Demokrasi üçüncü boyutta saklıdır!

Yapı Kredi Kazım Taşkent Sanat Galerisi'nin vitrinleri, şu sıralarda gündelik hayatın sorunları, boğuntu veren kalabalıkların kaotik akını
Haber: EVRİM ALTUĞ / Arşivi

İSTANBUL - Yapı Kredi Kazım Taşkent Sanat Galerisi'nin vitrinleri, şu sıralarda gündelik hayatın sorunları, boğuntu veren kalabalıkların kaotik akını ve rutinliğini
'donduran' bazı aykırı görüntüleri İstiklal Caddesi'ne sızdırıyor. İnsanda 'mıknatıs', sabır, kinetik enerji, armoni, 'öteki'nin güzelliği ve 'demokrasi' gibi kavramları çağrıştıran bu görüntüler ünlü Macar sanatçı Victor Vasarely'nin yapıtlarından kaynaklanıyor.
İlk kez ülkemizde
Optik yanılsamanın -aynı zamanda kinetik ve psikolojik- gücünü felsefe, kozmoloji ve sanat tarihiyle bütünleştiren 'op art' akımının öncüsü Vasarely, 14 Mart 1997'de öldü. Onun ardından dünyayı dolaşmaya çıkan geometrik soyut yapıtları şimdi retrospektif nitelikli bir sergiyle ülkemiz sanatseverlerine ulaştı.
Yapı Kredi Kültür ve Sanat Merkezi'nin ustanın doğduğu Pecs'deki Janus Pannonius Müzesi ile ortaklaşa düzenlediği ve 8 Haziran'da sona erecek etkinlik, bünyesinde sanatçıya ait 45 resim, heykel ve halı çalışmasını barındırıyor. Sanatçının 'üç boyutlu resimler'i, heykelleri ve özellikle dünyaca ünlü Aubusson Halıları, içerdiği boyut çeşitliliği ve yarattığı ilüzyonla sanatseverleri ilginç bir 'seyahate' davet ediyor.
1969 yılında, kendi adına açılan müzeye bağışlanan yapıtları vesilesiyle bir 'Manisfesto' kaleme alan sanatçı
Victor Vasarely, Yapı Kredi tarafından sanatseverlerin arşivlerine sunulan kitap-katalogda sanat anlayışını şu kelimelerle kâğıda aktarıyor:
'Op art, tam olarak nedir? Op art, devinimin, uzay ve zamanın, heykelin dünyasına sokulmasından başka bir şey değildir. Hâlâ düz bir yüzeydeyizdir, ama derinliğin ve mikrozamansal devinimin yanılsaması o kadar güçlüdür ki, yanılsama neredeyse gerçek gibi görünür; hepsi de göz retinasının düzeyinde, kuşkusuz. Optik bir görüngü ile karşı karşıyayızdır.'
Victor Vasarely sergisi 8 Haziran'a dek Yapı Kredi Kazım Taşkent Sanat Galerisi'nde. Tel: 0212 252 47 00
'Vasarely'ye bakmak rahatlatır'
Sergi üzerine görüştüğümüz Vasarely Müzesi Direktörü József Sárkány, Vasarely'nin sanat tarihinde nasıl bir iz bıraktığı'na ilişkin sorumuza şöyle yanıt veriyor:
"Yaşadığımız 'dış dünya'nın tüm bilgilerini gözlerimiz aracılığıyla elde ederiz. Vasarely'nin oluşturduğu 'Plastik Alfabe' ise bu ihtiyaca üç temel form aracılığıyla, yani dörtgen, daire ve üçgenlerle cevap verir. Bu formları renklerle besler ve derinleştirir. Vasarely'nin yapıtlarında dörtgenlerin daireye olan etkisi plastik bir birime karşılık gelir.
Yapıtlarındaki gösterişli, fantastik ve yanılsamalarla iç içe çizgilerle tanınmaya başlayan sanatçı, 50'li yıllarda kinetik bir sürece adım attı. Ardından siyah beyazın izin verdiği arayışlara geçiş yapan usta, formlarına daha sonraları renkleri de dahil etmeye başladı. Bu, öyle bir noktaya geldi ki, sanatçı kendi dünyasına 'Yıldızlararası Folklor' adını uygun gördü. Dahası Vasarely, bu formlarla her insanın kendi formlarına ulaşabileceği gibi küresel bir inancı da taşıyordu.
Onun eserleri, rahatlatıcı ve iyimser bir etkiye sahiptir. Yapıtlarında doğrudan politik bir tavır ve maddi kaygılar yoktur. Bu nedenle yapıtlarını garlardan meydanlara dek her yere taşımaya çalıştı. Herkese ulaşabilmek için serigrafinin rahatlığı ve çoğaltım zenginliğini benimsedi."