'Zaman'a farklı bir bakış

Tate Modern'de geçen ay açılan 'Time Zones: Recent Film and Video' (Zaman Dilimleri: Yeni Film ve Video) sergisi, Tate'in yalnızca film ve videodan oluşan ilk büyük sergisi. Tate Modern küratörlerinden Jessica Morgan ve Gregor Muir tarafından gerçekleştirilen sergide...
Haber: ÖZGE ALTINKAYA / Arşivi

LONDRA - Tate Modern'de geçen ay açılan 'Time Zones: Recent Film and Video' (Zaman Dilimleri: Yeni Film ve Video) sergisi, Tate'in yalnızca film ve videodan oluşan ilk büyük sergisi. Tate Modern küratörlerinden Jessica Morgan ve Gregor Muir tarafından gerçekleştirilen sergide, 8. İstanbul Bienali'nde gördüğümüz filmi ile Fikret Atay, Francis Alys, Yael Bartana, Yang Fudong, Jereon de Rijke and Willem de Rooijn, Anri Sala, Bojan Sarcevic, Wolfgang Staehle ve yine 8. İstanbul Bienali'nden gördüğümüz Fiona Tan yer alıyor. Sergideki işlerin çok büyük bir bölümü İngiltere'de daha önce hiç sergilenmediği gibi, 'Time Zones' dünyanın değişik ülkelerinden farklı örnekleri bir araya getirerek ziyaretçilerine film ve video sanatı alanındaki en son gelişmeleri görme fırsatı da tanıyor.
Sergide yer alan işler, 'zamanın' daha çok ticari medyada görülen rolüne ve sunumuna, karşıt bir bakış açısı sunuyor. Birbirinden oldukça farklı teknik ve yöntemler kullanarak, zamanın geçişini taklit eden ya da 'uzun ömür(lülük)' düşüncesine bakışları çeviren sanatçılar, belirli bir mekân ve zamanın spesifik temposunu incelemeye ve tarif etmeye çalışıyorlar. Video ve filmler dünyanın çok farklı mekânlarından sahneler sunuyor; Japonya, Endonezya, Türkiye, Arnavutluk, Meksiko, Çin, İsrail, Bangkok ve Almanya.
Bangkok sokaklarında
Bojan Sarcevic'in 'Untitled'ında (İsimsiz) sanatçıyı Bangkok'un sokalarında, elinde gazetesi ile yürürken görüyoruz. Sanatçının Bangkok sokalarına tanıdıklığı çok net anlaşılıyor fakat hiç kimse yanlarından geçen bu adamı fark etmiyor bile. Sanatçı bir tür yabancılaşma imgesi olarak, kendisini saran dünyada fakat farklı bir zaman boyutunda hareket ediyor adeta.
Anri Sala'nın Arnavutluk'da, Tiran'da çekilmiş çift projeksiyonlu 'Blindfolded' (Gözleri Bağlı) video yerleştirmesinde, 15 dakika boyunca, güneşin batışını iki büyük, metalik reklam panosundaki kuvvetli hatta gözü rahatsız edici yansımasından izliyoruz. Fiona Tan'ın Endonezya'da bir sokak köşesinde muson yağmurları sırasında yaptığı çekim, doğayı zamanın oluşumunda birincil öğelerden biri olarak gösteriyor.
Hollandalı iki sanatçı Jeroen de Rijke ve Willem de Rooij'nın ortak işinde, gerisindeki heybetli gökdelenleri ile Jakarta'yı gördüğümüz büyük bir mezarlık görüntüsü yer alıyor. Mezarlıkta ara sıra hareketlerini görür gibi olduğunuz küçücük figürler dışında 'hayatı' hissedebileceğiniz hiçbir şey yok. Sergide aynı zamanda Wolfgang Staehle, internet üzerinden web-cam
ile Almanya'daki 11. yüzyıla ait Comburg Manastırı'nın görüntüsünü dört saniyede bir yenileyerek galeriye aktarıyor ve Belçikalı sanatçı Francis Alys'in, 12 saatlik sabit çekiminde, Meksiko'nun en büyük meydanı ve onun tam ortasındaki bayrak direği dev bir güneş saatini andırıyor.
Çağdaş toplum içinde aynı anda var olabilen zamanın çoğulluğu (geçmiş, bugün ve gelecek) 'Time Zones'da, bazı sanatçılar tarafından sorgulanan konulardan. Yang Fudong'un videosu, Japonya'nın son yıllarda yaşadığı kültürel dönüşümün ardındaki karışıklığı sunuyor. İsrail doğumlu sanatçı Yael Bartana, ülkesinin kültürel ve ekonomik değerini 'Kings of the Hill' (Tepenin Kralları) ile sorguluyor. Fikret Atay'ın Batman'da çekilen 11 dakikalık filmi 'Dansın İsyancıları'nda ise bir otomatik para çekme makinesinin kabininde Kürtçe bir türkü söyleyen, daha çok melodisini mırıldanan ve ara ara yöresel hareketlerle dans eden, 13-14 yaşlarında iki oğlan çocuğu görüyoruz. Serginin tanıtım broşüründe Batman'ın politik, külütürel ve ekonomik durumu hakkında kısaca bilgi verildikten sonra Atay'ın işi ile ilgili şöyle bir yorum yapılıyor; "Bilhassa Kürtçe müziğin neredeyse tüm 20. yüzyıl boyunca Türkiye'de yasak olduğu düşünülünce, bir para makinesinin önünde Kürtçe şarkı söylemek bir meydan okuma olarak görülebilir. Yöre yaşamının bu samimi sunumuyla Atay'ın gösterdiği gibi, şehir halkı birbirine kenetli bir topluluk olarak kalmaktatır."
'Time Zones: Recent Film and Video' sergisi, 2 Ocak 2005 tarihine kadar Tate Modern'de açık olacak.