TARTIŞMA: 'İKTİSAT KOLEKSİYONU' SATILSIN MI?

Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurulu'nca el konulmuş bulunan 'İktisat Bankası' koleksiyonunun 27 Ocak'taki satışına ilişkin yaşanan tartışmaya, satış için düzenlenen müzayede...
Haber: EVRİM ALTUĞ / Arşivi

'Para kazanan devlet olur'
İSTANBUL - Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurulu'nca el konulmuş bulunan 'İktisat Bankası' koleksiyonunun 27 Ocak'taki satışına ilişkin yaşanan tartışmaya, satış için düzenlenen müzayede organizasyonunu üstlenen Antik AŞ'nin yöneticisi Turgay Artam ile devam ediyoruz. Bu arada, satışa çıkacak tabloların tam listesinin ve tahmini satış bedelinin halen netleşmediğini de belirtmek gerek.
Koleksiyonun bir kültür değeri olduğuna inanıyor musunuz?
Koleksiyonun kültür ve sanat değeri tartışılmaz. Çeyrek yüzyılda oluşturulması gerçekten ülkemiz için çok önemli, çünkü bir elin parmak sayısı kadar az olan tablo koleksiyonerlerinin 25-30 yıl önce sanat eserlerini toplamaya başlamasıyla ülkemizde resim ve ressamlar önem kazanmaya ve değerleri artmaya başladı.
Devletin eserlere sahip çıkmasını ve yapıtları Kültür Bakanlığı adına almasını nasıl karşılardınız?
Düzenlenecek müzayedeyle, gerçek değerlerine ulaşan eserleri alanlar ve satanların harcamalarıyla, durgun geçen ekonomiye bir nebze de olsa hareket geldi. Devletin her müzayededen aldığı milyarlarca lira KDV'de ciddi bir kazançtır. Ellerinde bulunan muhteşem eserleri sergileme imkânı bile bulunmayan devletimizin böyle büyük bir geliri göz ardı edeceğini sanmıyorum. Çoğunluğu günümüz sanatçılarına ait bu eserlerin Kültür Bakanlığı'nca alınması, aynı ressamların birçok yapıtı olduğu için hiçbir şey ifade etmeyecektir. Bugün, 16, 17 ve 18. yüzyıla ait önemli eserler satılırken, 100 dolar harcaması bulunmayan bakanlığın 8-10 milyon dolar harcaması düşünülemez.
Özel kurum ve koleksiyonerlerin olası bir toplu alımı sizce sağlıklı mı?
Elbette. Eğer devlet 10-15 milyon dolar kazanacaksa neden olmasın?
Bu koleksiyon sizin olsaydı...
Müzayede yoluyla satışını yapardım. İnsanlar müzayedede daha çok seçilmiş eser buluyor ve güvenerek alıyorlar. En büyük tablo koleksiyonu Türkiye İş Bankası'nda. Onu Garanti Bankası ve Yapı Kredi Bankası takip ediyor. Diğer bankalarınki, gerçek koleksiyon değil. İçleri hatır gönül meselesiyle alınmış tablolarla dolu. 10 yıl evvel satışa çıkarılan 'Birkökler Vakfı'nın malları ve 'Kaplumbağa Terbiyecisi' için fiyatı çok ucuz olduğu halde hiç ses çıkarmayan kişiler ve kuruluşların, şu andaki bu duyarlılığını yorumlamayı size bırakıyorum.
Koleksiyon nasıl korunmalı?
Her şeyi devletten beklememeli. Kültür Bakanlığı'nın bütçesi 10 yıl önce AB ülkeleri arasında sonuncu geliyordu. Bakanlığın genel bütçedeki yeri yüzde 1 iken son yedi sekiz yıldır binde iki virgül dörttür. Kültür Bakkanlığı'nın bütçesi müsait olduğunda, müzayedelerde rüçhan hakkını kullanma yetkisi var. Bu eksik bütçeye rağmen, son yaptığımız müzayedede Atatürk'e ait çıkan belgeleri Kültür Bakanı İstemihan Talay'ın gayretiyle Cumhuriyet Müzesi'ne kazandırdık. Bu koleksiyonun bazı eserlerini iş adamlarımız satın alabilir, müzelere hediye edebilirler. Böylece isimleri, o resmin yanında sonsuza dek yaşar.