'Winehouse'un ölümü Melih Bey'i, beni, Didem'i ezer'

'Winehouse'un ölümü Melih Bey'i, beni, Didem'i ezer'
'Winehouse'un ölümü Melih Bey'i, beni, Didem'i ezer'

Süreyya Berfe

Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü'nü 'Seferis ile Üvez'le kazanan Süreyya Berfe: 'Çünkü şiir üvey evlattır, kara bahtlıdır. Popüler değildir, olamaz. Amy Winehouse'un ölümü Melih Bey'i, beni, Didem Madak'ı ezer'
Haber: DERVİŞ ŞENTEKİN / Arşivi

Necatigil, Arıburnu, Kansu ve şimdi de Melih Cevdet Anday… Ödüllerle başlayalım…
Adlarına ödül konulan ustalarımı keşke tanımamış olsaydım, anılarımız olmasaydı. Onlar bu dünyadan gidecekler, kalanlardan biri olan ben ödüllerini alacağım ya da verecekler...
Kahpe hayat . N’olurdu Melih Bey hayatta olsaydı da Yorgo Seferin’e ‘İskele Işıkları’nı okusaydı? Düşüncelerini, eleştirilerini söyleyebilseydi büyük ödül olurdu bu. Bu kitapla Melih Bey’e verdiğim sözü tutmaya başladım. Bir aksilik olmazsa devamı gelir. Bakalım... 

Uzunca bir süredir İskele’de yaşıyorsunuz. Bu bir kaçış mı, isyan mı? Ya da ‘Seferis ile Üvez’i referans alarak soracak olsam: Bu bir tabiata sığınmak mı?
Kaçış, isyan, tabiata sığınmak...
Hiçbiri değil İstanbul ’dan, büyük şehirlerden ayrılmaya, daha küçük, tabiata yakın yerlerde yaşamaya hakkı yok mu şairlerin, yazarların?
İstanbul’da yaşasam ne olacaktı? Düşünmek bile istemiyorum. Şu kadarını söyleyeyim: On bir yılda beş kitap. Bunun yarısını gerçekleştiremezdim. Ayrıca İstanbul dışında geçen on bir yılda okuduklarımın yarısını zor okurdum. Buralarda zaman senin elinde. Sen komuta ediyorsun. Trafik yok, kalabalık yok, patırtı yok, İstanbul’daki kırk yılın beş yılı yolda geçmiş. Düşünün. 

Vahşi kapitalizmin ‘zamanımız’a vahşice saldırdığı bir dönem bu… ‘Seferis ile Üvez’i ‘zaman’a, ‘tabiat’a ve ‘anlamaya’ saygı duruşu diye tanımlarsam, nasıl korunacağız bu saldırıdan?
Kapitalizmin vahşi olmadığı bir dönem hatırlıyor musunuz? Biz gafillerin, bırakın korunmayı, dolaylı da olsa kapitalizme yardımcı... Her neyse. Şairlerin, yazarların piyasa ekonomisinin gereklerini yerine getirdiğini, getirmeye çalıştığını görmüyor musunuz? Neden konuşturuyorsunuz beni, Derviş Bey? 

1980’lerde bile okuyorduk; bugüne şiir de alıp başını ‘çok sevenleri’ne gitti… Şiir çağı bitti mi?

Şiir bir yere gitmedi. Şiirsel olan da.
Şairlerin iyi bir şiir okuru olmadığı yerlerde böyle olur.
Melih beyin ödülü vesilesiyle konuşuyoruz, ondan örnek vereyim. Misal yerine örnek, mesela yerine örneğin Melih Bey’in önerileridir. Sözcük de Melih Bey’indir.
Nurullah Ataç tilcik demişti olmadı.
Melih Bey’in Garip döneminden sonraki kitaplarını okuyan, okuyabilen kaç okur var? Baş ağrıtır, iç sıkar o kitaplar. Çünkü akılla, düşünceyle ve çok farklı bir duyarlılıkla yazılmışlardır.
Bizim zamanımızda şiir okunuyordu. Hem de iyi okunuyordu. Çünkü Sabahattin Bey, Rıfat Ağabey, Ceyhun Ağabey, Ahmed Ağabey, Oktay Bey, Melih Bey, Behçet Hoca, Özdemir Ağabey, Turgut, Cemal, Edip, Ece vardı. Şimdi yok.
Sizin yerinizde olsam, adına ödül konan şair için ödül vesilesiyle özel bir sayı yapardım ya da özel bir bölüm. Olmuyor, yapılmıyor. Çünkü şiir üvey evlattır, kara bahtlıdır. Popüler değildir, olamaz. Amy Winehouse’un ölümü Melih Beyi, beni, Didem Madak’ı ezer.

Ustaların ödülllerini topladı
Asıl adı Hikmet Süreyya Kanıpak. Çanakkale Lisesi’ni bitirdikten sonra iki yıl İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde, dört yıl İÜEF Felsefe Bölümünde okudu. İlk şiiri 1962’de Yön dergisinde çıktı. Şiirlerini 1965’e kadar Süreyya Kanıpak imzasıyla yayımlayan Berfe’nin şiirleri 18 dile çevrildi. Kitapları: ‘Gün Ola’ (1969); ‘Savrulan’ (1971); ‘İlkokullar İçin Matematik’ (1976); ‘Hayat ile Şiir’ (1980); ‘Çocukça’ (1982); ‘Ufkun Dışında’ (1985); ‘Şiir Çalışmaları’ (1992, Cemal Süreya Şiir Ödülü); ‘Ruhumun’ (1998); ‘Eksik Alfabe’ (2003); ‘Kalfa, Toplu Şiirler 1965-2005’ (2009); ‘Seçme Şiirler’ (2001); ‘Nâbiga’ (2001, Behçet Necatigil Şiir Ödülü); ‘Seni Seviyorum’ (2002, Orhon Murat Arıburnu Şiir Ödülü); ‘Foklar Söyledi Ben Yazdım’ (2005); ‘Çıkrık’ (2008, Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülü); ‘Seferis ile Üvez’ (2011, Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü.)

‘Şiiri yerelden evrensele taşıdı’
Ören Belediyesi ve Türkiye Yazarlar Sendikası tarafından düzenlenen Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü’nün bu yıl ki sahibi ‘Seferisi ile Üvez’ isimli kitabıyla Süreyya Berfe oldu. TYS bünyesinde oluşturulan ve Doğan Hızlan, Egemen Berköz, Eray Canberk, Ataol Behramoğlu, Sennur Sezer, Refik Durbaş ve Enver Ercan’dan oluşan Seçici Kurul; Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü’nün; şiirde yeni biçimler aranması, güncelin ve emeğin duru bir dille işlenmesi, şiirin zamanla yerelden evrensele taşınması, bu yönüyle de Melih Cevdet Anday’ın şiirine yaklaşılması anlamında verildiğine dikkat çekerek, bu yılki ödülün Süreyya Berfe’ye verileceğini açıkladı.
Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü, Eylül ayının ilk haftasında Ören’de yapılacak olan Melih Cevdet Anday Şiir Günleri ve Kültür Şenliği’nde Süreyya Berfe’ye sunulak.