Sesleri mor, yürekleri kor

Tori Amos ve Björk. Neden bu iki kadının adları hep, 'arızalı' ya da 'aykırı' sıfatlarıyla birlikte zikrediliyor? Düşündüklerini olduğu gibi söyledikleri için mi?
Haber: TÜMAY YAZICI / Arşivi

İSTANBUL - Tori Amos ve Björk. Neden bu iki kadının adları hep, 'arızalı' ya da 'aykırı' sıfatlarıyla birlikte zikrediliyor? Düşündüklerini olduğu gibi söyledikleri için mi? Şarkılarında, iyi-kötü yaşadıklarını cesurca ifşa ettiklerinden mi? Ya da özel hayatlarının hudutlarından izinsizce geçildiğinde susmayıp, karşılık verdikleri için mi? Tüm bunlar yüzünden 'arızalı' ve 'aykırı'larsa... Evet, öyleler.
Bir kış masalı
Hayata karşı duruşları itibarıyla erkeklerin olduğu kadar hemcinslerinin de kanını donduracak nitelikteki bu iki kadın, art arda yeni albümlerini yayımladı. Önce Björk'ün 'Vespertine' ismini verdiği, içeriği adında saklı albümü geldi. Arkasından da Amos'un, on iki farklı erkeğin bedenine girip, içlerindeki kadını konuşturduğu albümü 'Strange Little Girls'.
'Vespertine', 'hava karardığında,
alacakaranlıkta ortaya çıkan' demek. Nitekim bu albümde, alacakaranlıkla birlikte köşesine çekilmiş; iç huzurunu yakalamak için kendi içinde yolculuğa çıkmış bir Björk var. 'Vespertine', Björk'ün 1997 yılında yayımladığı 'Homogenic'in tam tersi kutupta. Hiper, romantik, aşırı duygusal değil. Gösterişsiz sound'u ile ruhtaki çatlaklardan hissettirmeden içeri sızıyor albümdeki şarkılar.
Björk, gerçek dünyada yaşamak zorunda kalan huysuz ama zarif bir elf misali, zaman zaman kaçabileceği kendi masal dünyasını yaratmış 'Vespertine'da. Çocuk seslerine arpın eşlik ettiği, kutup rüzgârlarının estiği, beyazın hâkim olduğu bir kış masalı.
Tori Amos'un son albümü 'Strange Little Girls' ise Neil Young'ın 'Heart Of Gold', Depeche Mode'un 'Enjoy The Silence', Tom Waits'in 'Time', Slayer'ın 'Raining Blood', Velvet Underground'un 'New Age' ve Eminem'in '97 Bonnie&Clyde'ının da yer aldığı, 12 şarkıdan oluşan bir 'cover' çalışması.
Söz sırası kadınlarda
Amos 'Strange Little Girls'e, söz ve bestesi erkeklere ait şarkılardaki kadın karakterlerin bakış açısını yansıtmış. Kendileri için ya da kendileri hakkında yazılan, sonu çoğunlukla mutsuz; hatta '97 Bonnie &Clyde'da olduğu gibi şiddetle son bulan öykülerdeki garip küçük kadınlar...
Amos, 12 kadının her biri için ayrı bir görünüşe bürünüyor; sesindeki gerilimi, her kadının içinde bulunduğu ruh haline göre, bir düşürüyor bir yükseltiyor. Sesindeki gerilime kimi zaman sadece piyanosu, kimi zamansa gitarlar, yaylılar eşlik ediyor.
'Vespertine'dan sonra 'Strange Little Girls'ü dinlemek tatlı bir rüyadan uyanış gibi. Soluksuz bırakan, hızlı ve sert bir düşüşle uyanış. Amos'un erkeklerin dünyasında çıktığı bu yolculuk, en az Björk'ün kendi içine yaptığı yoluculuk kadar tehlikeli. Her ikisinde de asla yüzleşmek, asla kabullenmek istemediğiniz gerçekler yatıyor çünkü.
Vespertine/Björk/Universal Music
Strange Little Girls/Tori Amos/Balet Plak