Tolstoy bizi çoluk çocuk olarak görüyor

Tolstoy bizi çoluk çocuk olarak görüyor
Tolstoy bizi çoluk çocuk olarak görüyor
Haber: ZEYNEP HEYZEN ATEŞ / Arşivi

Bu hafta New York Books’ta ilginç bir Çehov metni vardı. Çehov metni demek çok da doğru değil gerçi. Peter Sekirin yıllardır devam eden araştırmasını sonunda kitaba dönüştürdü ve Çehov’a yazılan ve Çehov’un yazdığı mektupları, aile üyelerinin anılarını, başka yazarların Çehov’la ilgili anılarını aktardıkları metinleri ve yazarın günlüklerinden pasajları birleştirerek bir Çehov biyografisi oluşturdu. NyBooks’ta yayımlanansa bu biyografinin Bunin’in aktardığı haliyle Çehov-Tolstoy ilişkisini anlatan bölümüydü. Hepsine burada yer vermeme imkân yok ama Çehov’un Bunin’e söylediği bir söz çok hoşuma gitti. “Yazıyor musun?” diye soruyor Çehov, Bunin’e. “Aslında pek yazmıyorum” diye yanıtlıyor Bunin. Bunun üzerine şöyle diyor Çehov: “Yazık. Ellerinin tembelleşmesine izin vermemelisin. Her zaman çalışmalısın” (‘el tembelliği’ sözünü okumak dahi beni gülümsetmeye yetti) ve devam ediyor; “bana öyle geliyor ki kısa öykülerde öykünün hem başını hem sonunu kesiyorsun, oysa biz yazarlar en güzel yalanlarımızı o bölümlerde söyleriz.”
Tolstoy’la ilgiliyse şunları söylüyor: “Ona hayranım. En hayran olduğum özelliğiyse biz yazarları derinden küçümsemesi. Daha doğru bir şekilde ifade etmek gerekirse, bizlere yani geri kalan yazarlara boş kafalı muamelesi yapması. Bazen Maupassant’ı, Kuprin’i ya da beni övdüğünü söyleyerek buna itiraz edebilirsin. İyi de bizi neden övüyor? Çünkü bizi çocuk olarak görüyor. Kısa hikâyelerimiz hatta romanlarımız onun için çocuk oyunundan ibaret. Ama Shakespeare… O farklı. Shakespeare onu rahatsız ediyor çünkü o, yetişkin bir yazar ve Tolstoy’un yazdığı gibi yazmıyor.”
Gnediç’in kitabından yapılan bir alıntıysa Tolstoy’un bir Çehov yorumunu bize sunuyor. “Tiyatro yazarı seyirciyi elinden tutup gitmesini istediği yere götürmeli” diyor Tolstoy. “Senin karakterlerinin peşinden nereye gidebilirim? Olsa olsa salondaki kanepeye. Çünkü karakterlerinin gidecek başka yeri yok.” (Çehov da Tolstoy da bu sözlere gülmüşler.) Yine aynı yapıta göre hasta olduğu dönemde de Tolstoy, ziyaretine gelen Çehov’a şunu söylemiş: “Oyunlarından nefret ediyorum. Shakespeare kötü bir yazardı, senin oyunların onunkilerden de kötü.”

Ölüye rahat yok

Macera romanlarının 26 önemli ismi polisiyenin en önemli dergilerinden Strand’ın editörü Andrew Gulli tarafından Lösemi vakfı uğruna bir araya gelerek bir roman yazmaya davet edilmişti, sonunda roman tamamlandı ve eleştirilere göre ortaya eklektik değil oldukça nitelikli bir çalışma çıktı. Aralarında yeni Bond romanının yazarı Jeffrey Deaver, David Baldacci, Jeff Abbott, Alexander McCall ve Bones karakterinin yaratıcısı Kathy Reichs’in de yer aldığı bu yazarların her biri ‘Ölüye Rahat Yok’a (No Rest For the Dead) kendilerinden bir parça kattılar. The Guardian’ın haberine göre projenin ana hatlarını belirlemek Gulli’nin dört yılını aldı. “İşlemediği bir suç yüzünden cezalandırılan bir kadınla ilgili bir fikir buldum ” diyor Gulli. “Böylece girişi yazıp dosyayı ilk yazara teslim ettim ve o ve diğerleri yazmaya başladılar. Katkıda bulunan yazarların satış rakamlarını topladığınızda yüz milyonlara ulaşıyorsunuz. Yayıncılıkta, şimdiye kadar bu çapta bir proje hiç gerçekleştirilmedi.”

Romanın merkezinde Jon Nunn adlı bir dedektif var. Zamanında bir kadının San Fransisko Müzesi’nin küratörü olan kocasını öldürmek suçundan bir kadının mahkûm edilmesine yardım etmiş. Ama on yıl sonra yanlış kişiyi yakaladıklarına kanaat getiriyor –gerçi çoktan idam edildiği için artık Rosemary’yi kurtarmak için çok geç. Yine de Christopher Thomas –küratör- öldüğü gece orada olan herkesi bir araya getiriyor ve tek tek şüphelileri gözden geçirerek o gece gerçekte neler olduğunu öğrenmeye çalışıyor. “Bu yeni bir Agatha Christie romanı değil” diye devam ediyor Gulli. “İnsanlar bir odaya toplanıp katili bulmaya çalışırken dedektif çıkıp son noktayı koymuyor. Sonucun herkesi şaşırtacağını söyleyebilirim.”


    ETİKETLER:

    New York

    ,

    Guardian

    ,

    Nefret

    ,

    Çocuk

    ,

    Aile

    ,

    Proje

    ,

    Gece

    ,

    suç

    ,

    yazar

    ,

    zaman