Kitap yasak fuar serbest

20. TÜYAP İstanbul Kitap Fuarı cumartesi günü başlıyor.
Haber: GÜL ALTAN / Arşivi

İSTANBUL - 20. TÜYAP İstanbul Kitap Fuarı cumartesi günü başlıyor. Önümüzdeki sene Tepebaşı'ndaki yerinden Beylikdüzü'ndeki yeni yerine taşınacak fuar, 11 Kasım'a kadar birçok ünlü ismi ağırlayacak; imza günleri, kitap alışverişi, küçük okurların fuara akın etmesi gibi birçok olay fuar alanını bir şenliğe döndürecek yine.
Ancak 'Mizah ve Karikatür' olarak belirlenen konusunun tam tersine kitap sektöründe, sansür ve cezalandırma uygulamalarına bakıldığında pek de şen günler yaşandığı söylenemez. 21'inci yüzyıl Türkiyesi'nde kitaba ve yazara uygulanan kısıtlamalar hâlâ geçerliliğini koruyor.
Yayıncılar Birliği'nin 2000-2001 döneminde
'Yasaklı ve Yargılanan Kitaplar Listesi'nde içlerinde yabancı yazarların eserlerinin ve akademik kitapların da olduğu 50 kitap yer alıyor. 2001 yılının ocak ayından bu yana ise toplam 28 kitap yasaklanmış.
Türkiye İnsan Hakları Vakfı'nın raporu ocak-ağustos ayları arasında 141 kişi aleyhine 38 dava açıldığını gösteriyor. Bu davalarda ağırlıklı olarak Türk Ceza Yasası'nın 159, 169 ve 312. maddeleri ile Terörle Mücadele Yasası'nın 8. Maddesi gerekçe gösterilerek hapis cezaları istendi. 2000 yılında açılan ve 2001 yılında sonuçlanan en az 33 davada 57 kişi yargılandı ve bunların 30 hakkında verilen beraat kararları ve 23 kişiye verilen cezalar ise Yargıtay tarafından onaylandı.
2000 yılının konuyla ilgi yaşanan ve gündemi uzun süre meşgul eden en olumsuz gelişmelerinden biri Mehmet Uzun'un altısı Kürtçe olan yedi kitabının, yayım tarihleri çok eski olmasına, herhangi bir soruşturmayla
karşılaşmamış olmalarına, üstüne üstlük
İstanbul'da da daha önce yayımlanmış olmalarına rağmen Diyarbakır DGM tarafından yasaklanmasıydı. Yapılan itiraz üzerine DGM kararından geri döndü.
Cinselliğe geçit yok
İnsan Hakları Derneği'nin yöneticilerinden Vedat Çetin'in yayına hazırladığı
'Yakılan/Boşaltılan Köyler ve Göç', Mahmut Baksı'nın 'Her Kuş Kendi Sürüsüyle Uçar'ı, Bedri Baykam'ın 'Kemik'i ve Mehmet Ergüven'in 'Pusudaki Ten'i de yasaklamadan nasibini alanlardan. Kürt kültürüne ilişkin 10'u aşkın kitabı olan M. Kemal Işık (Tori) da 'Ünlü Kürt Bilginleri ve Birinci Kuşak Aydınlar' adlı eseriyle 2001 yılının ilk yasaklamaları arasındaki yerini aldı. Neşe Düzel'in 'Türkiye'nin Gizlenen Yüzü' adlı kitabı da toplanan kitaplardan.
Devletin ve çeşitli kurumlarının yayın yoluyla 'tahkir ve tezyif' edildiği iddiasıyla birçok yazar ve gazeteci hakkında davalar açılmaya devam ediyor. Bunların son örnekleri olan Ahmet Altan, Tuncay Özkan, Neşe Düzel, Ali Bayramoğlu, Fehmi Koru, Gülay Göktürk, Metin Münir ve Emre Kongar'ın davaları ise halen sürüyor.
Okun(a)mayan bazı kitaplar
'Yasaklanan ve Yargılanan Kitaplar Listesi'nde 'Burası Cezaevi' ve 'Ben Kimin Kurbanıyım'la Emine Şenlikoğlu, 'Roma Yürüyüşü', 'Kürt Sorununda Demokratik Çözüm Bildirgesi', 'Politik Rapor', 'Oligarşik Cumhuriyet Gerçeği' ve 'Nasıl Yaşamalı' adlı kitaplarıyla da Abdullah Öcalan başı çekiyor.
Philip Roth 'Portnoy'un Feryadı'yla,
Pedro Almodovar 'Patty Dipliusa Hikâyeleri'yle, Paolo E. Serpirie
'Druuna'yla, Apollinaire 'Binbir Kırbaç'ıyla ve Prof. Wadie Jwadeh ise 'Kürt Milliyetçiliğinin Tarihi'yle listenin yabancı konukları.