Kontrbas ona borçlu

Miroslav Vitous, bas'ın sıradışı virtüözüdür. 1960'lı yılların sonunda şekillenmeye başlayan caz-rock ve caz-fusion akımının öncü müzisyenlerinden biri kabul edilir.
Haber: ORHAN KAHYAOĞLU / Arşivi

İSTANBUL - Miroslav Vitous, bas'ın sıradışı virtüözüdür. 1960'lı yılların sonunda şekillenmeye başlayan caz-rock ve caz-fusion akımının öncü müzisyenlerinden biri kabul edilir. Kontrbasının yayıyla en tiz seslerde yaptığı yolculukların yanında, en uç bölgelere kadar yükselerek ürettiği ses ve tınılarla daha ilk gençlik döneminde, caz dünyasını şaşırtan, büyüleyen bir müzisyendi. Bas'ın ritme yaslanan rolü yanında, onun solo bir enstrümana dönüşmesinde Vitous'un ciddi katkıları vardır. Bas'ıyla söylediği ağıtlar onun uzun yıllar önce en çarpıcı özelliklerinden biri olmuştur.
1969'dan bu yana, kendi adına çıkan on üç albümü var. Oluşturduğu müzik kavramının içinde, caz kadar ülkesi (o dönemki adıyla) Çekoslovakya'nın folk müziği sıkça yer tutmaktadır. Vitous, önemli bir akademisyendir de. Daha 83 yılında New England Üniversitesi'nin Caz Bölümü'nün başkanı olmuştur. Eğitimciliği, müzisyenliği kadar önemlidir.
Bu kıdemli müzisyen, son dörtlüsüyle, Akbank Caz Festivali'nin noktalandığı bu akşam saat 19.30'da CRR'de bir konser veriyor. Sanatçının son dönemlerinde ürettiği müziğin önemli belgesi, geçen yıl yayımlanan, aylar önce de Türkiye müzik marketlerinde yer alan 'Universal Syncopations'dı. Vitous, uzun yıllardır kendi adına bir solo albüm çıkarmamıştı. Uzun bir beklentinin sonucu çıkan bu albümde, dünyanın dört caz duayeni onun grubunu oluşturmuştu: Chick Corea, Jan Garbarek, John McLaughlin ve Jack DeJohnette. Yani onun gençliğinden bu yana, farklı vesilelerle birlikte çalıştığı isimlerdi bunlar. İstanbul'a, sanatçı, tabii ki bu kadroyla gelmiyor. Turneye çıktığı bu grupta da çok önemli bir kadro var. Grupta saksofonu Bob Malach, piyanoyu Ramberto Ciammarughi, davulu Adam Nussbaum çalıyor. Bu konserde, grubun neler çalacağını kestirmek zor. Ama, her durumda çalacakları Vitous müziği olduğundan; etkili, kozmik bir caz dünyası içinde gezinecekleri açık. Umarız, ustanın otuz beş yıllık deneyiminin bir panoramasını çizer bu konser.
Katkıda bulunmak yetiyor
Vitous, eğitime Prag Konservatuarı'nda başlamıştı. Kazandığı bir
ödülle 1966'da Berklee Müzik Okulu'na, ABD'ye gitti. Ardından Chick Corea, Jack DeJohnette, Steve Marcus gibi ünlülere eşlik ettiği Wayne Shorter ve Joe Zawinul'la birlikte caz-fusion'ın yaratıcılarından Weather Report'un kurduğu uzun ve verimli kariyeri başlar. 1980'lerde, Avrupalı cazcılarla başarılı çalışmalara imza atan Vitous, uzun yıllardır çeşitli müzisyenlere katkıda bulunmakla yetiniyor.
Özellikle Chick Corea'yla sıkı çalışmalar yaptı, Uzakdoğulu müzisyenlere hep ilgi gösterdi, ama 'Universal Syncopations'a kadar kendi kompozisyonlarını kayıtlara taşımadı. Çoğu özel yapım bas çeşitleriyle devamlı yeni seslerin, sound'ların avcısı olan Vitous'un İstanbul konseri, aslında bir deneyim şöleni olmaya aday. Yalnız bas tutkunları için değil, cazın 1970'lerden sonraki çokkültürlü müzikal açılımını merak edenler için de inanılmaz çekici bir konser.