Polonyalı ressamların gözünden Osmanlı'nın gizemi ve ihtişamı

	
Polonyalı ressamların gözünden Osmanlı'nın gizemi ve ihtişamı
	
Polonyalı ressamların gözünden Osmanlı'nın gizemi ve ihtişamı
Pera Müzesi'nde açılan 'Polonya Sanatında Oryantalizm' başlıklı sergi, 180'den fazla eserle bu ülke ressamlarının Osmanlı'ya ve doğuya bakışını gösteriyor
Haber: HÜLYA AVTAN - hulyaavtan@gmail.com / Arşivi

Suna ve İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi, Polonya- Türkiye diplomatik ve kültürel ilişkilerinin 600. yıldönümü kutlamaları kapsamında “Polonya Sanatında Oryantalizm” başlığıyla görkemli bir sergiye ev sahipliği yapıyor. Polonya Cumhuriyeti Kültür ve Ulusal Miras Bakanlığı ve Varşova Ulusal Müzesi işbirliği ile düzenlenen serginin küratörlüğünü Türkolog Prof. Dr. Tadeusz Majda üstlenmiş. Sergi 10 Ocak 2015'e kadar açık kalacak,
Batı menşeli olmasına karşılık Doğu halklarından ve ülkelerinden esinlenen kültürel bir akımı işaret eden oryantalizm, Doğu'nun Avrupalı için gizeminden beslenir. Batı dünyasının gözünde egzotik biçimler, renkler ve anlamların sonsuz kaynağı olan oryantalizmin Polonya sanatı üzerindeki etkisi ise ortaçağa dek uzanıyor. Osmanlılara karşı verilen savaşların kültüründe kalıcı izler bıraktığı Polonya, sanatından giyim kuşamına, mimarisinden gündelik hayatına pek çok alanda bu etkileşimin izlerini taşıyor. 180'den fazla eserin yer aldığı “Polonya Sanatında Oryantalizm” sergisi de resim, desen, tekstil ve gravürler üzerinden Doğu'nun güzelliği ve yabanıllığının yansıtıldığı işler sunuyor.



Polonya Cumhuriyeti Kültür ve Ulusal Miras Bakanı Prof. Dr. Malgorzata Omilanowska'nın “toplumlar üzerindeki etkileri görmek fırsatı sunuyor” diye değerlendirdiği sergiyi, Varşova Ulusal Müzesi Yardımcı Direktörü Piotr Rypson evin inşasına benzetiyor ve ülkeler arasındaki işbirliğinin ortak bir yuva oluşturduğunun altını çiziyor. Majda'ya göre sergi karanlık bir döneme ışık tutar nitelikte.
Sergide Tadeuz Ajdukiewicz, Zygmunt Papieski, Jan Christian Kamsetzer, Waclaw Pawliszak gibi pek çok önemli sanatçının eserleri yer alıyor. Sultan Abdülaziz'in sarayında kaldığı dönemde ressamlığını da yapmış ve Polonya'da oryantalizm ve şarkiyatçılık konularını Osmanlı'nın tarihsel boyutları üzerinden ele alan ve daha çok savaş ve zafer sahnelerinin öne plana çıktığı tablolarıyla tanınan Stanislaw Chlebowski'nin büyük tabloları, hayal gücüne nasıl hitap edileceği meselesini çözmüş Polonya'nın 'en çok satan' ressamlarından Franciszek Zmurko'nun harem, erotizm ve kadın yaşantısını işlediği çalışmaları, Doğu ile Batı'nın buluşma anlarını tema alan, Doğu'nun günlük yaşantısı, eğilimleri, mekanları kadar atlarını da resmetmeyi seven Jozef Brandt'ın eserleri Pera Müzesi’nin iki katında izleyiciyle buluşuyor.
25 Ekim Cumartesi günü sergiye paralel olarak “Polonya Sanatında Oryantalizm” sempozyumu düzenlenecek. 19. yüzyıl oryantalist eğilimlerinin Polonya yaşamı ve sanatına nasıl yansıdığı tartışılacak. Doğulu giysileri içindeki Polonyalı portreleri; oryantalist ressam Ajdukiewicz; Polonyalı gezginler, yazarlar ve ressamların çalışmaları üzerinden Doğu Yansıması gibi konuların ele alınacağı sempozyum iki kültür arasında etkileşimin izlerini sürecek.
Pera Müzesi 26 Ekim Pazar günü ise bir performansa ev sahipliği yapacak. “Gezginler ve Hikayeler: Hikaye Pazarı” başlıklı projede iki kültürün tarihi önemli figürlerinin tanıtılacak. Çeşitli nedenlerle kendini Türkiye'de bulan Polonyalı tarihi isimlerin hikayelerinin anlatılacağı etkinlik, ortak deneyimler üzerinden yerleşik önyargıların ötesine geçmeyi amaçlıyor. Polonyalı ve Türkiyeli sanatçı ve akademisyenleri bir araya getiren etkinlik ücretsiz.



POLONYA SİNEMASININ BÜYÜK USTALARI DA BURADA
Pera Film ise Polonya sinemasına bakış sunduğu film gösterimleriyle ziyaretçilerini ağırlamaya hazırlanıyor. “Roman Polanski: Aranan ve Arzulanan” başlığıyla hazırlanan ilk seçki, Polonya sinemasının karanlık ve katı yönetmeni Polanski'nin, düşmanca dünyada ayakta kalmaya çalışan insanın ironik hikayelerini anlattığı filmlerinden oluşan bir derleme. Kara mizah, gerilim ve sürrealizmden beslenen Polanski filmleri arasında; korku, cinsellik ve saldırganlığın deşildiği ilk film Sudaki Bıçak, gerilim dozu yüksek eğlenceli karabasan filmi Rosemary'nin Bebeği, klostrofobik bir paranoya hikayesi Bozuk Düzen gibi filmler var. Ayrıca seçkide Polanski'nin reşit olmayan biriyle cinsel ilişkiye girmesi ve ardından Amerika'yı terk etmesi ile kapanan davanın tekrar açıldığı Marina Zenovich belgeseli de gösterilecek. 1-20 Kasım tarihleri arasında yapılacak gösterimleri “Geride Karanlık Kalır: Agnieszka Holland”, “Polonya Sineması'nda Oryantalizm” ve “Güncel Polonya Sineması” etkinlikleri takip edecek. 



POLONYA’DAN YENİ SESLER
Türkiye-Polonya diplomatik ilişkilerinin 600. yıldönümü vesilesiyle Adam Mickiewicz Enstitüsü'ne bağlı dijital platform culture.pl işbirliğiyle “Polonya'dan Yeni Sesler” konser serisini gerçekleştirecek. Enstrüman yelpazesi bir hayli geniş olan ve ses çıkaran tüm küçük nesneleri orkestrasına ekleyen Male Instrumenty; insan doğasının hakiki yüzünün peşindeki Polanski'nin kısa filmlerinden görüntülerle diyaloga giren soundtrack niteliğindeki yeni ve kendine has anlatısıyla SzaZa; postmodern bıkkınlığa karşı duruş niteliğinde neşeli vokalleri ve akılda kalıcı melodileriyle Varşovalı ikili Paula&Karol'ın sahne alacağı konserler dizisi Uzun Cuma kapsamında ücretsiz olacak.