Dünya starları İstanbul galerilerinde

Dünya starları İstanbul galerilerinde
Dünya starları İstanbul galerilerinde
Dünya sanatının ünlü isimleri birbiri ardına İstanbul'da sergi açıyor. Erwin Wurm, Tony Cragg, Julian Opie, Sol LeWitt, Ghada Amer gibi isimleri hem kentin artan şöhreti hem de Türkiyeli koleksiyoncuların gösterdiği ilgi buraya çekiyor
Haber: ELİF EKİNCİ - elif.ekinci@radikal.com.tr / Arşivi

Dünya sanatının yıldız isimlerinin eserlerini, bu isimlerin Türkiye ’deki galeriler için yaptıkları sipariş işleri, yeni yapıtlarının dünya prömiyerlerini İstanbul ’un ticari galerilerinde izlemek artık yavaş yavaş şaşırtıcı olmaktan çıkıyor. Müzelerde, ticari olmayan Akbank Sanat, Salt gibi kurumsal galerilerde önemli sanatçıları görmek tamam ama satış derdi de olan ticari galerilerdeki bu eğilim daha yeni ve ilgi çekici bir gelişme. Üstelik meredeyse yükselen bir trend.
Son birkaç yıldır, özellikle Dirimart, Artist, Galerist gibi eski galerilerde ve Mana, Egeran gibi yeni mekânlarda arka arkaya yabancı sanatçıların kişisel sergileri açılıyor. Kimileri yolun başında isimler olsa da aralarında Erwin Wurm, Tony Cragg, Julian Opie, Sol LeWitt, Ghada Amer gibi çok tanınan ve dolayısıyla işleri yüksek rakamlara satılan sanatçılar da var. Peki yerli galerilerdeki yabancı sanatçı sergilerinin artışının nedenleri neler? Yabancı sanatçılar İstanbul’da sergi açma fikrine nasıl yaklaşıyor? İstanbul’daki sanatseverlerin, koleksiyonerlerin yabancı sanatçılara ilgisi ne durumda? Bu soruları, sıklıkla uluslararası sanatçıların işlerine ev sahipliği yapan galeri sahiplerine sorduk. Gördük ki, İstanbul’un cazibesi ve bu kentte sergi açma fikri sanatçılara iyi geliyor, ama artık dünya sanatını takip edip yatırım yapmak isteyen koleksiyonerlerin varlığı da önemli bir etken.


KRİZİN ETKİSİ
MOİZ ZİLBERMAN (Galeri Zilberman, CDA Projects)
İstanbul’un çağdaş sanat için bir çekim merkezi haline gelmiş olması bugün artık dünyanın her yerinde kabul edilmiş bir durum. Avrupa’daki kriz bir yandan, ülkelerindeki yeni sağcı hükümetlerin sanata verilen desteği büyük oranda kesmesi diğer yandan birçok Avrupalı sanatçıyı İstanbul’da sergi yapma fikrine sıcak bakmaya itmiş durumda. Türkiyeli koleksiyonerler de artık yabancı sanatçıların işlerini almaya başladılar ve bu sergileri karşılaştırma yapmak için bir vesile olarak değerlendirmeye başladılar.
KİMLER SERGİ AÇTI
Zilberman: Adel Abidin, Willem Harbers, Clarina Bezzola CDA-Projects: Janet Bellotto, Aya Ben Ron, Luchezar Boyadjiev, Yane Calovski, Erik Göngrich, Maria Loizidou, Alban Muja, Hossein Edalatkhah, Jochen Proehl, Carlos Aires


İstanbul’un konumu önemlİ
MEHVEŞ ARIBURNU (Galeri Mana)
İstanbul’daki sanat piyasası son 10 yılda hem koleksiyoner sayısındaki artış hem de özel müzelerin ve sanat fuarlarının çoğalmasıyla inanılmaz bir büyüme gösterdi. İstanbul’un ayrıca konumu gereği hem Avrupa’ya hem de Ortadoğu ülkelerine açılan bir kapı olma niteliği var. Yerel bir piyasanın gelişmesi ve bu konumun getirdiği avantajlar. İstanbul’daki sergileri bugün yabancı müzeler, küratörler ve koleksiyonerler de takip ediyor ve bu her ülkeden, kariyerinin farklı noktalarında olan sanatçılar için hem satış hem de eserlerinin uluslararası dolaşımı açısından önemli fırsatlar sunuyor. Hem kariyerinin başında, hem doruk noktasında olan sanatçılar için İstanbul’da bir sergi açma fikri son derece heyecan verici.
KİMLER SERGİ AÇTI
John Baldessari, Sol LeWitt, Lewis Baltz, Charles Sandison, Robin Rhode, Douglas Gordon, Taryn Simon


