Çanakkale'de her yaşa uygun bienal var

Çanakkale'de her yaşa uygun bienal var
Çanakkale'de her yaşa uygun bienal var
Çanakkale dördüncüsünü düzenlediği sanat bienali biter bitmez, şimdi de ikinci Çocuk Bienali için kolları sıvadı. Mayıs 2015'te Çanakkale'de 5 bin çocuğun sanat çalışmaları sergilenecek. Atölye çalışmaları başlayan etkinliği Erdinç Alnıak ile konuştuk. "Bu, çocukların hayallerini ve isteklerini tüm dünyayla paylaştıkları bir etkinlik bu" diye anlattı. Bienal bütün çocukların katılımına açık...

Çocuk Bienali ne demek, çocuk sanatçılar mı katılıyor bu etkinliğe?
Dünya ’nın çeşitli ülkelerinde gerçekleştirilen çocuk bienallerine baktığımızda birçoğunun farklı içerikte ve farklı yöntemlerle düzenlendiğini görüyoruz. Bu yüzden “çocuk bienali” için tek bir tanım yapmak güç. Bu bienallerin tek ortak özelliği çocukların ürettiği işlerin sergilenmesi. Önemli bir kısmı yarışma tabanlı bir yöntem tercih ediyor. Uluslararası Çanakkale Çocuk Bienali’nde ise yarışmanın, değerlendirmenin, elemenin olmadığı bir yöntem tercih ediyoruz. Çocuklar tarafından üretilen her iş sanatsal ve estetik bir değerlendirme yapılmadan izleyiciyle paylaşılıyor. Bu yöntemi tercih etmemizin nedeni her çocuğun sanat yoluyla kendini ifade edebileceği bir ortam yaratmak ve başta çocuklar olmak üzere her yaştan insanı sanat aracılığıyla bir araya getirmek. Özetle Uluslararası Çanakkale Çocuk Bienali için “çocukların sanat aracılığıyla hayallerini ve isteklerini tüm dünya ile paylaştıkları bir bir buluşma” olarak tanımlayabiliriz.


Çocuk Bienali düzenleme fikri nereden doğdu?
Çanakkale’de bir çocuk bienali düzenleme fikri, 2010 yılında 2. Uluslararası Çanakkale Bienali’nde çocukların önerisiyle ilk defa gerçekleştirilen “Arkadaşım Bienal” projesi esnasında ortaya atıldı. Bu proje kapsamında Çanakkale’de, ilköğretim düzeyinde 200’e yakın çocuğun katıldığı atölyeler düzenlendi ve kentte çocuklar tarafından üretilen işlerin yer aldığı proje ile aynı ismi taşıyan “Arkadaşım Bienal” sergisi açıldı. Projeye çocukların yoğun ilgisi bizlere bu çalışmayı genişleterek devam ettirme konusunda ilham verdi. Bu deneyimden yola çıkarak aynı isimle düzenleyeceğimiz 2011-2012 yılları arasında Mavitay Çocukların Kültür Evi ve Çanakkale Belediyesi öncülüğünde; yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde birçok kurum ve kişiyle ortaklık kurularak 1. Uluslararası Çanakkale Çocuk Bienali gerçekleştirildi. Arkadaşım Bienal adı da 2. Uluslararası Çanakkale Bienali kapsamında çocuklara yönelik düzenlenen bir atölye çalışması sırasında ‘biz de yapabiliriz’ düşüncesiyle alternatif bir bienal üzerine sohbet ederken ortaya çıktı. Çocuklardan biri “Biz bienali çok sevdik, rakip değil arkadaş olalım” dedi ve Arkadaşım Bienal ismi bulundu.

Çanakkale Bienali’nin başarısı da bu kararda etkili oldu mu? Kim destekliyor Çocuk Bienali’ni, belediyeyi ikna etmek kolay oldu mu?
Uluslararası Çanakkale Çocuk Bienali, Çanakkale Belediyesi, Arkadaşım Bienal Ekibi ve DADA Neşeli Fikirler Atölyesi işbirliğiyle düzenleniyor. Çanakkale Belediyesi bir destekçiden öte birlikte hayal kurduğumuz, birlikte kafa yorduğumuz ve çalıştığımız bir ortak. İşin en başından beri birlikteyiz. Belediye’nin kültür sanat alanına ve çocuklara verdiği önem çocuk bienalinin her seferinde zenginleşerek büyümesini sağlayan en önemli faktörlerden. Bunların dışında, Çanakkale Bienali İnisiyatifi, Anadolu Kültür, Uluslararası Çocuk Sanat Birliği Türkiye Şubesi, Sosyal Kültürel Yaşamı Geliştirme Derneği bienali birlikte yürüttüğümüz kurumlardan. Aynı zamanda çeşitli şirketler ve kurumlar bienalimize sponsor olarak katkı vermekteler.


Dünyada benzer başka etkinlikler var mı?Polonya, Japonya, Birleşik Arap Emirlikleri gibi çok farklı coğrafyalarda çocuk bienalleri düzenleniyor. En köklü olanlarından biri Polonya, bu yıl 19.’sunu düzenlediler. Türkiye’de ise iki çocuk bienali mevcut, Çanakkale ve İstanbul. Hem Çanakkale, hem de İstanbul’daki çocuk bienalinin ortak noktası çocukları sanat aracılığıyla buluşturma hedefi ve yarışma ve elemenin olmaması.

