'Zaman'ın ne olduğunu öğrenin

Stefan Klein, 'Yaşamın Hammaddesi Zaman'da, biz okuyucuları için bir kullanma kılavuzu hazırlamış. Fakat bu öyle zamanınızı harcayacağınız bir kullanma kılavuzu değil; 'şunu yapın bunu yapmayın' demiyor
Haber: özcan özen / Arşivi

Bu satırları okuduğunuz an şimdiki zamanınızdır. Kötü haber şu ki eğer okumakta olduklarınızı beğenmeyecek olursanız şimdiki zamanınız uçup gidecektir. Şimdiye dair bir iz kalmayacaktır belleğinizde. Bir saat sonra bu satırları okuduğunuzu hatırlamayacaksanız kendinizi şimdiki zamanı yaşamış sayabilir misiniz? Eğer hatırlayacak olursanız da işte hatırladığınız o anda yaşamanız gereken ‘şimdiki zamanı’ yaşamıyor olacaksınız. Çok karışık değil. Her gün işe ya da okula aynı kapıdan çıkarak ve aynı yoldan yürüyerek, aynı otobüs ya da servis aracına binerek gidiyorsunuz ama her gün yanınızda kimin oturduğunu ya da geçip gittiğiniz yollarda neler olduğunu hatırlamazsınız. “Kayda değer bir şey olmadı,” diyorsanız haklısınız. Kaydetmemişsinizdir, yani beyniniz kaydetmemiştir. Halı sahada attığınız harika golleri ya da daracık da olsa bir dans pistinde yaptığınız nefes kesen dansları çok iyi hatırlarsınız. ‘Kayda değerdi’, değil mi? 

İlk öpücüğü unutmak!
Çünkü insanlar anıların içinde yaşar, şimdiki zaman sadece akrebin baş dönmesidir yelkovanın yüzünden. Bilincimiz şimdiki zamanda durmaz, sadece belli anları hafızamıza atarız. Bizim için bunların toplamı şimdiki zamandır. O yüzden anahtarı biraz önce koyduğunuz yerde bulamazsınız, hediye paketini unutmamak için kapının kenarına koymuşsunuzdur ama hediyenin müstakbel sahibi buna pek inanmaz (ta ki kendi başına gelene kadar). İşte o yüzden sevgilinizle göz göze geldiğiniz ânı yıllar geçse de unutmazsınız ve daima ölüm döşeğinde bile hatırlayacağınıza eminsinizdir. Çünkü bunu o kadar çok anlatırsınız ki kırk ya da elli yaşında yaşadıklarınız değil bunu ve ilk öpücüğü unutmanız imkânsız hale gelir.
Zamanla ilişkimizin iki veçhesi böyledir. ‘Yaşamın Hammaddesi Zaman’ kitabının yazarı Stefan Klein biz okuyucuları için bir kullanma kılavuzu hazırlamış. Fakat bu öyle zamanınızı harcayacağınız bir kullanma kılavuzu değil. Size asla şunu yapın bunu yapmayın gibi yol gösterme numaraları yapmıyor. Aksine zamanın ne olduğunu tartışıyor, bunu hakkında veriler sunuyor ve okuyucuyu da tartışmanın içine alıyor. Bir öğretmenin didaktikliğinden uzak durmaya fazlasıyla gayret göstererek kararı size bırakmayı tercih ediyor. Fakat okuyucuya oldukça zengin bir tartışma ortamı yaratıyor: Bazen doğrudan deneylerden ve deneyimlerden yola çıkıyor ve bugün bizlerle aynı soruları soran geçmişin meraklılarının ‘zaman yolculukları’nı özetliyor. 

Bir saniye...
Bazen edebiyattan örnekleri çözümlemenin içine dahil ederek Marcel Proust, Thomas Man, Robert Musil gibi ölümsüz edebiyatçıların ‘Zaman’ hakkında bilim adamlarından daha çok şeyler söylediklerini önümüze seriyor. ‘ Kayıp Zamanın İzinde’, ‘Büyülüdağ’, ‘Niteliksiz Adam’ romanlarında kahramanların yaşantılarından ve onların çıkardıkları derslerden zaman hakkında edinebileceğimiz fikirlerin en berrak ve özlü olanlarını bulabiliyoruz. Bazen de sizi sinemaya götürüyor yazar. Bir Hitchcock filmini yazar ile beraber seyretme şansını kaçırmamalısınız (mesela Ölüm Kararı filmini).
Ne, zamanınız mı yok? İşte yazarın kitapta sizinle tartışacağı ve kararı size bırakmayacağı tek konu bu: İnsanın çok fazla zamanı var aslında ve zaman azlığı veya sıkışıklığı konusundaki tüm yakınmalar gereksiz. Zaten kitabın amacı da zamanımızın olduğunu sadece ona sahip çıkmayı beceremediğimizi, zamanı ve kendimizi tanırsak bu zaafımızın üzerinden gelerek yakınmalarımıza son vereceğimizi müjdelemek ve kanıtlamak. Şimdi, yani şimdiki zaman, zamanı ve kendimizi tanımaktan neyi kastettiğimizi merak etmiş olmalısınız. Yazar bunu için ‘iç zaman’ kavramını oluşturuyor ve ona başvuruyor. ‘İç zaman’ ne demek, diye mi soruyorsunuz?
Bir saniye lütfen!

YAŞAMIN HAMMADDESİ ZAMAN
Bir Kullanma Kılavuzu
Stefan Klein
Çeviren:
Mustafa Tüzel
Aylak Kitap , 2011
272 sayfa, 15 TL.


    ETİKETLER:

    Mayın

    ,

    haber

    ,

    kitap

    ,

    Kayıp

    ,

    Hediye

    ,

    Bugün