120 bin ABD askeri geçecek

Muhalefetin hükümete eleştirileri sertleşirken, ABD'nin asker rotasyonunu nasıl yapacağı netleşiyor: Nisan sonuna kadar Irak'taki 60 bin asker
İncirlik üzerinden yenilerle değişecek.

ANKARA - İncirlik Üssü'nü Ortadoğu'daki en önemli üs olarak gören ABD, Türkiye ile işbirliği yaparak 120 bin askerin bu üs üzerinden yer değiştirmesini kararlaştırdı. ABD'den Irak'a 60 bin, Irak'tan da ABD'ye 60 bin askerin İncirlik üzerinden yer değiştirmesi nisan sonuna kadar tamamlanacak. ABD'li askerler, bu rotasyon işleminde yanlarında kişisel tüm silahlarını da taşıyabilecek.
Irak'taki operasyonun 1 Mayıs 2003' te sona erdiğini ilan ettikten sonra,
"İncirlik Üssü'nde lojistik desteğinize ihtiyacımız var" diyerek Türkiye'ye
başvuran ABD, BM'nin 22 Mayıs 2003'te aldığı 1483 tarihli karar sayesinde Türkiye'ye bu isteğini kabul ettirmeyi başardı.
Dışişleri ve asker hemfikir
Dışişleri Bakanlığı ile Genelkurmay, ABD ile görüşmeler sonrasında, 1483 sayılı kararın Irak'a insani yardım kapsamında işgal kuvvetlerinin Türkiye'nin liman, havaalanı ve üslerini askeri malzeme, techizat ve personel nakli de dahil lojistik destek amacıyla kullanmasını da içerdiği yönünde görüşbirliğine vardı.
ABD'nin isteğinin Anayasa'nın yurtdışına asker göndermeyi düzenleyen 92. maddesi gereğince TBMM'nin iznini gerekli kılacak nitelikte olmadığına karar veren Dışişleri ile Genelkurmay, bu konuda Bakanlar Kurulu'nca alınacak bir kararın yeterli olacağında da hemfikir. Değerlendirmelerde, "ABD'nin talebi geçici bir rotasyon faaliyeti ve Türkiye üzerinden transit geçişle sınırlı" denildi.
ISAF gibi
Genelkurmay ve Dışişleri'nin "Tezkereye gerek yok" kararında, Uluslararası Güvenlik ve Yardım Kuvveti'nin (ISAF) çalışma sisteminin örnek alınması dayanak oldu. Kaynaklar, "Benzer operasyon ISAF bağlamında Afganistan'a yönelik askeri birlikler için uzun bir süredir devam etmekte. ISAF'ta görev yapacak askeri birlikleri taşıyan uçaklar ihtiyaç duyuldukça rotasyonla, yakıt ikmali için İncirlik'i kullanabilmekte" diye konuştu.
'Gizli' alınan karar
Dışişleri ve Genelkurmay'ın ortak görüşü, 12 Haziran 2003'te bir yazıyla Bakanlar Kurulu'na bildirildi. Bakanlar Kurulu, 'gizli' kaydıyla 23 Haziran'da aldığı bir kararla, ABD'nin İncirlik'i kullanmasının da yolunu açtı. Gizliliği daha sonra kaldırılan kararda şöyle denildi:
"BM Güvenlik Konseyi'nin Irak'ın istikrar ve güvenliğinin sağlanması, yapılandırılması ve bu ülkeye insani yardımların ulaştırılabilmesine ilişkin 1483 sayılı kararının uygulanmasına ilişkin faaliyetler kapsamında Genelkurmay'ca belirlenecek ilkelerle tespit edilecek liman, havaalanı, tesis ve üslerin, kararda öngörülen amaçlar doğrultusunda dost ve müttefik ülkelerce bu kararname tarihinden itibaren bir yıl süreyle kullanılmasına izin verilmesi kararlaştırıldı."
Üstte kalamayacaklar
Bu karara göre ABD'li askerlerin İncirlik Üssü'nde bir gün dahi kalmasının söz konusu olmadığını belirten askeri kaynaklar, "Karar yalnızca transit geçişler için uygulanmakta. Hiçbir askerin üste kalmasına izin verilmemekte" dedi.
700 asker gitti
1 Ocak'ta asker sevkıyatına başlayan ABD, bugüne kadar 700 askerini Irak'a ulaştırdı. ABD'li kaynaklar, bir hafta ara verilen sevkıyatın önümüzdeki günlerde hızlanacağını söyledi. Yeni savunma stratejisi kapsamında ABD'nin tüm dünyadaki üslerini yeniden yapılandırdığını belirten kaynaklar, "İncirlik çok önemli. Üs, askeri operasyonların yönlendirilmesinde rol oynayacak " diye konuştu.
Bu arada ABD'nin Ankara Büyükelçisi Eric Edelman ile müsteşar Robert Deutch, dün ziyaret ettikleri Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Uğur Ziyal'e askeri sevkıyatla ilgili bilgi verdi.