Türkiye'de çağdaş sanatın öncülerinden Cengiz Çekil veda etti

Türkiye'de çağdaş sanatın öncülerinden Cengiz Çekil veda etti
Türkiye'de çağdaş sanatın öncülerinden Cengiz Çekil veda etti

Fotoğraf: Sevgi Avcı, 2007

Türkiye çağdaş sanat tarihinde üretimlerinin özgünlüğüyle ayrıcalıklı bir yere sahip olan sanatçı Cengiz Çekil, 70 yaşanda hayata veda etti. 1995 ve 2009'de iki kez İstanbul Bienali'ne katılan Çekil'in 1976 yılında her gece yatmadan önce 'Bugün de yaşıyorum' mührü bastığı 'Günce' adlı defteri New York'un ünlü modern sanat müzesi MoMA'nın daimi koleksiyonuna dahil edilmişti.

RADİKAL - Türkiye’de çağdaş sanatın önce isimleri arasında yer alan Cengiz Çekil, 70 yaşında İzmir’de hayata veda etti. Türkiye çağdaş sanat tarihinde üretimlerinin özgünlüğüyle ayrıcalıklı bir yere sahip olan Çekil, 1945 yılında Niğde’nin Bor ilçesinde doğdu ve orada büyüdü. Lisansını Ankara Gazi Üniversitesi’nde tamamladıktan sonra Paris’teki, Ecole Nationale Supérieure des Beaux-Arts’da çalışmalarına devam etti ve 1975 yılında bir kafenin bodrum katında ilk kişisel sergisi “Réorganisation pour une Exposition”u açtı.

1976’da Türkiye’ye dönen Çekil, Ege Üniversitesi’nde Heykel dalında yüksek lisans yaptı. Çekil’in ilk retrospektifi Mayıs-Temmuz 2010 tarihlerinde Rampa’da gerçekleşti. Vasıf Kortun’un küratörlüğünü yaptığı bu sergi Cengiz Çekil’in 1974 ve 2010 yılları arasında üretmiş olduğu işleri bir araya getirdi.

Cengiz Çekil'in 'Günce'si (1976), MoMA'nın daimi koleksiyonunda.
1976 yılında her gece yatmadan önce ‘Bugün de yaşıyorum’ mührü bastığı ‘Günce’ adlı defteri New York’un ünlü modern sanat müzesi MoMA’nın daimi koleksiyonuna dahil edilen Çekil’in katıldığı önemli sergiler; “NEWTOPIA: The State of Human Rights” Mechelen, Belçika (2012), “Hala Yaşıyorum: Güncel Çizimde Siyaset ve Günlük Yaşam” MoMA, NY, ABD (2011), 11. İstanbul Bienali “İnsan Ne İle Yaşar?”, İstanbul (2009), Manifesta 5, “…With All Due Intent” San Sebastian, İspanya (2004), 4. İstanbul Bienali “Orient-ation”, İstanbul (1995), Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi’nin “28. Devlet Resim ve Heykel Sergisi” (1967), Ankara.

Yıllardır öğretim görevlisi olarak çalıştığı Dokuz Eylül ve Ege Üniversitesi’nde yüzlerce sanatçı yetiştiren Cengiz Çekil’in işleri toplumsal tarih, yerel coğrafya ve deneyselliği birbiriyle ilişkilendirmesi açısından nadir görülen örnekler arasındadır. Sanatçının malzeme ve zanaatla olan ilişkisini, yerindelik, etik bütünlük ve özen belirliyor. Çevresindeki materyal izleri, toplumsal zamanı, kendiliğinden oluşan anonim estetikleri ve yerelleşmiş görselliği işlerine çevirme yeteneği sanatçının benzersiz karakterini tanımlıyor. Belirgin bir malzeme skalası içinde çalışmak yerine malzemesini her defasında işin ihtiyacına göre seçen Çekil, yıllar boyunca sanat dünyasının gösteriş ve hızından etkilenmeden çalışmalarını sürdürmesiyle tanınıyordu.

Tuvalin mahremi kadının mahremi


Paramparça, 1998

Empriyon 1976

Maşallah, 1982


Sarı Işık, 1997

Yer Demir Gök Bakır, 1975

Uyandırma, İletişim Taşı, 1987