43 milyon 500 bin seçmen yarın sandık başına gidecek

Seçmenler, 5 yıl boyunca görev yapacak
yerel yöneticileri seçmek için yarın sandığa gidecek

Seçmenler, 5 yıl boyunca görev yapacak
yerel yöneticileri seçmek için yarın sandığa gidecek.
Yarın, 43 milyon 500 bin
64 seçmen, 174 bin 355 sandıkta oy kullanacak.
Yaz saati uygulamasına, saatlerin 01.00'de bir saat ileri
alınmasıyla yarın geçilecek. YSK yetkilileri, seçmenleri saatlerini
ayarlamaları konusunda uyardı.
Seçmenlerin oylarını 07.00-16.00 saatleri arasında kullanacağı
iller şunlar:
Adıyaman, Ağrı, Artvin, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ,
Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Kars,
Malatya, Kahramanmaraş, Mardin, Muş, Ordu, Rize, Siirt, Sivas,
Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Bayburt, Batman, Şırnak, Ardahan,
Iğdır ve Kilis.
Oy verme işleminin 08.00-17.00 saatleri arasında
gerçekleştirileceği iller ise şöyle:
Adana, Afyon, Amasya, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bilecik,
Bolu, Burdur, Bursa, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Denizli, Edirne,
Eskişehir, Hatay, Isparta, Mersin, İstanbul, İzmir, Kastamonu,
Kayseri, Kırklareli, Kırşehir, Kocaeli, Kütahya, Konya, Manisa, Muğla,
Nevşehir, Niğde, Sakarya, Samsun, Sinop, Tekirdağ, Tokat, Uşak,
Yozgat, Zonguldak, Aksaray, Karaman, Kırıkkale, Bartın, Yalova,
Karabük, Osmaniye ve Düzce.
Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde oy verme işlemi saat
08.00'de başlayacak ve YSK'nın o yer için belirlediği bitiş saatinde
sona erecek.
-OY KULLANMADA KİMLİK ŞART-
Vatandaşlar, seçmen bilgi kağıdı ve kimliklerini göstererek
oylarını kullanacaklar.
Seçmen bilgi kağıdı bulunmayıp seçmen kütüğünde adı olan
seçmenler, oylarını kimliklerini göstermek suretiyle
kullanabilecekler.
Nüfus cüzdanı, resmi daireler veya KİT'lerden verilen kimlik
kartları, pasaport, evlenme cüzdanı, askerlik belgesi, sürücü belgesi
gibi kimliğini tereddütsüz ortaya koyan resimli, resmi nitelikteki
belgeler kimlik olarak gösterilebilecek.
Belediyeler ile köy ve mahalle muhtarlarınca düzenlenip onaylanan
kimlik bilgileri geçerli olmayacak.
Bu belgelerden birini ibraz edemeyen seçmen, oyunu kullanamayacak.
Nüfusu 2 bini geçmeyen köylerde belirtilen nitelikte kimlik
belgesi veremeyen ve sandık seçmen listesinde adı yazılı olan seçmenin
kimliği, sandık kurulunda tanınan 2 seçmenin tanıklığı ile tespit
edilecek.
-HANGİ PUSULA, HANGİ ZARFA-
Seçmenler, sırasıyla il genel meclisi üyeliği, büyükşehir belediye
başkanlığı, belediye başkanlığı, belediye meclisi üyeliği, köy veya
mahalle muhtar ve ihtiyar heyeti-meclisi üyeliği seçimlerinde oy
atacak.
Seçmenler, oy pusulalarını;
- İl genel meclisi üyeliğine ilişkin ''turuncu'' renkli birleşik
oy pusulasını ''turuncu'' renkli zarfa,
- Belediye başkanlığına ilişkin ''mavi'' renkli birleşik oy
pusulası ile belediye meclisi üyeliğine ilişkin ''sarı'' renkli
birleşik pusulalarının ikisini birlikte ''mavi'' renkli zarfa,
- Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na ilişkin ''beyaz'' renkli
birleşik oy pusulasını belediye başkanı ve belediye meclisi üyeleri
seçimine ilişkin ''mavi'' renkli zarfa,
- Köy seçimlerinde köy muhtarı ve ihtiyar meclisi üyelerine
ilişkin oy pusulalarının ikisini birlikte ''sarı'' renkli zarfa,
- Mahalle seçimlerinde mahalli muhtarı ve ihtiyar heyeti üyelerine
ilişkin oy pusulalarının ikisini birlikte ''sarı'' renkli zarfa
koyacak.
-NASIL OY KULLANACAĞIZ?-
Seçmenler, sandık kurulu başkanından alacakları birleşik oy
pusulası ve mühürle kapalı oy verme yerine girecekler. Burada oyunu
vereceği partinin ambleminin altındaki yuvarlak içerisine ''Evet''
veya ''Tercih'' mührünü basacak olan seçmenler, pusulayı zarfa koyarak
sandığa atacaklar.
