AKP'nin iddiaları gerçeğe uymuyor

İddia: Katsayı yüzünden meslek liselerine gelen öğrenci sayısı azaldı.
Gerçek:
ÖSS'de 1999'dan beri uygulanan katsayı nedeniyle meslek lisesine giden öğrenci sayısında azalma değil, yılda yüzde 4'lük artış var. Kız teknik öğretimde 2003 artışı yüzde 60. Meslek liselerinde, sadece imam-hatip öğrencisi azaldı; beş yıldaki azalma 120-125 bin arasında.
İddia: Meslek liselerinin önü hukuk ve vicdana aykırı biçimde kapatıldı.
Gerçek:
Mevcut katsayı sayesinde meslek yüksekokullarına giriş yüzde 36'dan yüzde 48'e çıktı. 2001'de meslek liselerinden yüksekokullara sınavsız geçiş geldi. 2002-2003'te 290 bin meslek liseli yükseköğretime girdi. Üstelik, 'Önümüz kapatıldı' iddiasıyla açılan davalar da reddedildi.
İddia: İmam-hatip dahil, meslek liselerinden üniversitelere gidilemiyor.
Gerçek:
2003'te 1768 imam-hatip mezunu, başta iktisat, hukuk ve öğretmenlik olmak üzere lisans programlarına girdi. Meslek liseliler, alanlarındaki yüksekokullara diğer lise mezunlarına göre çok daha kolay giriyor, isteyenler de dikey geçişle lisans programlarına geçebiliyor.
İddia: Meslek liseli mağdur.
Gerçek:
Asıl mağdur düz liseliler. Meslek liseliler, işsizliğe karşı meslek kazanıyor, okul süresinde maaş alıyor ve sigortalanıyor. Düz liseli, Anadolu, süper, fen ve öğretmen liselilere karşı ÖSS'de çok zayıf: 2003'te 733 bin düz liseliden sadece 60 bini ÖSS'yi kazandı.
Haber: DEMET BİLGE / Arşivi
UMAY AKTAŞ'IN / Arşivi

İSTANBUL - Hükümet, 'haksızlık yapılıyor, sayıları azalıyor' gerekçesiyle meslek ve imam-hatipleri düz liselerle 'eşit düzeye' getirme hazırlığı yaparken, YÖK üyesi Erdoğan Öznal'ın hazırladığı rapor bu görüşün doğru olmadığını ortaya koydu. Raporda, 'meslek liselerine gelen öğrenci sayısı azalmıştır, meslek liseliler üniversiteye gidemiyor, önleri kapanıyor' tezinin tamamen gerçek dışı olduğu rakamlar ve istatistiklerle anlatıldı. Raporda, meslek liselerinin değil, imam-hatip liselerinin (İHL) öğrenci sayısının azaldığı ve asıl mağdurun düz lisede okuyan öğrenciler olduğu vurgulandı. YÖK üyesi Öznal, "Hükümetin hazırladığı YÖK yasa tasarısı uygulamaya geçerse, meslek eğitimi gelişemez ve genel liselere adaletsizlik olur" dedi.
Öznal'ın 2003 yılında hazırladığı raporunda, basında ve kamuoyunda sık sık dile getirilen bazı yorumlara tek tek yanıt verildi. Rapora göre, 1999 yılından bu yana ÖSS'de uygulanan düşük katsayı nedeniyle meslek liselerine gelen öğrenci sayılarında azalma olmadığı gibi makul sayılabilecek oranda artış oldu. Öğrencisi azalan okullar ise İHL'ler oldu. Raporda şöyle denildi:
"Halihazırda ortaöğretimdeki öğrencilerin yüzde 65'i genel ortaöğretimde, yüzde 35 ise mesleki ve teknik ortaöğretimdedir. Bu oranlar katsayı uygulamasından sonra azalmış değildir. Azalma bir yana her yıl yüzde 4'e yakın oranda artışlar olmuştur. Bu artışlar öğrenci ve ailelerine 'Buraya gelmeyin, buradan üniversiteye gidilmiyor ki' gibi yönlendirmelere rağmen elde edilmiştir. En çok artış 2000 yılında 108 bin 651, 2003 yılında ise yaklaşık yüzde 60 artışla 166 bin 381 öğrencisi olan kız teknik öğretim okullarında olmuştur. Bu artışın en önemli nedeni istihdam olanaklarıdır. Meslek liseleri arasında öğrencisi en fazla azalan lise imam-hatip liseleridir. Son beş yılda imam-hatipli öğrenci sayıların-da 120 bin ile 125 bin civarında bir azalma meydana gelmiştir."
'Haklar gasp edilmedi'
Prof. Erdoğan Öznal, 'meslek liseli öğrencilerin hakları gasp edildi' yorumlarına ise şu örnekle yanıt veriyor: "1998-2002 yılları
arasında Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) aleyhinde idari yargı organlarında 480 dava açılmıştır. Ancak bunların tümü katsayı uygulaması ile ilgili olmayıp diğer başka konuları da içeriyor. Ağustos 2003 tarihi itibarıyla 480 davanın 26'sı devam ederken, 39'u işlemden kaldırılmış, 412'si ise kazanılmıştır. Sadece üç dava kaybedilmiştir, bu davalar da meslek liselilere uygulanan düşük katsayı ile ilgili değildir. Ortada bir gasp olmadığı mahkeme kararlarıyla da sabit olmuştur."
Üniversiteliler artmış


