İngiltere'de IŞİD oyununa iptal

İngiltere'de IŞİD oyununa iptal
İngiltere'de IŞİD oyununa iptal
Londra'daki National Youth Theatre adlı tiyatro grubunca hazırlanan ve İngiliz gençlerin Işid'e katılma sürecini işleyen 'Homegrown' adlı oyun, prömiyer gecesine iki hafta kala iptal edildi. Oyunun yaratıcıları polis baskısından bahsediyor...

Londra'daki National Youth Theatre (NYT) adlı tiyatro topluluğunun, radikalleşen gençlerin IŞİD’e katılma nedenlerinin araştırıldığı tartışmalı oyun, açılış gecesinden iki hafta önce iptal edildi. 'Homegrown' adlı NYT yapımı oyun, oyunun yaratıcılarına önceden uyarı yapılmaksızın geçen perşembe iptal edildi. Oyunun hazırlık sürecinde de hem yerel yöneticiler hem de polisten çeşitli müdahaleler ve oyunun yönetmeni Nadia Latif ile yazarı Omar El-Khairy’e dış baskılar gelmişti.
Oyuncu kadrosu farklı etnik azınlardan 15-25 yaş arası 112 kişiden oluşan oyunun ilham kaynaklarından biri, şubat ayında IŞİD militanlarıyla evlenmek üzere Suriye’ye giden üç öğrenci Shamima Begum, Kadiza Sultana ve Amira Abase idi. Oyunun, bu üç gencin okulunun da bulunduğu Bethnal Green’deki başka bir okulda sahnelenecekti. 

'CİHATÇI GELİNLERİ İNCELEDİK'
Yönetmen Latif ve yazar El-Khairy, oyunu hazırlarken genç oyuncularla ‘cihatçı gelinleri’ duygusal açıdan inceledikleri ve İngiltere’de İslam'a karşı tutumu ele aldıkları atölyeler düzenlediklerini anlatıyor. Seyirciler oyunu sahnede izlemeyecek ama okulun koridorlarında gezip, oyuncular arasındaki sohbetlere ve değişik dramatik anlara şahit olacaktı. Latif “Öncesinde hiçbir uyarı olmadı. Perşembe gecesi oyunun iptal edildiği, provaların bittiği hakkında bir e-mail aldık ve cuma sabahı da bunu oyunculara söyledik. 112 kişilik oyuncu kadrosunun yaşadığı duygusal travmayı savunmak için çok büyük bir dış baskı olması lazım. Bu oyun, endişe verici bir konuda yapılan zeki sohbetler üzerineydi. İçinde yaşadığımız korku dünyası yüzünden oyunun içeriği görülmeden ve hiçbir açıklama olmaksızın susturulduk” diye konuştu.

ÖNCE SAHNELENECEĞİ YER DEĞİŞTİRİLDİ
Tartışmalı yapımdaki ilk zorluk; geçen haziran ayında oyunun Bethnal Green’deki okuldan Swiss Cottage’daki UCL Akademisi'ne taşınmasıyla başlamıştı. Haziran sonunda ise polis, oyunun yapımcılarına tekstin son halini görmek istediklerini ve oyunun gösterimi sırasında seyirciler arasına sivil polis koymayı düşündüklerini söylemişti. Oyunun yapım şirketi NYT, yapımın niteliksel kaygılar nedeniyle iptal edildiğini iddia ederken yapımcılar Latif ve El-Kahiry, önceden oyunun niteliği hakkında hiçbir kaygı olmadığını ve oyunun planlanan programın önünde gittiğini söyleyerek bu iddiayı reddetti.

'KORKU ORTAMI...'
Latif “Oyun, programa uygun gidiyordu ve hatta programın önüne geçeceğimiz konusunda kendimize güveniyorduk. Zamanında hazır olmak hakkında hiçbir kuşkumuz yoktu. Hiçbir nitelik ve zaman sorunu yaşamıyorduk. O yüzden oyunun iptal edildiğini duyduğumda çok şaşırdım. Sadece şeffaflık istiyoruz. Amaç, gençlerin maruz kaldığı radikalleşme hakkındaki muameleleri ve düşünceleri keşfetmekti. Bu oyunu iptal etmek, bu gençlere yaşadığımız korku ve politika ortamı hakkında ne mesaj verir? Ne yaptığımız hakkında hiç kapalı olmadık. NYT tarafından görevlendirildik ve oyunun her evresinde oldukça açıktık” dedi. El-Khairy “Buradaki seslerin susturulduğuna dair herhangi bir şüphe yok. Böyle bir iptal kararının verilmesi için oldukça aşırı bir olay olmuş olmalı” diye ekledi.

DAHA ÖNCE 'RİSKE DEĞER' DENİLMİŞTİ 
National Youth Theatre ise sansür olasılığı hakkında yorum yapmayı reddederek yaptığı açıklamada “Homegrown artık devam etmeyecek. Yapılan değerlendirmeden sonra bütün seyircilerimizin ve üyelerimizin beklediği standartlara ulaşamayacağına karar verdik” dedi. Haziran ayında NYT’nin yöneticisi The Guardian’a verdiği röportajda “Belki sonuç, fikir ayrılıklarına neden olabilir ama bence bu riske değer çünkü tiyatro insanları rahatsız eden sorunları incelemekte güçlü bir araç” diyerek şirketin oyun hakkındaki tartışmalardan kaçınmadığını söylemişti. (The Guardian) 
(Çeviri: Cansu Önder)