Bir tarih canlanırken

Bir ulusun bağımsızlığa giden yolda verdiği mücadelenin dünya tarihindeki en sağlam örneklerinden biri olan Türkiye...
Haber: ŞEHNAZ PAK / Arşivi

ANKARA - Bir ulusun bağımsızlığa giden yolda verdiği mücadelenin dünya tarihindeki en sağlam örneklerinden biri olan Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş öyküsü kapsamlı bir heykel düzenlemesiyle hayat buluyor. Milli Savunma Bakanlığı'nın üzenlediği 'Cumhuriyet Tarihi Düzenlemesi Sanat Eserleri Yarışması'nda birinciliği kazanan ve Devlet Mezarlığı bünyesindeki park alanında gerçekleştirilen Prof. Dr.
Rahmi Aksungur'un heykel projesinin
yüzde 70'i tamamlandı. Ekim ayında bitecek olan 'Cumhuriyet Tarihi Düzenlemesi' aynı alanda gerçekleştirilen Türkiye'deki ilk büyük kapsamlı heykel düzenlemesi olma özelliği de taşıyor.
600 ton mermer
Rahmi Aksungur'un başkanlığında 10'un üzerinde heykel sanatçısının çalıştığı, mimarlığını Elvan Uluutku'nun üstlendiği projenin metinlerini Tarık Günersel hazırlamış. Yaklaşık 1000 metrekarelik bir alanda 600 ton Marmara mermerinin kullanıldığı proje kompozisyonlar zincirinden oluşuyor. Beş ana heykel düzenlemesi ve üç bölümden oluşan kompozisyonlar Atatürk'ün Samsun'a çıkışıyla başlayıp Cuhhuriyetin ilanıyla noktalanıyor.
Kronolojik ilerleme çerçevesinde gelişen heykel düzenlemesinde hayatın sembolü olarak yorumlanan 'su'yun hikâyesi de önemli bir yer tutuyor. Cumhuriyet Tarihi Düzenlemesi'nin girişi mezarlığı simgeleyen paslanmaz çelik heykel, Anadolu mezar lahit ve formlarından esinlenerek hazırlanmış. Projenin esas başlangıcını ise Atatürk'ün Samsun'a çıkışının toprağa düşen bir nur olarak tasarlanması oluşturuyor. Buradaki kayanın gölgesi haritadaki Samsun Limanı'nın silueti şeklinde tasarlanırken, kayadaki Atatürk profili de öğle güneşiyle birlikte en net şekliyle yerde ışık olarak beliriyor.
Suların akmaya başladığı üçüncü kompozisyonun ana hatlarını kongreler, Amasya Genelgesi ve TBMM'nin kurulması oluşturuyor. Dördüncü bölümde ise kaynayan suların içinde yol boyunca üzerinde Nutuk'tan alıntıların olduğu beş sütun yükselmekte. Yolun sonunda görülen heykelin Lozan Antlaşması'nı simgelediği bu kompozisyonda yolun sağında ve solunda bilgisayar ile yapılmış rölyefler 1. ve 2. İnönü, Sakarya ve Büyük Taarruz'u simgelemekte. Suların durulduğu son bölümde de havuzun kapanmasıyla hilafetin sona erdirilişi temsil edilirken, dört ana başlıkta yükselen havuzun iki yakasına ve çevreye yayılmış tek bir soyut heykel ile de Cumhuriyet sembolleştiriliyor.
Belleğin yansıması
Yoğun bir imgelemenin ekseninde soyut ağırlıkla hazırlanan heykel düzenlemesinde
ışık öğeleri cumhuriyetin kuruluşuna giden süreçteki tarihsel akışa ve değişimlere göndermelerde bulunuyor. Cumhuriyet tarihinin köşe taşlarını oluşturan olay ve kişilerin belleklerimizde kaldığı biçiminden yola çıkarak canlandırılmasının hedeflendiği çalışmada, heykellerin mekân ile kuracağı ilişki de göz önünde bulundurulmuş.
Bu çerçevede de heykellerin izleyici üzerinde 'ezici' bir etki uyandırmaması
için günlük yaşam alanlarının ve insan boyutlarının ölçülerine uygun bir tasarım gerçekleştirilmiş.