Mimik gerçek, görüntü sanal

Noel arifesi akşamı, küçük bir çocuk heyecan içinde Noel Baba'nın kızağındaki çıngırakların sesini beklemektedir. Gece yarısına beş dakika kalmıştır. Çocuk, gök gürültüsünü andıran bir sesle yerinden zıplar.

İSTANBUL - Noel arifesi akşamı, küçük bir çocuk heyecan içinde Noel Baba'nın kızağındaki çıngırakların sesini beklemektedir. Gece yarısına beş dakika kalmıştır. Çocuk, gök gürültüsünü andıran bir sesle yerinden zıplar. Penceredeki buğuyu temizlediğinde, ağır ağır düşen kar tanelerini ve gecenin karanlığına buharını üfleyen bir kara trenin, evinin önünde durmaya çalıştığını görür. Çocuk dışarı koşturur; özellikle kendisini bekliyormuş gibi görünen tren kondüktörü, onu karşılar ve 'Geliyor musun?' diye sorar. Çocuğun 'Nereye?' sorusunu cevaplar: 'Kuzey kutbuna elbette. Bu, Kuzey Kutbu Ekspresi!' Cris Van Allsburg'un yazdığı, son 20 yılda özellikle Batı dünyasında vazgeçilmez çocuk klasiklerinden olan 'Kutup Ekspresi' (The Polar Express) artık beyazperdede! Noel gecesi kuzey kutbuna trenle seyahat eden şüpheci bir çocuğu konu alan ve üç yılda tamamlanan filmde daha önce hiç denenmemiş 'hareket kavrama' (performance capture) adı verilen bir animasyon tekniği kullanıldı. Filmde jest ve mimikler gerçek, görüntülerse sanal. İzleyenleri oldukça şaşırtacağa benzeyen film, Türkiye'de 14 Ocak'ta gösterime girecek.
Projenin fikir babası, aynı zamanda filmin başrol oyuncusu da olan ünlü oyuncu Tom Hanks. Dört çocuğu olan Hanks'in etkilendiği kitabı yapımcı-yönetmen Robert Zemeckis'e götürmesiyle 'Forrest Gump' ve 'Cast Away'de (Yeni Hayat) birlikte çalışmış olan ikili yeniden kolları sıvamış. Kitabın ilüstrasyonlarını 'Müthiş gerçek üstü' diye nitelediren Zemeckis, eserdeki grafiklerin özelliğini koruyarak beyazperdeye yansıtmak istemiş. Zemeckis "Hareketli eski bir tabloyu andıran bir görsel zarafeti olsun istedim" diyor.
Peter Jackson bile şaşırdı
Yönetmen, bu talebi, defalarca Oscar ödülü kazanmış görsel efekt sihirbazı Ken Ralston'a götürdüğünde, Raltson ona 'hareket kavrama' tekniğini önermiş. Bu teknikte oyuncunun canlı performansı, özel kameralarla dijital olarak kaydedilerek, sanal karakterlerin ('Yüzüklerin Efendisi'deki Gollum karakteri gibi) yaratımında model oluşturuyor. Ancak bu yöntemi bilen Zemeckis'in istediği görsel zenginliğe ulaşmak için mevcut standartlarda dev bir aşama kaydetmek gerekmiş.
Tesadüf eseri Ralston ve meslektaşı Jerome Chen, daha önceden, yeni nesil bir hareket kavrama tekniği olan ve o güne dek kullanılanlardan çok daha gelişmiş bir işlem üzerinde çalışmalar yapmıştı. Bu sistem, hareketin çok ötesine geçerek, oyuncunun görünen her hareketini ve en ince mimiklerini tüm ayrıntılarıyla yakalayabilecek şekilde tasarlanmıştı. Ayrıca önceki sistemlerinden farklı olarak, aynı anda birçok oyuncunun üç boyutlu yüz ve vücut hareketlerini, 360 derecelik açı sağlayan dijital kamera sistemi aracılığıyla birebir kaydediyordu. Hatta bu yeni teknik Peter Jackson'a "Aman Tanrım! 'Yüzüklerin Efendisi'ni yaparken bu tekniği kullanabilmiş olsaydım, hayatım çok kolaylaşırdı" dedirtmiş.
Teknik yenilikler ne olursa olsun, elbette her şeyin başı oyuncuların performansı. İlk beyin fırtınası seanslarında Tom Hanks bir-iki yetişkin rolü üstleneceğini düşünmüş. Yapımcılar, 'hareket kavrama' tekniğinin ayrıntılarına girdikten sonra ise Robert Zemeckis, Hanks'in başroldeki çocuk rolünü üstlenmesini de önermiş: "Elimizin altında bu fantastik araç olduğu için Tom gibi deneyimli bir aktör dururken, sekiz yaşındaki çocuk rolünü neden sekiz yaşındaki bir oyuncuya verelim ki diye düşündüm. Bana 'Kulağa harika geliyor. Bunu yapabilir miyiz?' diye sordu. Ve tabii ki, daha sonra denemelerde bunu başardık".
Hanks, filmde toplam beş kilit role sahip: Çocuk kahraman, çocuğun babası, kondüktör, Gizemli Gezgin ve Noel Baba. Oyuncular arasında Aerosmith grubunun solisti Steven Tyler da yer alıyor. Filmin bir sahnesinde kullanılması düşünülen 'Rockin' On Top of the World' isimli şarkısını seslendirmek üzere sete gelen Tyler'ın yüksek enerji yayan kimliği ve doğal eğlence yeteneği Zemeckis'in dikkatini çekmiş ve onu kadroya almaya karar vermiş.
'Kutup Ekspresi' bütünüyle 'performans kavrama'yla çekilen ilk sinema filmi. Belli bir kategoriye konulurken ve tanınırken epeyce zorluk çekiliyor. Türkiyeli sinefillerin, klasik hikâye anlatımını son teknolojiyle buluşturan filmin tam olarak neye benzediğini öğrenebilmek için ise iki ay daha sabretmeleri gerekiyor. (Kültür Sanat)