'Büyük'lük U2'da kaldı!

Bob Geldof, 'Hepsi Bu mu?' isimli otobiyografisinde 1977 yılından küçük bir öykü anlatır: Bir gece kulübünde, o sıralar yıldızı yeni parlamakta olan Geldof'un yanına kurnaz bakışlı, utangaç tavırlı bir genç yaklaşır, beceriksizce 'Merhaba' der, 'adım Bono, U2 adlı bir grupta şarkıcıyım.'
Haber: DERYA BENGİ / Arşivi

İSTANBUL - Bob Geldof, 'Hepsi Bu mu?' isimli otobiyografisinde 1977 yılından küçük bir öykü anlatır: Bir gece kulübünde, o sıralar yıldızı yeni parlamakta olan Geldof'un yanına kurnaz bakışlı, utangaç tavırlı bir genç yaklaşır, beceriksizce 'Merhaba' der, 'adım Bono, U2 adlı bir grupta şarkıcıyım.' Fakat, masada fazlalığa tahammülü olmayan Geldof'un sevgilisi tarafından 'ee, n'olmuş yani?' diye terslenir. Daha söyleyeceğini söyleyemeden, süklüm püklüm oradan uzaklaşır mecburen.
Nereden nereye... Bono'yu bugün kimse terslemeye cesaret edemiyor artık. 'U2'nun şarkıcısıyım' dediği anda akan sular duruyor. Dünyanın her köşesinde devlet başkanları, din büyükleri, mültimilyoner işadamları, askeri ve mülki erkân yarım ağızla da olsa onu sofralarına buyur etmek durumunda kalıyor. Çünkü Bono, iktidarı elinde bulunduranların 'vicdan azabı'nı temsil ediyor. Onlardan ne koparırsa kâr. Afrika'daki AIDS'liler, sıtmalılar, açlar için müthiş akıllıca ve ince bir 'diplomasi' yürütüyor. Sistemi yerle bir etmekten veya devrimden bahsetmiyor, birazcık (ama, bir an evvel!) adalet istiyor. 'Dünyayı kurtaran adam!' türünden alaylara maruz kalsa da, ilk cephede böyle düşünenlere karşı savaşıyor, iliklerimizi kemiren vurdumduymazlığa ve sinizme meydan okuyor.
Hep üstesinden geldiler
Bu yolda ilerlemek için 'büyük' olmak ve 'büyük' kalmak zorunda. İşte Bono ve arkadaşları en zor gibi görünen şeyin her seferinde üstesinden gelebiliyorlar. Hiç şakası yok, U2 dünyanın en büyük rock grubu olmaya devam ediyor ve bunu sanatsal özgürlüğünden ve özgünlüğünden ödün vermeden başarıyor. İspatı: 'How to Dismantle an Atomic Bomb' adlı yeni albümü.
Doğrusu, hep çok satsalar da, son iki albümdür standartlarını biraz aşağıya çekmişlerdi. Ama bu albüm öyle böyle değil. Kim derdi ki, U2 kendi tarihinin en kuvvetli üç şarkısını 2004'de, 25 yaşında yapacak! Bunlardan bir tanesi ilk single 'Vertigo'. İspanyolca 'Uno, dos, tres, catorce' (Bir, iki, üç, 14) nidasıyla başlıyor şarkı, 14. albüme gelip dayandıklarını kastederek... Kuşak icabı The Who'dan etkilenmeleri normaldir, ama garip biçimde, daha ziyade genç Strokes'ların, Franz Ferdinand'ların yörüngesinde tam gaz bir punk şarkısı bu. 'Öncü' olmak şart değil, U2'ya 'izci' olmak da yaraşıyor ve müzikteki yeni rock'nroll hareketlenmesine 'Vertigo'yla göz kırpıyorlar böylelikle.
İkinci önemli şarkı, Led Zeppelin'le Suicide arasında kestirme yol bulan bir modern blues: 'Love and Peace or Else'. Yeryüzünün herhalde en kararlı, en ısrarlı, en sert 'aşk ve barış' şarkısı. Doğrudan İsrail-Filistin savaşına odaklanıyor, Davud'un, İbrahim'in torunlarına sesleniyor... Üçüncü muhteşem parça ise 'One' çapında bir balad: 'One Step Closer'. Bono'nun 2001'de kaybettiği babası (opera ve Shakespeare hayranı bir işçi sınıfı çelebisi) için yazdığı tüyler ürpertici iki şarkıdan biri. Bu şarkı ve 'Sometimes You Can't Make It On Your Own', albümdeki en dokunaklı, en mahrem anlar; ikisi de Cemal Süreya'nın dizesi vuruculuğunda: 'Sizin hiç babanız öldü mü?' Albüme konulan çok katmanlı 'Bir atom bombası yerinden nasıl sökülür' ismini de aynı istikamette okuyabiliriz: Bir silahsızlanma mesajı olduğu kadar, insanın içinden söküp atamadığı acılarla da ilgili.
'Miracle Drug' ve 'Crumbs From Your Table' şarkıları Afrika'daki AIDS sorununa, 'City of Blinding Lights' 11 Eylül sonrası New York'una, 'Yahweh' Tanrı kavramına, 'A Man and a Woman' aşka açılmış pencereler.
İrlandalı grup, 'How to Dismantle an Atomic Bomb'la 80'li yıllardaki nefesine etkileyici bir dönüş yapıyor. 'Achtung Baby'yle doruğuna ulaşan deneysel arayışların son bulduğu, The Edge'in gitarındaki minimalizmin ve döngüsel melodilerin yeniden başrolü kaptığı bir albüm. Stüdyoda, eski dostları Steve Lillywhite, Brian Eno, Daniel Lanois, Nellee Hooper, Flood ve Chris Thomas'la birlikte, belli ki bir kutlama havasında, coşkuyla kaydedilmiş. Artık bu kutlamaya hepimiz davetliyiz.
How to Dismantle an Atomic Bomb/U2/Universal