Seçmenler, oylarını sandığa attıktan sonra sandık seçmen
listesindeki isimlerinin karşısını imzalayacaklar.
-20 SİYASİ PARTİ YARIŞACAK-
20 siyasi partinin adayının yarıştığı seçimlerde, toplam 93 bin
353 yerel yönetici belirlenecek.
Seçmenler, 16 büyükşehir, 58 büyükşehir (metropol) ilçe, 65 il,
792 ilçe, 2253 belde belediye başkanı ile 31 alt kademe belediye
başkanını seçmek üzere sandık başına gidecekler. Seçmenler, seçimde 3
bin 122 il genel meclisi üyesi ile 34 bin 75 belediye meclisi üyesini
tespit etmek üzere oy kullanacaklar. 52 bin 929 muhtarın da tespit
edileceği yerel genel seçimde, yeni kurulan 12 belediye için de oy
verilecek.
-GEBE, HASTA, ÖZÜRLÜ VE YAŞLILARA ÖNCELİK-
Seçim günü sandık başına gelen seçmenler, sandık kurulu önüne
kurul başkanı tarafından sıra ile birer birer alınacaklar.
Gebeler, hastalar, özürlüler ve yaşlılar, sırada bekletilmeden
oylarını kullanabilecekler.
Sandık başında, seçmene vereceği oy hakkında hiçbir kimse
müdahale, telkin veya tavsiyede bulunamayacak.
Hiçbir seçmen, oyunu kullandıktan sonra sandık başında kalmayacak.
Yardıma muhtaç ve özürlü olanlar ise oylarını birinin yardımıyla
kullanacaklar. Ancak bir seçmen birden fazla kişiye yardım
yapamayacak.
Okuma-yazma bilmeyen seçmenlere, oylarını kullanmaları konusunda
başkaları tarafından sandık alanında yardım edilemeyecek. Bu durumdaki
kişilere, sormaları halinde, sandık kurulu başkanı tarafından
belirlenen çerçeve içerisinde açıklamalarda bulunulabilecek.
-PARMAKLARA YERLİ MÜREKKEP SÜRÜLECEK-
Mükerrer oy kullanımını önlemek için, oyunu kullanan seçmenin sol
işaret parmağı çıkmayan boya ile boyanacak. Seçmenin sol işaret
parmağı yoksa, hangi parmağının boyandığı yazılacak. Hiç parmağı
olmayan seçmenin boyun bölgesi mürekkeple işaretlenecek.
Sandık kurulu başkanı, oyunu kullananların seçmen bilgi
kağıtlarının arkasını imzalayıp mühürleyecek.
1979 yılından bu yana yapılan seçimlerde mükerrer oy kullanımını
önlemek için, seçmenlerin parmaklarına sürülen mürekkebi, ilk kez bir
Türk şirketi üretti. Mürekkebin, Hindistan'dan ithal edilmesi yerine
Fast Hızlı Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Tıp ve Kimya Ticaret Limited
Şirketi'nin üretmesiyle yüzde 50 kar sağlandı. Seçim mürekkebinin bu
seçimde YSK'ya maliyeti 501 milyar 600 milyon lira oldu.
-SİLAHLA OY KULLANILMAYACAK-
Sandık kurulu başkanının çağırdığı zabıta kuvvetleri dışında
zabıta amir ve memurları ile resmi üniforma giymiş kimseler ve silah
taşıyanlar sandık alanına giremeyecekler.
Seçmen olarak o sandıkta oy kullanması gereken subay, astsubay,
zabıta amir ve memurları, ancak sivil elbise ile sandık alanına girip
oylarını verebilecek.
Sandık başında görevli bulunan partili kurul üyeleri, adaylar ve
gözlemciler (müşahitler); rozet, amblem veya partisini belirtir
herhangi bir işaret taşımayacak.
Kışla, karargah, ordugah gibi askeri bina ve tesislere,
karakollara ve parti binalarına, muhtarlık odalarına, camilere ve
diğer ibadethanelere sandık konulamayacak.
-OYLARIN TASNİFİ-
Sandıklar, sandık seçmen listesindeki seçmenlerin tamamı oy
kullanmış olsalar dahi, oy verme için belirlenen sürelerin bitiminden
önce açılamayacak.
Oy verme için belirlenen sürelerin bitiminde sandık başında
bekleyen varsa, bunların sayımı yapılarak hepsinin oy kullanması
sağlanacak.
Önce açılan sandığa ilişkin bütün sayım, döküm, tutanağa geçirme
ve tutanakları asma ve ilan işlemleri sonuçlandırılmadan ve torba
mühürlenmeden, diğer sandıklar açılamayacak.
