Minyatürlerle 'Yunus Emre' hikayeleri

Minyatürlerle 'Yunus Emre' hikayeleri
Minyatürlerle 'Yunus Emre' hikayeleri
Şiirleriyle manevi huzuru, sevgi ve hoşgörü gibi evrensel değerleri anlatan Yunus Emre'nin menkıbeleri (hikayeleri) bir kitapta toplandı

"İlim ilim bilmektir. İlim kendin bilmektir. Sen kendin bilmezsin. Ya nice okumaktır" Bir duygu nasıl bir kaç sözcükle bu kadar etkileyici, doğrudan yüreğe dokunan bir şekilde anlatılabilir ki?

Yüzyıllar öncesinde yazdığı şiirleriyle, insanları doğru yola çağıran, gerçeğin ardı sıra dolaşan bir derviş Yunus Emre.

Yunus Emre’nin yaşam felsefesine göre, Tanrı’ya kulluk etmenin asıl amacı, kendini O’na beğendirmek olup, bu da gönülleri kırmamakla, onarmakla mümkün olabilir. "Nazar eyle itiri, Bazar eyle götürü, Yaradılanı hoş gör, Yaradandan ötürü" dizeleri Yunus’un bu konuda düşüncelerini çok güzel bir şekilde ifade ediyor.

Gönül kırmamayı, hiçbir canlıyı incitmemeyi, büyüklük taslamamayı, geçimli ve bilgili olmayı şiirlerine yansıtan Yunus Emre, günümüzde kitaplara da konu oluyor.

Mustafa Özçelik ve Funda Koçer Yeşilyurt’un derleyip hazırladığı Başbakanlık Tanıtma Fonu Desteğiyle Karaman Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Kültür yayınlarından çıkan "Minyatürlerle Menakıb-ı Yunus Emre" adlı eser de bunlardan biri.

Kitabın metin yazarı Mustafa Özçelik, sunuş bölümünde, "Tarih, Yunus Emre hakkında elbette bir şeyler söylemektedir, fakat halkın ne söylediği çok önemlidir. Bunu ancak menkıbelerden öğrenebiliyoruz. Böylece bu menkıbeler, kuru bilgilere canlılık getirmekte, karşımıza daha sıcak bir Yunus portresi çıkartmaktadır" diyor.

Bu düşünceden hareketle hazırlanan ve 63 sayfadan oluşan kitapta, Funda Koçer Yeşilyurt imzalı minyatürler eşliğinde, halk arasında en çok bilinen 20 Yunus menkıbesine yer veriliyor.

Eserde, "Buğday mı Himmet mi?", "Tabduk Emre Kapısı’nda", ""Eğri Odun", "İlimden İrfana", "Tek Bir Çiçek", "Yılan", "Odun ve Altın", "Söyle Yunus Can", "Dervişlerin Duası" gibi başlıklar altında Yunus’a dair menkıbeler okuyucularla paylaşılıyor.

Kitabın son bölümünde ise aktarılan menkıbelerin yorumları bulunuyor.

‘Hakikatten Mecaza Menkıbeler’

Kitapta, "Hakikatten Mecaza Menkıbeler" bölümünde "menkıbe" kelimesinin genel ve özel anlamı irdeleniyor. Menkıbe kelimesi, "sözlüklerde genel manasıyla, olağanüstü olaylarla ilgili anlatı, hikaye, özel manasıyla ise din büyüklerinin veya tarihe geçmiş ünlü kimselerin yaşamları ve olağanüstü davranışlarıyla ilgili hikaye" olarak tanımlanıyor.

Çoğul şekli "menakıb" olan bu kavramın, Türk edebiyatında çok özel bir yeri ve zengin bir geçmişi bulunduğuna değinilen bölümde, "Tasavvuf düşüncesi, veli düşüncesiyle iç içe bir kavram olduğu için bu anlayışın kültürümüze girmesinden itibaren bu tür metinler de ortaya çıkmaya başlamıştır. Hatta zaman içinde pek çok tarih, devlet büyüğü de menkıbelere konu olmuşlardır" bilgisi aktarılıyor.

Menkıbelerin, aynı zamanda bir cemiyetin hayat ve insan görüşü hakkında da önemli bilgiler verdiğini anlatan "Hakikatten Mecaza Menkıbeler" bölümünde özetle şu ifadelere yer veriliyor:

"İşte Yunus Emre de menkıbeye konu olan şahsiyetlerden biri. Hakkında yazılmış müstakil bir menkıbe bulunmayan Yunus Emre ile ilgili menkıbelere değişik kaynaklarda rastlanılıyor.

