Sinopale'ye 'Helesa'lı sıra dışı açılış

Sinopale'ye 'Helesa'lı sıra dışı açılış
Sinopale'ye 'Helesa'lı sıra dışı açılış
Bu yıl beşincisi düzenlenen Sinop Bienali, 12 Temmuz'da bir sanat bienaline göre hayli ilginç bir törenle, geleneksel 'Helesa' töreniyle başlıyor. Ramazan aylarında yapılan Helesa töreninde, gece karanlığında kent sokaklarında şarkılar eşliğinde omuzlarda gezdirilen kayıkla ihtiyacı olanlara yardım toplanıyor. Sinepale'yi bienalin küratörlerinden T. Melih Görgün'le konuştuk.
Haber: MÜGE AKGÜN - muge.akgun@radikal.com.tr / Arşivi

Uluslararası Sinop Bienali ‘Sinopale’ bu yıl 12 Temmuz-31 Temmuz tarihleri arasında yapılıyor. Sinopale, her yaştan kentlinin kendi yaşam alanlarını gelecek vizyonuna sahip olarak yeniden algılamaları, kent sorunları üzerine düşünmeleri, tarihsel belleğin paylaşımı ve bunun sanat üretimine yönelik olarak düzenlenmesi gibi amaçlarla beş yıl önce yola koyulmuştu. Bienal daha iyi bir sosyal yaşamı alanı oluşturmak hedefine her yıl daha fazla yaklaşıyor.
Sinop Bienali fikrinin yaratıcısı ve aynı zamanda bu yılın küratörlerinden olan T. Melih Görgün’e merak ettiklerimizi sorduk:


Bu yılın teması ‘Kümeler ve Kristaller: Sıfır Noktasında Gözlem’le bize neler anlatmak istiyorsunuz?‘Sıfır Noktasında Gözlem: Kümeler ve Kristaller’ bir yandan manevi ve çevresel kamusal alanlara bir yandan da varlığı parçalamanın, yaratmanın mutlak düzenini oluşturan halka açık olanın ölçülemezliğine atıfta bulunuyor. Sinopale olaya dayalı, süreç ve mekan odaklı bir bienal. Bizler için Sinopale’nin yeni üretim, deneyim ve sanat alanı ile günlük yaşam arasındaki dolaşım modellerini doğuran sanat pratiklerini teşvik eden, yerellik ve konumundan ilham alan deneysel karakterini vurgulamak önemli. Sinopale farklı formatlarda pek çok etkinliği içeriyor. Alternatif mekanların yanı sıra, bienalin ana sergisi eski hapishanede yer alacak. Eş zamanlı olarak, sergiyle aralarında bir hiyerarşi olmaksızın, tüm Sinop şehri kısa süreli performansa dayalı etkinliklerle dolup taşacak. 


Sinopale 5 programında ne gibi etkinlikler yer alıyor?

12 Temmuz’da “Helesa” töreni ile başlayacak olan Sinopale 5 etkinlik programı oldukça yoğun bir içeriğe sahip. “Helesa” Sinop’ta özellikle ramazan ayında gerçekleştirilen, bir paylaşım törenidir. Bütün yaş gruplarından Sinoplular hep birlikte gece karanlığında omuzlarına aldıkları bir kayıkla şehir içinde sokaklarda ilerlerken, Helesa’ya ait olan müziği koro halinde söyleyerek, şehir içinde yürürler ve bu sırada izleyenler evlerinin balkonlarından, pencerelerinden kendilerince hazırladıkları yardımları atarlar ve ihtiyaç sahibi olanın yardımına koşarlar. Bu törenin Sinoaple programı için seçilmesinin nedeni bir araya gelme, imece, yardım ve paylaşımı yeniden gözden geçirmemiz ve geçmiş kültür değerlerinin bugün ve gelecekte de hatırlanmasına destek olmak.
Bu yıl Dimitrina Sevova’ya birlikte geliştirdiğimiz kavramsal çerçeveye Emre Zeytinoğlu, Aslı Çetinkaya, Işın Önol ve Elke Falat katkı sağladı, davet edilen sanatçılar da aynı ekibin önerileriyle belirlendi.
Küratörlüğünü Emre Zeytinoğlu’yla birlikte üstlendiğimiz “İdeal Laboratuvar : Köy Enstitüleri” (20 Temmuz – 31 Ağustos) sergisinde sanatçılar, 1940-54 arasında Anadolu’da yürütülen ütopyacı eğitim projesini, sanat ve zanaatle olan ilişkisiyle ortaya çıkan sembolleri ele alıyorlar. Ferit Yazıcı, Berrin Yapar Ünal, Semra Güler, Çağın Kaya, Aygün Kırca, Damla Yücebaş, Ayşe Balyemez & Ayşe Kurşuncu ve Fulya Asyalı’nın işleri döneme ait çeşitli belge ver görsellerle bir arada sunuluyor.
“Red Vienna Architecture 1919-1934” (20 Temmuz – 31 Ağustos) ise bir belge ve fotoğraf sergisi. Viyana’nın o dönemki sosyalist yönetimi tarafından hayata geçirilen işçi sınıfına yönelik konut ve diğer projelerini içeren mimari seferberliğe odaklanıyor.