Türkİye yükselen bİr pazar
EDA BERKMEN (Galerist)
Artan talep, sayıları giderek çoğalan galeriler arasındaki farklılaşma çabası ve bu konuda gereken altyapının ve izleyici kitlesinin oluşmasını İstanbul’daki yabancı sanatçı sergilerindeki artışın temel sebepleri olarak sayabiliriz. İstanbul’da yabancı sanatçıların eserlerinin gösterilmesi aslında ilk olarak İstanbul bienalleriyle başlayan bir süreç. Zamanla bu koleksiyonerler uluslararası yayınları ve gelişmeleri takip etmeye başladılar. Bununla da yetinmeyip dünya çapında sanat fuarlarına giderek uluslararası sanatçılar hakkında bilgi edinmeye başladılar. Buna paralel olarak Türkiye’de sanat piyasası büyüdü, koleksiyonerler çoğaldı, fiyatlar arttı. Ekonomik krizin yerel sanat piyasalarında yarattığı olumsuz etkileri takiben Türkiye gibi yükselen yeni pazarlara yönelme söz konusu. Başka bir nokta da Türkiyeli sanat alıcısının varlığının dünyada tanınmaya başlaması, hatta uluslararası sanat fuarlarında yabancı galerilerin önemli Türk alıcıları takip etmeleri dikkat çekici.
KİMLER SERGİ AÇTI
Juergen Teller, Ross Lovegrove, Micheal Craig-Martin, Youssef Nabil, Thomas Ruff, Anton Henning, Erwin Wurm, Arik Levy, Gavin Turk, Tony Cragg, Julian Opie


Yabancılar heyecan duyuyor
O.DAĞHAN ÖZİL (Galeri Artist)
Yabancı sergilerin artışındaki en önemli neden İstanbul’un şehir olarak sanat dünyasında önemli bir yer edinmeye başlamasıdır. Yabancı sanatçılar genellikle, İstanbul’da sergi fikrine çok heyecanla yaklaşıyorlar. Bizi takip eden, koleksiyonerlerimizin sergilere ilgisi çok iyi. Hepsi memnun. Galeri Artist olarak yabancı sanatçıların seçiminde, dünya sanatına katkıda bulunmuş olan sanatçıları seçiyor ve getirmeye çabalıyoruz.
KİMLER SERGİ AÇTI
Gian Luca Malgeri, Johan Tahon, Benjamin Moravec, Jiri George Dokoupil, Abraham Christian, Gotthard Graubner, Markus Lüpertz, Ben Willikens, Richard Long


Öncelİk sanat üretİmİ
HAZER ÖZİL (Dirimart)
Hangi sanatçıların eserlerini sergileyeceğimizi tasarlarken, onların ulusal kimliklerini değil, sanat üretimlerini ve elbette sanatçı duruşlarını dikkate alıyoruz. Bu nedenle, ‘yabancı sanatçı’ tabirine bir çekince koyduğumuzu belirtmek isteriz aslında. Türkiye’de sanat dünyası geliştikçe, bu dünyadaki aktörlerin sayısı arttıkça ve sanat üretimi fazlalaştıkça, doğal olarak koleksiyonerler daha seçici davranıyor ve eleştirel yaklaşımları keskinleşiyor. Bu da, dünya çapında sanatçılara ilgilerinin artmasına, yerli ve yabancı sanatçı ayrımına düşmeden, iyi sanat eserlerinin peşine düşmelerine sebep oluyor.
KİMLER SERGİ AÇTI
Ghada Amer, Thomas Bayrle, Sabine Boehl, Katharina Grosse, Axel Hütte, Peter Kogler, Bjorn Melhus, Sarah Morris, Hermann Nitsch, Edwin Schafer, O Zhang, Peter Zimmermann


