İroniyi ve kavgayı seven Saramago artık yok

İroniyi ve kavgayı seven Saramago artık yok
İroniyi ve kavgayı seven Saramago artık yok

Portekizli yazar Saramago, 2007?de Türkiye?ye gelmişti.FOTOĞRAF: MUHSİN AKGÜN

Nobel'li José Saramago, 88 yaşında öldü. Kitaplarının çoğu Türkçeye çevrilen yazar, ironik ve eleştirel romanları kadar, din ve devlet kurumlarıyla giriştiği polemiklerle de hatırlanacak

LİZBON - ‘Ben demokrasiye inanmıyorum’ diyebilen, ironi ve toplumsal eleştirinin ustası Nobel ödüllü yazar Jose Saramago, dün 88 yaşında hayatını kaybetti.
Yoksul bir köylü ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Saramago, eğitimini sürdürememiş, işçi olarak hayatını sürdürürken 1947 yılında ilk kitabını yayımlamıştı. Ardından dergilerde, yayınevlerinde, gazetelerde çalışarak yeni bir hayata başlayacak ama 25 yıl yeni bir roman yazmayacaktı.
Hayatının son günlerine kadar muhalif bir figür olmayı sürdüren Jose Saramago, 1960’larda Portekiz Komünist Partisi’ne girdi. 80’lerde romancı olarak ülkesinde büyük bir ün kazandıktan sonra da politik tavrını sürdürdü. Filistin’deki İsrail’i ya da Irak’taki ABD’yi en sert şekilde protesto etmekten kaçınmadı. 1992’de, ‘İncilden Sonraki İsa’ adlı romanına Avrupa Topluluğu bir ödül vermek istemiş, Portekiz kitabı Hıristiyanlık açısından sakıncalı bulup ödüle engel olunca, Saramago ülkesini terk etmişti. Yazar, bu olayın ardından ölümüne kadar yaşayacağı İspanya’nın Kanarya Adaları’na yerleşti. Bundan sonra da sık sık yazdıkları ve söyledikleriyle muhafazakârları sarsmayı sürdürdü. En son, 2007’de ‘İspanya ve Portekiz birleşmeli’, 2009’da ise ‘İncil, kötü alışkanlıkların el kitabıdır’ diyerek ortalığı karıştırmıştı.
1998’de ‘Okurlarını farklı bir gerçeklikle tanıştırdığı, hayalgücünün ve ironin hâkim olduğu bir boyut vaat ettiği’ için Nobel Edebiyat Ödülü’ne değer bulundu ve dünya çapında ün kazandı. Romanlarında toplumsal ve siyasi kurumların ‘sahte’ yanını ve toplumsal düzenin nasıl kırılgan bir zemine kurulduğunu fantastik bir atmosferde anlattı. Gerçek kişiler ve olayları ironik yaklaşımıyla ele alıp, eğelneceli ve etkili kitaplar üretti.
Jose Saramago, Türkiye’de de çok sevilen bir yazardı. En ünlü romanı ‘Körlük’ dahil, neredeyse tüm kitapları Türkçe’ye çevrilen yazar, Mayıs 2007’de İstanbul’a gelmiş, bir konuşma yapıp kitaplarını imzalamıştı. (Kültür Sanat)

Türkçe’de Saramago
* Ressamın El Kitabı (Can Yayınları, 1999) 

* Umut Tarlaları (Can Yayınları, 2003)

* Baltasar ve Blimunda (Gendaş Kültür, 2000) 

* Ricardo Reis’in Öldüğü Yıl (Can Yayınları, 2003)

* Yitik Adanın Öyküsü (Merkez Kitaplar, 2006) 

* Lizbon Kuşatmasının Tarihi (İş Bankası Kültür Yayınları, 2004)

* İsa’ya göre İncil (Merkez Kitaplar, 2006) 

* Körlük (Can Yayınları, 1999) 

* Bütün İsimler (Gendaş Kültür, 1999) 

* Bilinmeyen Adanın Öyküsü (İş Bankası Kültür Yayınları, 2001) 

* Mağara (İş Bankası Kültür Yayınları, 2005) 

* Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş (Merkez Kitaplar 2007) 

* Küçük Anılar (Can Yayınları, 2008) 

* Filin Yolculuğu (Turkuvaz Yayınları, 2009)

* Kısırdöngü, (İş Bankası Kültür Yayınları, 2001)


    ETİKETLER:

    Nobel