Hangi mekanlar kullanılıyor?Tüm etkinlikler Sinop Hal Binası’nın merkezinde olacağı bir çok yeni keşfettiğimiz ve kent belleğinde önemli yeri olan mekanlarda da açılacak. 1920’lerden kalma Osman Karagülle Binası’ndaki bir dükkan ile 1900’lerden kalma Mehmet Yüksek Evi’nin tüm katları, 1940’lar mimarisinin kent içindeki son örneği Istanbul Oteli, 19 yy.dan kalma eski postane binası, Osmanlı dönemi son dönem mimarisini gösteren ahşap bir evi kullanan Sinop Mimarlar Odası binası ve bir kaç mekan daha Sinopale programı için kullanılıyor.

Bu sene ayrı bir bölüm olarak ele alınan “Sinopale Performans” programında, Hülya Karakaş, Jasmyn Fyffe, Lesgensduterpan, IPA Performans Projesi yönetiminde farklı bağlamlarda gerçekleştirilecek atölyeler, sahne eserleri ile bedenin temsiliyetine ilişkin farklı formlar ele alınıyor. Performans sanatçısı Nezaket Ekici, veteranlararası masa tenisi karşılaşmasında yer alacak sporcularla bir performans gerçekleştirecek.

Çocuklarla ilgili özel projeler de var galiba…Evet, “Sinopale Çocuk” çok önem verdiğimiz bir bölüm. Sinoplu çocukların sanatçılarla birlikte gerek onların yapıt üretim sürecine katılmaları, paylaşımı öğrenmeleri, verilen konular bağlamında kendi sanat üretimlerini gerçekleştirme yönünde öğrenme ve deneyimleme içinde olmalarını sağlamaya çalışıyoruz…

Sinop Bienali kimlerin katkısıyla gerçekleşiyor?
Sinopale geniş katılımlı bir sivil toplum işbirliği ile gerçekleştirilen bir etkinlik. Avrupa Kültür Derneği’nin öncülüğünde, başta Sinop Belediyesi olma üzere Sinop Valiliği, Sinoplu Dernekler, Sinop Turizm İşletmecileri, Esnaflar, Üniversiteler birlikte çalışıyorlar.

Türkiye’de İstanbul Bienali’nin yanı sıra Mardin, Çanakkale gibi illerimizde de bienal yapılıyor. Siz neden Sinop’u seçtiniz?
Çünkü Sinop’luyum. Neredeyse 200 yıldır aynı kentte yaşayan bir ailenin geçmiş mirasının getirdiği kültür aracılığıyla buraya özgü bir şey yapabiliyoruz. O nedenle yaptığımız çalışmanın adı “SINOPALE”dir…

Sinopale tarihleri:
Sinopale 5 : 12 Temmuz – 31 Ağustos 2014
Etkinlik Başlangıcı: 8 Temmuz 2014 (Yaz Atölyesi)
Ana Sergiler Açılışı (Sinopale 5): 19 Temmuz 2014
Sergiler-Performanslar: 21 Temmuz – 31 Ağustos 2014
Kapanış (Sinopale 5): 31 Ağustos 2014