Yanlış zamanda yanlış yerde

Yanlış zamanda yanlış yerde
Yanlış zamanda yanlış yerde

Cannes Film Festivali'nde Ken Loach, Irak işgalinin kirli sayfalarına el atan sert filmi 'Route Irish'le Altın Palmiye için yarışıyor




MEHMET BASUTÇU


Konu aynı: yedi yıldır sıcaklığını koruyan Irak savaşı gerçeği. Konuya eğilenler de Irak’a savaş açan koalisyonun baş mimarları ABD ile İngiltere’nin sinemalarını temsil eden Doug Liman ile Ken Loach. Konularına yaklaşımları da birbirine yakın: her iki senaryo da, yaşamları Irak savaşı nedeniyle allak bullak olan insanların bireysel öykülerden yola çıkıyor... Ancak birbirinden çok farklı iki filmle karşı karşıyayız. Aynı kefede tartılmaması gereken ‘Fair Game’ ile ‘Route Irish’in aynı gün Altın Palmiye adayı olarak sunulması, festival yöneticilerinin sevdikleri cilveli bir oyun...

Çarpıcı bir sinema dersi
Temel farklılık daha filmlerin adında belirginleşiyor. Doug Liman’ın filmi ‘Fair Game’ yüzde yüz gerçek bir olayı aktarırken, gösterişli anlatımıyla kurmaca bir oyun tadı verirken, Ken Loach, Bağdat’ın en tehlikeli yolu ‘Route Irish’in adını tercih etmiş. Anlatacakları, bu yolun asfaltını kana bulayan acı gerçekler... ‘Route Irish’te kol gezen ölümün, patlayan bombaların, makineli tüfek seslerinin gerisindeki iğrenç oyunları sergileyen Ken Loach, kendisinden beklenmediği kadar sert ve yalın anlatımıyla, çarpıcı bir mizansen dersi veriyor.
Ken Loach, Irak savaşı gerçeğinin az konuşulan bir yanına, savaşın giderek özelleşiyor olmasına dikkati çekiyor. Iraklıların ‘paralı asker’ adını verdikleri özel korumaların sayısı, Irak işgali sonrasının en sıcak günlerinde 160 bin kişiye kadar ulaşmıştır. Özel şirketlerin çok pahalıya kiraladıkları, çoğu asker kökenli bu korumaların bir tür dokunulmazlığa sahip oldukları, kirli işlere girişip rahatça cinayetler işledikleri dünya kamuoyuna pek yansımayan gerçekler. Ken Loach’un kahramanları, eski okul arkadaş Frankie ile Fergus 2004’te Irak’ta aylığı 12 bin sterline koruma olarak çalışmaya başlarlar. Amaçları kısa sürede çok para kazanmaktır. Frankie 2007’de Route Irish’teki bir çatışmada ölür. Fergus arkadaşının ölümünü, ‘yanlış zamanda yanlış yerde’ bulunmasına bağlayan resmi açıklamalara inanmayarak işi kurcalar. Sonuçta, Frankie’nin bir cinayete kurban gittiğini, üstelik beraber çalıştığı özel güvenlik görevlileri tarafından, suçsuz Iraklıları öldürmüş olmalarını kabullenemediği için susturulduğunu öğrenir. Fergus arkadaşının katilini bulacak ve adaleti tek başına yerine getirecektir. Irak’ta yaşadıkları nedeniyle ruhsal dengesi bozulmuş olan Fergus’un son operasyonu kendisine yöneliktir...
Anlattıklarınin içerdiği şiddetten hiç taviz vermeyen Ken Loach, karakterlerini yakın takibe alan hızlı kamerası, sağlam dokulu mizanseni ve politik yaklaşımının dürüstlüğüyle alkışlanıyor.