Bunlardan en önemlisi ’Menakıb-ı Hacı Bektaşi Veli’ yahut sadece ’Velayetname’ olarak bildiğimiz eserdir. Bu eser Bektaşi Velayetnameleri arasında önemli bir yer tutar. Yunus menkıbeleri, kaynaklara göre küçük değişikliklere deuğramışlardır."

‘Yunus’u anmak ve yaşatmak çok önemli bir görev’

Kitabın hazırlanması süreciyle ilgili soruları yanıtlayan Karaman Valisi Fatih Şahin, Yunus Emre’nin Türk toplumu için çok önemli bir şahsiyet olduğunu, Karaman olarak onun görüşlerini, kişiliğini anlatmak ve toplumda canlı tutmak için çaba harcadıklarını söyledi.

Yunus Emre’nin sevgi ve hoşgörüyle özdeşleştiğini, bu kavramlara insanlığın her zaman ihtiyacı olduğunu vurgulayan Şahin, "Yunus’un fikirleri yaşatıldığı sürece toplumun sosyal ihtiyacı da karşılanabilir. Yunus’u anmak ve yaşatmak çok önemli bir görev olmanın yanı sıra büyük bir sevinç ve zevktir aynı zamanda" dedi.

Vali Şahin, bu düşünceden hareketle Yunus Emre ile ilgili daha önce yapılmamış çalışmaları araştırdıklarını ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Minyatürlerle Yunus Emre’nin menkıbelerini bir eserde toplamak orijinal olur diye düşündük. Bu ölçüde bir eser olmadığını gördük. Özellikle Yunus’u genç nesillere daha iyi tanıtmak, onun görüşlerine sahip çıkmak anlamında böyle bir kitap hazırlamaya karar verdik. Mustafa Özçelik ve Funda Koçer Yeşilyurt’un katkılarıyla bu eseri piyasaya sunmuş olduk.

Tabii bu menkıbeleri sadece nasihat olarak görmemek gerekir. Menkıbelerde, bizi sevmeye, hoş görmeye götüren tecrübeler aktarılıyor. Gerçekten sevgiyi ve hoşgörüyü insan olmanın güzelliklerini erdemini bu menkıbelerden çıkarabiliyoruz."

‘Yunus Emre’nin şiirlerini besteleyecekler’

Karaman Valisi Şahin, Yunus Emre’yi geniş kitlelere duyurmak ve toplumun dikkatini çekebilecek bir etkinlik düzenlemek istediklerini, bu kapsamda "Yunus Emre Şiirleri" beste yarışması organize ettiklerini belirtti.

Yarışma ile Yunus Emre’nin düşüncelerinin geleceğe müzikle taşınacağına, Yunus’un şiirlerindeki güzel düşüncelerin topluma kazandırılacağına işaret eden Şahin, "Günümüzün enstrümanlarını kullanarak Yunus’u sürekli yaşayabilir kılmayı amaçlıyoruz. Müziği de işin içine katarak Yunus’un mesajlarını günümüze ve yarınımıza farkındalık oluşturarak iletmeyi planlıyoruz" diye konuştu.


Yarışma
Her devirden okuyucunun ve dinleyicinin kendinden bir şeyler bulduğu Yunus Emre şiirlerine en güzel yorumu katmak için ter dökecek olan besteciler, en fazla 3 eserle yarışmaya katılabilecek. Başvurular, 30 Nisana kadar Karaman Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne yapılabilecek.

Eserlerde, sözlerin Yunus Emre’ye ait olduğu akademik araştırmalarla tespit edilip, yayınlanmış eserlerdeki şiirlerden bestelenmesi şartı aranacak. Kaynak gösterilmeden gönderilen güfteler, yarışma jürisi tarafından değerlendirmeye alınmayacak.

Yarışmanın ödül töreni, 21 Haziranda kutlanacak "Türk Dil Bayramı ve Yunus Emre’yi Anma" etkinlikleri kapsamında gerçekleştirilecek. Seçici kurul tarafından değerlendirilerek birinci gelen esere 6 bin TL, ikinciye 5 bin TL, üçüncüye 4 bin TL ödül verilecek.