir kararı dayatırken neyi amaçlıyorlar? Kendilerini bir süper kahraman gibi mi hissediyorlar, yoksa müdahale ettikleri ülkelerde yaşanan sıkıntılardan vicdan azabı mı çekiyorlar? Hangi motivasyonla bir ülkenin egemenlik haklarını ihlal ederek, onların kararlarına müdahale ediyorlar?
Rex Ghosh’un ‘19. Cadde NW’ romanı yukarıda ifade edilen sorulara cevap bulabilmek için ip uçları taşıyor. Uluslararası bir ekonomist olan Ghosh, Hindistan, Nijerya, Kolombiya gibi birçok ülkede yaşamış ve birçok makroekonomik istikrar programına katılmış. Yani uluslararası ekonominin beyin takımı içerisinde yer almış birisi. Ghosh, kitabında, iç içe geçmiş ekonomilerden oluşan ve ufak bir spekülasyondan bile etkilenen bu devasa finans sisteminin, olası bir terörist saldırıya maruz kalma ihtimalini göz önüne alan bir olay örgüsü sunuyor. 

İlk saldırı Türkiye’de
Roman, iki kahramanının, Sophia ve Celine’in hikayelerini paralel bir kurguyla anlatarak ilerliyor. Sophia, kitapta ismi verilmeyen bir Üçüncü Dünya ülkesinde doğmuş. Memleketi, iktidara yerleşen elit bir kesim tarafından baskıcı bir rejimle yönetiliyor ve bu rejim uluslararası finans merkezlerinin de desteğiyle ülkenin kaynaklarını sonuna kadar sömürüyor. Sophia, üniversitede okurken tanıştığı ve konuşmalarından etkilendiği Melamed’in yardımıyla, ülkesinin özgürlüğü için mücadele eden bir harekete katılıyor. Kanlı eylemler yoluyla insanların dikkatini ülkesinde yaşananlara çekmek isteyen Melamed’in aksine Sophia, kan dökmeden, kimseyi öldürmeden bir özgürlük mücadelesi verilebileceğini savunuyor. Ama Melamed’in hedefe ulaşmak için bazı hayatların feda edilebileceği yönündeki görüşlerine, ve bu yöndeki uygulamalarına da çok fazla müdahale edemiyor. Ama nihayetinde Melamed’i, uluslararası finans sistemini sabote ederek, önemli ülkelerin para birimlerine terörist saldırılar yapmaya ikna ediyor. Kitaba dair ilginç bir ayrıntı da, söz konusu spekülatif saldırıların ilkinin Türkiye’ye yapılıyor oluşu.
Romanın diğer kahramanı Celine ise, Uluslararası Para ve Finans Fonu’da çalışıyor. Ekonominin gidişatını düzelterek dünyayı kurtarabileceğine inanan idealist ve hümanist bir karaktere sahip. Çalıştığı kurumun özellikle geçmişte görev yaptığı Endonezya gibi birçok ülkede uyguladığı politikalarla, bu ülkelere faydadan çok zarar getirdiğini, birçok insanın ölümüne, birçok insanın da yoksulluğuna neden olduğunu düşünüyor. Celine ve Sophia’nın birbirine pararlel giden hikayeleri, Sophia’nın mali piyasaya saldırı düzenleyebilmek için IMFO’da işe girmesi, ve iki kadının da aynı erkeğe ilgi duymasıyla kesişiyor.
Rex Ghosh’un kitabı, ilk okunduğunda politik bir felaket anlatısına sahip olsa da, aslında mevcut duruma yönelik bir uyarı niteliği taşıyor.
Kitapta yaşananlar her ne kadar kurgu olsa da, gerçek hayatta benzer bir felaket yaşanabilir. Çünkü, dünya genelinin ekonomik ilişkilerini yönlendiren sermaye grupları, yalnızca daha fazla kar amacı güdüyor. Bu kar hırsı da, halihazırda spekülasyonlarla ve de krizlerle işleyen mevcut sistemin, böylesi bir bilinçli saldırıya açık olduğunu gösteriyor.

19. Cadde NW
Rex Ghosh
Çeviren: Gamze Kapkın
April Yayıncılık
2011, 416 sayfa, 20 TL.