Çöl gülünün yeniden doğuşu

Ne sıcak ne soğuk bir İngiliz vokali ile çölün kavurucu sıcaklığıyla yanan Cezayirli bir vokal yan yana gelirse n'olur?
Haber: TÜMAY YAZICI / Arşivi

İSTANBUL - Ne sıcak ne soğuk bir İngiliz vokali ile çölün kavurucu sıcaklığıyla yanan Cezayirli bir vokal yan yana gelirse n'olur? Bu sualimizin yanıtını 1999 yılında Sting ve Cheb Mami'den aldık. Kimilerinden 'sulu' etiketini yese de profesyonel bir Doğu-Batı senteziydi 'Desert Rose'. Ve şarkının o derece 'yaralayıcı' olmasında Cheb Mami'nin vokalinin payı yadsınamazdı.
Hazır söz Sting'e gelmişken... Biz kendisine
İzmir'den methiyeler düzelim 'İyi akşamlar' geyiğine girmedi diye. O kalksın, İstanbul'da
'sevgi kelebekliği'ne soyunsun. Bu arada kendisinin fiziğine iltifat edeceğim diye babamın göbeğine ve keline laf ettim. Yazıklar olsun!
Rai müziğinin hayatımıza girişi aslında oldukça eskiye dayanıyor. Hatırlayın bir, şu Tarkan'ın epilasyon isteyen ilk albümündeki
'Kimdi?' şarkısını. Geç de olsa öğrenebilmiştik şarkının bestecisi 'Kimdi?' sorusunun yanıtını. Rai'nin ustalarından Khaled'e ait'miş' meğer. Bunu anlamak için
Khaled'le tanışıp tüm albümlerini dinlememiz gerekti tabii. 1990'ların ortasında rai'ciler
de 'patladı'. Khaled'in 'Aicha'sını takiben Rachid Taha, Faudel geldi. Sonra '1, 2, 3 Soleils' albümü ile 'üçü bir aradası' çıktı Taha, Faudel ve Khaled'in. Mami'nin ise uluslararası arenada adının geçmesi daha bir iddialı oldu malum düetle.
Mami'ye 'Rai müziğinin Prensi' diyorlar. Bu yakıştırmanın biraz zoraki olduğu kanısına kapılmamak elde değil. Çünkü Mami'nin 1989 yılında çıkardığı ilk albümünün adı 'The Prince of Rai'. Her ne kadar geçen yılki caz festivalinde Natasha Atlas'la Açıkhava'yı düğün salonuna çevirmiş olsa da gerek 'Meli Meli' gerekse yeni albümü 'Dellali'yi dinleyince, bu yakıştırmanın doğru olduğunu anlıyorsunuz.
Mami'nin en büyük özelliği klasik rai motiflerini hip-hop, reggae, soul gibi türlerle süslemesi. Ve bu süslemeleri de o türlerin sıkı isimlerinin katkıları ile yapması. Mesela 'Dellali'de yer alan 'Madanite' parçasında kendisine Bob Marley'in 'hıg demiş burnundan düşmüş' en büyük oğlu Ziggy Marley eşlik etmiş geri vokalde. Ayrıca Mami, rai müziğine getirdiği modern anlayışla da gençlik arasında en çok tutulan rai şarkıcısı.
Tabii akıllar Sting'in yer aldığı 'Le Rai C'est Chic'te. Öyle 'Desert Rose' gibi bir düet çalışması değil. Hatta Sting'in geri vokali, Nile Rodgers'ınki ile öyle bir karışmış ki ancak albümün kartonetine baktığınızda 'Vay Sting de varmış!' diyebiliyorsunuz. Sting bir nevi vefa borcunu ödemiş. Şunu da belirtelim, bu parça Single olarak piyasaya sürüldüğünde hemen MCM'nin zirvesine oturmuştu.
Dellali / Cheb Mami / EMI