Türkiye Pavyonu'ndan Venedik Bienali'ne ilk nefes

Türkiye Pavyonu'ndan Venedik Bienali'ne ilk nefes
Türkiye Pavyonu'ndan Venedik Bienali'ne ilk nefes
Venedik Bienali 56. Uluslararası Sanat Sergisi Türkiye Pavyonu'nda yer alan, nefes temalı 'Respiro' projesi, sanatçı Sarkis ve küratör Defne Ayas'ın katılımıyla uluslararası sanat dünyasına tanıtıldı.

Venedik Bienali 56. Uluslararası Sanat Sergisi Türkiye Pavyonu’nda yer alan Respiro projesi, sanatçı Sarkis ve küratör Defne Ayas’ın katılımıyla bienalin ön izleme günleri kapsamında bugün  uluslararası sanat dünyasına tanıtıldı. Türkiye Pavyonu, 9 Mayıs-22 Kasım 2015 tarihleri arasında Venedik Bienali’nde izlenebilecek. İstanbul Kültür Sanat Vakfı koordinasyonunda gerçekleştirilen Türkiye Pavyonu sergisi, bienalin ana mekânlarından Arsenale’deki Sale d’Armi binasında yer alıyor.
Türkiye Pavyonu’nun resmi açılışına, İKSV Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Eczacıbaşı ve Türkiye Pavyonu sponsoru Fiat adına Tofaş Kurumsal İletişim Direktörü Arzu Çolakoğlu da katıldı. Açılışta ayrıca, Venedik Bienali Başkanı Paolo Baratta, TC Roma Büyükelçisi Aydın Adnan Sezgin, Venedik Bienali 56. Uluslararası Sanat Sergisi Türkiye Pavyonu Danışma Kurulu üyeleri, Türkiye Pavyonu’nun 21 destekçisiyle uluslararası sanat profesyonelleri ve küratörler de bulundu.
İKSV Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Eczacıbaşı, “Bu yıl Türkiye Pavyonu’nda, farklı formlardaki çalışmalarıyla günümüzün en önemli sanatçıları arasında sayılan, yapıtları önemli sanat merkezlerinde, müzelerinde sergilenen Sarkis’i ağırlıyoruz. Türkiye’nin sanat tarihinde de önemli bir yeri olan Sarkis’in ‘Respiro’ adlı yeni eserini tüm sanat dünyasıyla paylaşmaktan gurur duyuyoruz. Respiro, İtalyancada ‘nefes’ anlamına geliyor. Türkiye Pavyonu sergisi de sanatçımız Sarkis’in dediği gibi nefes alıp veren, içerisinde birçok farklı öğe barındıran, tarihin içinde yolculuk eden ve mekânlar arasında diyalog kuran bir sergi oldu. Kendisine, küratörümüz Defne Ayas’a ve emeği geçenlere bu heyecan verici proje için teşekkür ediyorum,” dedi.

BİR İNSANLIK ELEŞTİRİSİ 
Sarkis, İtalyanca’da nefes anlamına gelen Respiro ile zamanların başlangıcına, kendi deyişiyle ‘ilk gökkuşağına, ışığın ilk kırılma anına’ götürüyor. Sarkis eserini şöyle anlatıyor: “Türkiye Pavyonu’nda bir nefes dünyası oluşturdum, Respiro sürekli nefes alıp veren bir yerleştirme. Yerleştirmedeki iki gökkuşağı devamlı nefes alıyor, aralarındaki farklı nefes ritimleri aynaya vuruyor ve aynadaki çocukların parmak izleri de kendi içinde sürekli nefesler doğuruyor.”
Sarkis, bir tiyatro sahnesi gibi düzenlediği mekânı çift taraflı büyük bir ayna ile ikiye bölüyor. Aynanın iki tarafında Abay, Anna, Aren, Helin, Karla, Claudia ve Linda isimli yedi çocuğun yedi renkle yaptığı parmak izleri yer alıyor. Mekânın iki ucundaki pencerelerin önünde ise sanatçının neondan oluşturduğu gökkuşakları bulunuyor.
Ortaçağa özgü tekniklerle yapılmış ve ortak bellek görüntülerinden oluşan 36 parça vitray pano, Sarkis’in deyimiyle ‘elmas küpeler gibi’ mekânın tavanından sarkarak enstalasyonu bütünlüyor. Sarkis, bu vitraylarla imgeyi çerçeveliyor, imgenin hatlarını belirliyor, yakalayıp hapsediyor. Aydınlatılmış cam panoların resimlerle oluşturduğu bu orkestrasyon, acı, savaş, eros ve otobiyografik anlatılar resmederken ustalıklı bir insanlık eleştirisi sunuyor. Birçok farklı imgeden oluşan vitray panolar arasında ateş avuçlayan el,  Aya Sofya’nın yüksek duvarlarından aşağı bakan mozaik melek tasviri, nar tezgâhının önünde gülümseyen Hrant Dink, hazırlıksız yakalanan uykulu bir Sergei Parajanov, Büyük Mimar Sinan’ın Mihrimah Sultan’ı kucaklayışı ve Sarkis’in anne ile babasının mezarları da yer alıyor. 

ALTI ŞEHİRDE, ALTI MEKÂNDA AYNI ANDA...
Sarkis’in Respiro’suna ‘sinyal’ gönderecek altı farklı yerleştirmesi, bugünden itibaren eş zamanlı olarak Château d’Angers (Angers, Fransa), Château des ducs de Wurtemberg Müzesi (Montbéliard, Fransa), Domaine de Chaumont-sur-Loire (Chaumont-sur-Loire, Fransa), Boijmans Van Beuningen Müzesi (Rotterdam, Hollanda), Mamco, Modern ve Çağdaş Sanat Müzesi (Cenevre, İsviçre) ve Hrant Dink Vakfı’nda (İstanbul, Türkiye) yer alıyor. Böylelikle, Türkiye Pavyonu’nda yer alan eserlerle bu yerleştirmeler arasında devam eden bir diyalog da yaratılacak.
Sarkis’in ‘haberci’ niteliğindeki ilk sinyali Altın İkona ise Hrant Dink Vakfı’nın Mart ayında açılan yeni binasının sergi alanında yer alıyor. Üzerinde bir el izi olan altın bir dörtgenden oluşan Altın İkona, Sarkis’in Respiro için yaptığı yeni vitrayla aynı ölçekte üretildi. Altın İkona, Respiro’da olduğu gibi, Jacopo Baboni-Schilingi’nin bestesiyle tamamlanacak. Altın İkona ile birlikte sanatçı Ali Kazma'nın yeni video işi Atölye (2015) de 7 Mayıs’ta Türkiye’de ilk defa Hrant Dink Vakfı’nda gösterilecek. 2013 yılında Venedik Bienali Türkiye Pavyonu’nda yer alan Rezistans serisine ait olan bu videoda Ali Kazma kamerasını Sarkis’in elli yılı aşkın süredir sanatsal üretimini sürdürdüğü atölyesine çevirdi.