İlk çocuk bienaline, çocukların katılımı nasıl olmuştu, onlarda nasıl bir etki bırakıyor bienal…
5000’nin üzerinde çocuğun işi bir araya gelmişti 1. Uluslararası Çanakkale Çocuk Bienali’nde. Bu işler Çin’den Fransa’ya, ABD’den Filistin’e kadar farklı ülkelerdeki, Diyarbakır’dan Tekirdağ’a kadar farklı kentlerdeki çocuklar tarafından üretilmişti, 19 ülkeden 28 kurum/kişi, Türkiye’deki 25 kentten 79 kurum/kişi. Öncelikle böyle bir buluşmanın bir parçası olmak, farklı kültürden çocukların ürettiği işlerle tanışmak çocukları çok heyecanlandırdı ve ufuklarını açtı.

Peki yetişkinler, onlar için ne vadediyor çocuk bienali?
Çocuk Bienali yetişkinleri çocukları dinlemeye, onlara bakmaya ve çocukların sanatla buluştukları eğlenceli dünyayı tanımaya davet ediyor. Önyargılarından sıyrılıp bu davete açık gönüllükle kabul edenleri farklı, yaratıcı ve eğlenceli bir dünya bekliyor ve onlara birçok konuda yeniden düşünme fırsatını sağlıyor. Çocuk Bienali denince yetişkinlerin aklına genelde sadece sevimli resimlerin, heykellerin, fotoğrafların sergilendiği bir sergi, bir şenlik geliyor. Fakat bienali gezdiklerinde çocukların nasıl da her şeyin farkında olduğu ve her konuda söyleyecekleri bir şey olduğu fark ediyorlar. Bienal kapsamında üretilen işlerin birçoğunda savaş, barış, toplumsal cinsiyet, çevre, kent ve benzeri konularda çocukların fikirleriyle karşılaşıyorlar. Özetle bienaldeki işler yetişkinlerin ezberini bozuyor.


Küratörünüzü tanıtır mısınız, bize nasıl bir sergi hazırlıyor, ne tür etkinlikler hazırlıyor?
Bu bienaldeki küratörümüz Ani Setyan. Ani 3. Uluslararası Çanakkale Bienali’ne katılan sanatçılardan biriydi. Yaptığımız sohbetlerde çocuklara verdiği önem ve çocukların sanatla ilişkisine dair yaklaşımı onu davet etmemizdeki en büyük etken oldu. Kendisini bizi kırmayarak hayalimize ortak oldu ve ilk günden itibaren deneyimlerini bizlerle paylaşarak birlikte daha zengin, nitelikli ve eğlenceli bir bienal için çalışmaya başladık. Ani bizlere, yazdığı “İçim Dışımdan Büyük” başlıklı konseptimizden yola çıkarak tüm kente yayılan, işlerin kentin başta kamusal alanlar olmak üzerine her yerinde karşımıza çıkacağı ve farklı disiplinlerden sanatçıların çocuklarla buluşacağı bir bienal hazırlıyor. Aynı zamanda hazırlanacak bir sanal sergi ile dünyanın her yerinden izlenebilecek bir bienal kurguluyoruz. Bu bienalin bir diğer özelliği de farklı coğrafyalardan çocukların tek bir işte buluşacağı, kimi zaman da birlikte üretim yapacak olmaları. Bu amaçla Ermenistan’da faaliyet gösteren National Center of Aestetics işbirliğiyle ilk çalışmamızı geçtiğimiz günlerde gerçekleştirdik. İlk olarak ben Ermenistan’a giderek oradaki çocuklarla çalıştım, sonrasında Armine Hovhannisyan Çanakkale’ye gelerek çocuklar buluştu ve iki ülkeden çocukların tek bir kağıt üzerine birlikte yaptıkları resimlerden oluşan bir iş üretildi. Bu yöntemle bienal süresince çeşitli ülkelerdeki çocukları bir araya getirmeyi planlıyoruz. Küratörümüz Ani ve ekibimiz bu ve benzeri çalışmalarla başta çocuklar olmak üzere herkes için şaşırtıcı, eğlenceli ve yaratıcı bir bienal süreci hazırlıyor.

Neler olacak?
Uluslararası Çanakkale Çocuk Bienali bir serginin yanı sıra yüzlerce atölye ve etkinlik içeren bir programa sahip. Ekim 2014 – Nisan 2015 tarihleri arasında başta Çanakkale olmak üzere çeşitli kentlerde ve ülkelerde çocuklara yönelik atölyeler ve etkinlikler düzenleyeceğiz. 2000’nin üzerinde çocuğun katılacağı bir program hazırladık. Program kapsamında aynı zamanda resimden müziğe, tiyatrodan edebiyata kadar farklı disiplinlerden sanatçıları çocuklar buluşturmayı planlıyoruz. Bizim dışımızda, bienale katılacak kurumlar da kendi kentlerinde atölyeler düzenleyecek. Tüm bu atölyeler sonucunda yine 5000’nin üzerinde çocuğun işini sergilemeyi planlıyoruz. 9 Mayıs – 7 Haziran 2015 tarihleri arasında Çanakkale’de düzenlenecek sergi ve etkinliklerle de dünyanın farklı yerlerindeki çocukları buluşturmayı hedefliyoruz. Aynı zamanda hazırlanacak sanal sergi ile bienal dünyanın her yerinden izlenebilecek.

Çocuklar bienale nasıl katılabilir?
Bienal birlikte hayal etmek ve birlikte üretmek üzere dünyanın bütün çocuklarına açık. Çocuklar bienale bireysel olarak başvurabilecekleri gibi, okullar ve kurumlar 5-15 yaş arasındaki çocuklarla yaptıkları atölye çalışmaları sonuncunda ortaya çıkan işleri bize göndererek bienale katılabilirler. Katılımla ilgili detaylı bilgiyi için sitemiz; www.arkadasimbienal.com