Ulusal kitap adayları

ABD 2011 Ulusal Kitap Ödülü aday listesi açıklandı. İşte roman dalının aday isimleri ve kitapları
Haber: ZEYNEP HEYZEN ATEŞ - heyzen@mail.org / Arşivi

Andrew Krivak – ‘Sojourn’: Adnan Benk “genç yazar deyince okuyucuyu irkilten yazar gelir akla” der. Genç ya, yapacak tabii. Krivak bunun güzel bir örneği. İlk romanı olan ‘Sojourn’, ailesi trajik olaylar sonucunda 1890’larda ailesi Colorado’dan Macaristan’a dönmek zorunda bırakılan Jozef Vinich’i anlatıyor. I. Dünya Savaşı Avrupa’yı kasıp kavurmaya başladığında Jozef keskin nişancı olarak orduya katılıyor. Romanın geneli Jozef’in savaş alanındaki deneyimleri üzerine. Yazarın eleştirmenler tarafından şimdiden Stendahl’la kıyaslandığını belirtelim.
Teo Obreht- ‘Tiger’s Wife’ (Kaplan’ın Eşi): Sırbistan kökenli Amerikalı yazar Tea Obreht’in Orange ödüllü romanı bu ödüle de aday. ‘Kaplan’ın Eşi’ sırp doktor Natalia Stefanoviç’in ağzından Balkanları kanlı tarihiyle değil, insanlarıyla anlatan neredeyse mistik bir yapıt. Hâlâ niye Türkçeye çevrilmedi hiç bilmiyorum çünkü uzun süredir her yerde bu kitaptan bahsediliyor.
Julie Otsuka –’Buddha in The Attic’ (Tavanarasındaki Buda): Otsuka Japon kökenli Amerikalı yazar Otsuka, II. Dünya Savaşı sırasında Japon kökenli Amerikalı bir ailenin yaşadıklarını anlattığı ‘When The Emperor Was Divine’ (İmparator Kutsalken) isimli ilk kitabından beri eleştirmenlerin ve okurların takip ettikleri biri isim. Daha yıllarca adını duyacağımıza eminim. İkinci kitap da aynı çizgiden gidiyor. Berkeley’den Utah’a uzanan bir Amerikalı-Japon deneyimi.
Edith Perlman –’Binocular Vision’ (Geniş Açıyla Bakmak): Bir öykü kitabı. Eleştiriler “sevmediğim tek bir öykü bile yoktu” yönünde. İlginç karakterleriyle dikkat çekiyor. “On iki yaşında bir çocuğu evlat edinmeyi düşünüyoruz,” dedi Phoebe. / “Aklınızda özel bir çocuk var mı?” / “Hayır. Belki ikinci bir tv almakla yetiniriz.” /”Annen nakışa başlamış,” dedi Laurette. / “Onu saymazsan bizde bir değişiklik yok,” dedi Mrs. Hasken. Yer yer Beckett’i hatırlatan diyaloglar bile var. Öykü kitabı olduğundan Türkçeye çevrileceğini sanmıyorum.
Jesmyn Ward - ‘Salvage The Bones’ (Kemikleri Kurtar):Meksika Körfezi’nde fırtına alarmı verilmiş. Bois Sauvage kasabasında yaşayanlar da endişeli. Esch’in alkolik babası bile. Esch ve üç kardeşi yiyecek stokluyorlar ama ellerinden gelen fazla bir şey yok. Esch ise zaten 14’ünde ve hamile. Bir tür ‘Fareler ve İnsanlar’ mı ‘Demiryolu Çocukları’ mı karar veremedim.

Gomorrah’ın yazarına Cesaret ödülü
Bu adamı ayakta alkışlamak gerekiyor. Roberto Saviano. Ne zaman onunla ilgili bir haber çıksa bu köşede yer vermeye çalışıyorum çünkü sonuna kadar desteklenmesi gerektiğine inandığım bir araştırmacı yazar. PEN de benzer şeyler düşünmüş olacak ki Saviano, İngiliz oyun yazarı Sir David Hare ile birlikte Pen/Pinter Cesaret Ödülü’ne layık bulundu. ‘Gomorrah’ adlı kitabında Napoli mafyasını anlattığından beri ölüm tehditleri alan Saviano, hâlâ polis korumasında yaşıyor.

Şu rafları boşaltsak artık
Hemen belirteyim, Google’ın her şeyi dijital arşive geçirelim kampanyasına sonuna kadar taraftarım. Türkçeye çevrilmiş enfes kitaplar var, baskıları yok. E-kitapları ne zaman çıkacak ya da çıkar mı bilmiyorum. Ama o çevirilerin birileri tarafından arşivlendiğini ve yok olmadığını bilmek hoşuma gidiyor. Ne yazık ki e-kitap henüz Türkiye ’de oturmadı ve dünya dijitale kaysa da Türkiye gibi satışın zaten düşük olduğu ülkelerin buna ayak uydurmaları zaman alacak. Öyleyse tek seçeneğim kâğıt baskı mı? Hayır. Çözüm basit: Kitapları taratmak. Sorun bununla kimin uğraşacağı. Japonya ve ABD’de artık bu işi yapan şirketler var. Örneğin varlığını Newyorker’dan öğrendiğim 1dollarscan.com şöyle çalışıyor: Diyelim ki kitaplarınızı koyacak yer bulamamaya başladınız ama ikinci kez aynı kitaba para verip e-kitap versiyonunu almak istemiyorsunuz veya kitabın e-kitabı yok. O zaman bu şirkete kitaplarınızı yolluyorsunuz, 100 sayfasını 1 dolara tarayıp pdf dosyasına dönüştürüyorlar. Kitabınız onlarda kalıyor. Siz de içinde aradığınız bir kelimeyi veya cümleyi rahatlıkla bulabileceğiniz dijital versiyonuna kavuşuyorsunuz. Ayrıca elde edilen metinler ipad’den kindle’a her tür okuyucuda okunabiliyor. Bence büyük bir hizmet. Yalnız o metnin internete düşmesi nasıl engellenir, onu bilmiyorum.