'Ağa Han' Cengiz Bektaş'a

Suriye'nin tarihi Halep Kalesi, bugün uluslararası mimarları buluşturan özel bir ödül törenine tanıklık edecek.

HALEP - Suriye'nin tarihi Halep Kalesi, bugün uluslararası mimarları buluşturan özel bir ödül törenine tanıklık edecek.
1977 yılından bu yana, Müslüman ülkelerin gereksinimleri ve amaçlarına başarıyla cevap veren yapı kavramlarını tanımlamak ve teşvik etmek için sunulan Ağa Han Mimarlık Ödülleri, bugün Ağa Han'ın da katılımıyla yapılacak bir törenle, sahiplerine veriliyor.
Konferansla gelen proje
Bu yıl dokuz projeye sunulan Ağa Han Mimarlık ödüllerini alanlar arasında Türkiye'den mimar ve şair Cengiz Bektaş da bulunuyor. Bektaş ödülü, Akdeniz Üniversitesi'nin 1999 yılında inşaatını tamamladığı 'Olbia Sosyal Merkezi' ile aldı.
Yarışmaya başvuran 427 proje arasından ödüle değer görülen diğer sekizi ise ikisi
İran'dan olmak üzere, Fas, Hindistan, Gine, Mısır, Ürdün ve Malezya gibi ülkelerde bulunuyor. Halep'te bugün yapılacak ödül töreniyle birlikte, üç yılda bir tekrar edilen ve 500 bin dolarlık bütçesiyle alanında en yüksek katkıyı sağlayan programının, sekizinci dönemi de sona eriyor.
Kolektif 'can damarı'
'Olbia Sosyal Merkezi' projesinin tohumları, Bektaş tarafından ilk kez 1997'de Akdeniz
Üniversitesi'nde verdiği 'eski kent merkezi' temalı bir konferansta atılmış. Ağa Han Jürisi, 'üniversite yapılarındaki mimari tarz ile üniversitenin farklı bölgeleri arasında kurduğu köprü işlevi ve çağdaş mimari öğeleri yerel malzemeler ile yaratıcı bir şekilde kaynaştırabilme' becerisinden dolayı Bektaş'ı ödüle değer bulduğunu açıkladı.
2001 Ağa Han Mimarlık Ödülleri'nin bu yılki seçiciler kurulunda, dünya mimarlık sahnesinin aralarında Tahranlı mimar Darab Diba, Sosyal Bilimci Abdül Filali-Ensari, mimar ve yayımcı Doğan Hasol, sanatçı Mona Hatoum ve Meksiko ile Los Angeles arasında mesleğini sürdüren mimar Richard Legoretta gibi tanınmış isimleri görev aldı.
Yaşam boyu başarı
Ağa Han Mimarlık Ödülleri' nin en önemlisi bu sanatın duayenlerine verilen Başkanlık Ödülü. Şimdiye kadar sadece 1980 yılında (Mısırlı Mimar Hasan Fethi'ye) ve 1986'da (Iraklı eğitimci-mimar Rifat Çadcirci'ye) sunulan bu özel ödül, bugünkü törenle
üçüncü kez Sri Lankalı mimar Geoffrey Bawa'ya verilecek.
Bilgi için: www.akdn.org
Türkiye ödüllerde hep var
İlki 24 yıl önce verilen Ağa Han Mimarlık Ödülü'nün 1. döneminde Turgut Cansever'in Ertur Yener'le hazırladığı 'Ankara Türk Tarih Kurumu' binası, yine Cansever'in projesi Bodrum'daki 'Ertegün Evi' birinci, Ertan Çakırlar'ın 'Rüstempaşa Kervansarayı' ise üçüncü seçilmişti. Sonraki yıllarda Nail Çakırhan'ın 'Akyaka Köyü Çakırhan Evi' ile ödüllendirilen Türk mimarisi, 1984-86'da Sedad Hakkı Eldem'in 'Sosyal Sigortalar Kurumu' yerleşkesiyle Ağa Han'ın sahibi oldu. 4. dönemde Sedat Gürel'in 'Gürel Yazlık Evi', 5. dönemde ise Metin Sözen'in
'Saray Bahçeleri Projesi' ve Turgut ve Feyza Cansever ile Emine ve Mehmet Ögün'ün 'Demir Tatil Köyü' projesi aynı ödüle değer bulundu. 1993-95 arası ise, Behruz Çinici'nin oğlu Can'la hazırladığı 'Meclis Camii' ve Kemal Kurdaş ile Alaaddin Egemen'in ODTÜ Ağaçlandırma Projesi' 'Ağa Han'ı kazandı.
7. dönemde ise Türkiye'den proje ödüle layık görülmemişti.
Mimarlık ve dilde bir üslup: Bektaş
Mimar ve şair Cengiz Bektaş, 1934 yılında Denizli'de doğdu. İstanbul Erkek Lisesi'nin ardından İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Süsleme ve Mimarlık bölümlerinde eğitim aldı. Münih Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'ni bitirdi.
Bir süre Alman Şehircilik Akademisi'ne devam eti, 1962 yılında ülkesine döndü ve
ODTÜ Yapı İşleri Başkanlığı'nda mimarlık büro şefliği yaptı. 1963'te ise serbest mimarlıkta karar kıldı.
Sadece 6 yılda girdiği yarışmalarda 25 ödül topladı. 1969 yılında yarışmalardan çekildi. Tasarımlarında, yapının dış görünüşünden önce, yapı içindeki işlev ve mekânı sorunsallaştırdı. Türkiye'nin Bonn Büyükelçilik binası veya Toprak Mahsulleri Ofisi proje birinciliklerinin yanı sıra Ankara'daki Türk Dil Kurumu binası, Etimesgut Camii, Merkez Bankası ve Antik Tiyatro Oteli gibi yapıların mimarı olan Bektaş, bu mesleğin yanı sıra tanınmış bir ozan ve yazar olarak da adını duyurdu.
Halen Türkiye Yazarlar Sendikası Başkanı olan sanatçı 'Mor' (1974), 'Dört Kişiydiler Bir de Ben (1975), ve 10 şiir kitabını bir araya getirdiği 'Onu Birden' gibi kitaplara da imzasını attı. Bektaş'ın mimarlık alanındaki tüm yapıtları ise Literatür Yayıncılık tarafından meraklıların ilgisine sunuldu.
Mimarlığın 'Ağa'sı
Sir Muhammed Şah Ağa Han'ın torunu olan Ağa Han, aynı zamanda 1957 yılından beri Şii İmam İsmaili Müslüman Cemaati'nin de İmamı. 1936 Cenova doğumlu Ağa Han'ın çocukluğu Nairobi'de, eğitim yılları ise İsviçre'de geçmiş.
İslam tarihi dalında 1957 yılında Harvard Üniversitesi'nden mezun olan Ağa Han'ın, Brown ve Londra üniversiteleri gibi pek çok saygın üniversitede kendisine sunulmuş onursal doktora unvanları, Amerikan ve İngiliz mimarlık enstitülerinden şeref üyelikleri, İspanyol Mimarlık Altın Madalyası ve Dünya Anıtlar Fonu Hadrian Ödülü bulunuyor.
(Kültür Sanat)