Matruşka tadında bir oyun: Tatyana

Matruşka tadında bir oyun: Tatyana
Matruşka tadında bir oyun: Tatyana
Biriken'in (Melis Tezkan, Okan Urun) Çehov ve Suvorin'in aynı adlı metinlerinden uyarladığı 'Tatyana', her salı Talimhane Tiyatrosu'nda izleyiciyle buluşuyor. 'Tatyana'da karakterler matruşka gibi. Maskeleri atılmaya başladıkça altlarından başka kimlikler çıkıyor. Tatyana rolünde izlediğimiz Meral Çetinkaya siyah elbisesi ve Björkvari danslarıyla tam anlamıyla bir maestro gibi oyunun merkezinde yer alıyor.
Haber: IŞIL EĞRİKAVUK - guncelsanatkafasi@gmail.com / Arşivi

Rusların meşhur oyuncağı Matruşkaları bilirsiniz. Hani içini açtığınızda asıl bebeğin içinden bir başkası çıkar. Sonra bir başka bebek, bir başka daha... Matruşka aslında bir oyundur, ama üzerinde biraz düşününce insanın doğası ile ilgili bir şeyler de söyler. İnsanın da asıl maskesinin altından bir başkasının çıkabileceği, ta ki iyice küçülüp görünmez olana kadar bu kabuk atmaların devam edebileceği gibi...

Biriken’in (Melis Tezkan, Okan Urun) Çehov ve Suvorin’in aynı adlı metinlerinden uyarladığı ‘Tatyana’ adlı oyunundaki karakterler de biraz matruşkalar gibi. Maskeleri atılmaya başladıkça altlarından başka kimlikler çıkıyor. Bir aşık biraz küçülünce çıkarları için bir başkasının peşinden gidiyor örneğin, ya da bir başkası para için en yakınındakini sırtından bıçaklıyor. Kimi güç, kimi mevki, kimi de zevkleri için yapıyor aynı şeyi. Tabi oyun boyunca izlediğimiz alkol, dans ve parti ortamlarının da maskeleri çıkarmayı kolaylaştırıcı etkenler arasında olduğunu belirtelim.

Oyunun ana karakteri Tatyana (Meral Çetinkaya) tüm bu matruşkavari karakterler karşısında küçülmeden ayakta durmayı başaran tek kişi. Öte yandan bu Güliverler ülkesinde tek başına dev gibi ayakta kalmak kolay değil. Tatyana da çareyi, ya da belki etrafındakilere bir dersmenin tek yolunu ölümde görüp, intihar etmekte karar kılıyor. İntihar dediysek, spoiler vermiş gibi olmayalım. Zira oyun sondan başa doğru ilerleyen bir kurguyla ilerliyor. Açılış Tatyana’nın intiharının hemen ardından, aşığı Peter’in (Fırat Çelik) Vera adlı başka bir kadınla (Defne Halman) ile evlenmesi, ve Tatyana’nın ruhunun düğünde belirmesi ile başlıyor. Sonrası ise bol entrika, bol alkol, elektronik müzik, ve eşliğinde çözülmeye başlayan maskeler şeklinde ilerliyor. İnsan ruhunun karanlık yanı ve buna bir karşı duruş olarak intihar etmenin ahlakı ise oyunun açtığı ana etik tartışma.

Oyunun orijinal bir özelliği ise Matruşkayı teknik anlamda da bir metafor olarak kullanması. Zira sahnenin ortasına yerleştirilen şeffaf bir oda, sesi ve görüntüyü temiz bir şekilde seyirciye yansıtırken aslında sadece içine giren karakterler için mahrem başka bir alan açıyor. Bu space-in-space anlayışı tek bir alan üzerinde aynı anda birden fazla aksiyon gerçekleşmesi için alan açarken, oyunu çok katmanlı bir hale getiriyor.

Gelelim oyunculuklara. Meral Çetinkaya siyah elbisesi ve Björkvari dansları ile tam anlamıyla bir maestro gibi oyunun merkezinde yer alıyor. Önümüzdeki günlerde “8 Saniye” filmiyle adını duyacağımız Fırat Çelik ise oyunculuğuyla sahneyi dolduran bir başka isim. Çelik’in gitarı eline alıp “Knock Knock Knocking on Heaven’s Door” u söylediği sahne “Hava kararıyor, görmek için fazla karanlık” dizeleriyle alttan alta tüm oyunun “maskenin altındakini görme” temasına eşlik ediyor. Defne Halman ve gazeteci Mikhail rolündeki Mehmet Bilge Aslan da oyunun diğer öne çıkan isimlerinden.

Oyunda göz ardı edilmeyecek bir başka nokta ise müzik. Parti sahneleri eşliğinde dozu artan müzik oyunun ritmini yükselttiği gibi, yer yer önüne bile geçtiği söylenebilir. Öyle ki müzik, seks ve alkolün dozu artıkça bir neredeyse bir ‘rave’ haline gelen oyun ansızın sona ererek seyirciyi daha çoğunu isteme duygusuyla başbaşa bırakıyor. Işıklar açılıp da partinin sona erdiği, ama daha da dans edesiniz olduğu için çıkmak istemediğiniz bir bar gibi tiyatrodan çıkmak istemiyorsunuz. Ama her matruşkanın bir dibi olduğu gibi, her partinin de bir sonu var. Bundan sonrası ve daha çoğu için Biriken’in oyunlarını takibe almalı diyoruz.

‘Tatyana’, her salı 20:30 Talimhane Tiyatrosu- Black Out AVM Sahnesi’nde...