Aynı zarftan çıkan oylardan bir seçime ait olanının geçersiz
olması, diğerlerinin geçersiz sayılmasını gerektirmeyecek.
Oy pusulalarının katlanarak zarfa konulması sebebiyle ''evet''
veya ''tercih'' mührü ile oy pusulalarının arkasına basılan sandık
kurulu mühür izinin oy pusulasının diğer kısımlarına geçmesi, oy
pusulalarını geçersiz kılmayacak.
Geçersiz sayılan oy zarfları kesinlikle yakılmayacak. Geçersiz bu
oy pusulaları paketlenip, üzeri mühürlenecek ve sayısı yazılacak.
Sandık kurulları her seçime ilişkin belgeyi düzenli bir şekilde
ilçe seçim kurullarına teslim edecek.
-ŞİKAYET VE İTİRAZ
Sandık kurulu başkanlarının veya bu kurulların yaptıkları işlere,
aldıkları tedbirlere ve bunlara benzer sair işlemlerine veya herhangi
bir kimsenin kanunun koyduğu yasaklara aykırı davranışlarına karşı,
bunların önlenmesi için sandık kurullarına şikayet edilebilecek.
Sandık kurullarınca verilen herhangi bir kararın kanuna aykırı
olması yüzünden kaldırılması veya kanuna uygun şekle sokulması için,
ilçe seçim kurullarına itiraz edilebilecek.
Seçimin herhangi bir yerde ''seçim işlemleri nedeniyle'' iptal
edilmesi halinde, yenileme seçimi, 6 Haziran 2004 Pazar günü
yapılacak.
-OY VERİRKEN DİKKAT-
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'a
göre, oy verme günü seçmenlerin belirlenen yasaklara uymamaları
halinde alacakları cezalar şöyle:
- Haksız oy temin edenlere 1 yıldan 3 yıla hapis cezası,
- Seçmenin oyunu kullanmasına engel olanlara 1 yıldan 4 yıla hapis
cezası,
- Sandık başında oy verme yönünden kendisine yükletilen ödevleri
ihtara rağmen yapmayan seçmenlere 500 liradan bin liraya kadar hafif
para cezası,
- Oyunu kullandıktan sonra ihtara rağmen sandık başından
ayrılmayan veya herhangi bir müdahale, telkin veya tavsiyede bulunan
veya bunlara teşebbüs edenlere 3 aydan 1 yıla hapis cezası,
- Oy verme sırasında seçme yeterliği olmadığını bildiği halde oy
vermeye teşebbüs edenler veya verenlere 2 yıldan 5 yıla hapis cezası,
- Başkasının adını taşıyarak oy vermeye teşebbüs eden veya
verenlere, 3 yıldan 5 yıla hapis cezası,
- Bir sandıkta oy verdikten sonra başka bir sandıkta oy vermeye
teşebbüs eden veya veren kimselere, 3 yıldan 5 yıla hapis cezası.''
-LİDERLERİN SANDIKLARI-
Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Çankaya Oyak Sitesi içindeki
Ahmet Andiçen İlköğretim Okulu'nda 2177 numaralı sandıkta oy verecek.
TBMM Başkanı Bülent Arınç, Mehmet Emin Resulzade Anadolu
Lisesi'nde 4179 numaralı sandıkta oyunu kullanacak.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Keçiören'deki Toygar Börekçi
İlköğretim Okulu'nda 1662 numaralı sandığa oyunu atacak.
Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hilmi Özkök, Çankaya İlköğretim
Okulu'nda 1184, 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel de aynı okulda 1192
numaralı sandıkta oy verecek.
CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, Oran Perihan İnan İlköğretim
Okulu'nda 2534 numaralı sandıkta oyunu kullanacak.
Anayasa Mahkemesi Başkanı Mustafa Bumin, Cumhurbaşkanı Sezer ile
aynı sandığa; Yargıtay Başkanı Eraslan Özkaya ise Milli Piyango
Anadolu Lisesi'nde 2105 numaralı sandığa oyunu atacak.
DSP Genel Başkanı Bülent Ecevit, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli,
Saadet Partisi Genel Başkan Vekili Recai Kutan, YTP Genel Başkanı
İsmail Cem ve SHP Genel Başkanı Murat Karayalçın da Ankara'da oy
verecek.
ANAP Genel Başkanı Nesrin Nas, Genç Parti Genel Başkanı Cem Uzan,
EMEP Genel Başkanı Levent Tüzel, İP Genel Başkanı Doğu Perinçek, ÖDP
Genel Başkanı Hayri Kozanoğlu ve TKP Genel Başkanı Aydemir Güler
İstanbul'da oy kullanacak.
DYP Genel Başkanı Mehmet Ağar Elazığ'da, BTP Genel Başkanı Haydar
Baş Trabzon'da ve BBP Genel Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu Sivas'ta sandığa
gidecek.