Onlar bİzİ buluyor
KERİMCAN GÜLERYÜZ (The Empire Project)
Empire Projesi’nin temel amacı, bugün İstanbul dediğimiz eski imparatorluk merkezininin tarihsel olarak kültürel etki alanı içinde yer alan, ya da ondan önemli ölçüde etkilenen bölgelerde üretilen güncel sanatı tespit etmek ve sergilemek. Yabancı sanatçılar için İstanbul artık önemli bir referans oldu; genelde biz yabancı sanatçıyı değil onlar bizi buluyorlar. Sanatseverler yabancı sanatçıların işlerine çok ilgi gösteriyorlar, koleksiyonerler ise biraz daha çekimser sayılır.
KİMLER SERGİ AÇTI
Jasper De Beijer, Rasha Kahil, Manolo Menendez, Sean Lee, Cindy Jansen


Çeşİtlİlİk de artıyor
SUZANNE EGERAN (Egeran Galeri)
İstanbul’da çağdaş sanata karşı inanılmaz bir ilgi var ve bu ilgi her geçen gün daha büyüyor. Bunun sonucu olarak, bir süredir İstanbul’da daha çok uluslararası sanatçının sergilerini görme fırsatı buluyoruz. Bu sergiler camianın ilgisini beslemek ve diyaloğu arttırmak açısından da çok önemli. Ayrıca, gitgide çoğalan çeşitlilik de çok ümit verici. Uluslararası çağdaş sanatın araştırdığı fikir ve konular tüm toplumları yakından ilgilendiriyor. Mesela, Türk toplumunu içeren bir diyalog geliştirmek ve bu konuda fikir alışverişinde bulunmak oldukça ilgi çekici olabiliyor. Zaten çağdaş sanatçılar ve koleksiyonerlerin, çağdaş sanatla olan bağlarını geliştiren de bu diyalog.

Türkiye’yi es geçmediler

Erwin Wurm: ‘One Minute Sculptures’ (Bir dakikalık heykeller) ve ‘Fat Sculptures’ (Şişman heykeller) ile tanınan 1954 doğumlu Avusturyalı heykeltıraş Erwin Wurm uluslararası sanat camiasının yıldızlarından biri olarak kabul ediliyor. Wurm’un eserlerinin bulunduğu koleksiyonlardan bazıları Centre Pompidou ve Musée National d’Art Moderne, Musée d’Art Contemporain, Musée d’Art Contemporain, Guggenheim gibi önemli müzelerde sergileniyor. 

Tony Cragg: 1949 doğumlu İngiliz heykeltıraş Tony Cragg 1970’li yıllarda ürettiği heykellerle uluslararası alanda dikkat çekmişti. 1988 Turner Prize ödüllü Cragg, son yıllarda dünyanın en önemli heykeltıraşlarından biri kabul ediliyor. 

Julian Opie: İngiliz güncel sanatının tanınmış ismi Julian Opie’nin işleri dünyanın önde gelen müzelerinde sergileniyor. Seçtiği imajları figüratif röprodüksiyonlara çeviren Opie, sanat dünyasının her daim gündemde olan isimlerinden biri. 

Sol LeWitt: Kavramsal sanatın öncülerinden Amerikalı sanatçı, 1960’lı yıllarda tanınmaya başlanan en derinlikli isimlerden biri. 1967’de, ünlü Kavramsal Sanat Üzerine Paragraflar isimli makalesini yayımlayan sanatçı minimalizm akımının da önemli isimlerinden biri. 

Ghada Amer: 1963 doğumlu Mısırlı çağdaş sanatçı, feminist tavrı ve kadın bedeni üzerine çalışmalarıyla tanınıyor. Tuval üzerine iğne ve iplik kullanarak geliştirdiği işleriyle bilinen sanatçı dünyada feminist sanatın en önemli isimlerinden biri kabul ediliyor. 

Sarah Morris: Sanatçı, filmleri, resimleri ve mekâna özgü işleriyle dünya çapında önemli isimlerden. Sergi açtığı mekânlar arasında Frankfurt’taki Museum für Moderne Kunst, Bologna’nın Museo d’Arte Moderna’sı, Paris’teki Palais gibi kurumlar var. Guggenheim, Paris Centre Pompidou, New York ve Miami çağdaş sanat müzelerinin daimi koleksiyonlarında yer alıyor.