Büyütmek için tıklayınız

"Üniversite kapıları meslek lisesi mezunlarına hiçbir zaman kapanmamıştır" denilen raporda, şu istatistiklere de yer veriliyor:
"2001'de mesleki ve teknik liselerden meslek yüksekokullarına sınavsız geçiş imkânı sağlanmıştır. 2002-2003 eğitim yılında 190 bin meslek yüksekokulu ve 100 bin de Açık Öğretim Fakültesi önlisans programları olmak üzere 290 bin meslek lisesi mezunu bir yükseköğretim programına yerleştirilmiştir. 2003-2004 eğitim-öğretim yılında da ek yerleştirme ile beraber 250-300 bin mezunun yine sınavsız olarak meslek yüksekokullarına yerleştiği tahmin edilmektedir. 1999' daki 'katsayı düzenlemesiyle' kendi alanlarındaki meslek yüksekokullarına girme oranı yüzde 36'dan yüzde 48'e, 2001 yılında ise yüzde 54'e çıktı. 1995'te mesleki ve teknik lise çıkışlı adaylardan 57 bin 265'i örgün öğretim programlarına yerleşirken, 2002 yılında bu rakam 166 bin 605'e yükseldi."
Rapora göre, katsayı uygulaması nedeniyle öğrenci sayısı azalan okullar sadece imam-hatipler. 2001 yılındaki İHL sayısı 600 iken, bu sayı 2002'de 558'e ve 2003'te de 536'ya düştü. Öğrenci sayıları da 1995'te 190 bin iken 2003 yılına gelindiğinde 71 bine geriledi. Raporda, 'İmam-hatip liselerinin önü kapandı, değerlendirmelerinin 'yanlış' olduğu vurgulanarak, şöyle denildi:
"2003 ÖSS'de 1768 İHL mezununun başta iktisat, hukuk ve öğretmenlik gibi lisans programlarına yerleştirilmeleri bunun en yeni örneğidir. 'İHL'lerin önü kapandı, bu liselerden üniversiteye gidilemiyor, fırsat eşitliği yok, İHL'ler yüzünden diğer meslek liselerinin hakkı da yenmektedir' şeklindeki iddiaların hiçbir geçerliliği olamaz. Yapılan şey, sadece
İHL'ler için değil tüm meslek liseleri için alanında gidenlere ilave puanlar vermek suretiyle mesleki ve teknik ortaöğretimdeki öğrenci sayılarını artırmaktadır."
Düz liseler daha mağdur
Erdoğan Öznal, meslek lisesi mezunlarının, 'düz liselilere' oranla daha avantajlı olduğunu belirterek, şunları söyledi: "Bugünkü işsizlik durumu içinde bir meslek sahibi oluyorlar. Okurken asgari ücretin yüzde 30'undan maaş alıyor ve sigortalanıyorlar. Meslek yüksekokullarına veya açıköğretime sınavsız geçiş hakları var. Dikey Geçiş Sınavları ile dört yıllık fakültelere geçebiliyorlar. Genel lise öğrencilerinin ellerinde ise sadece ÖSS var. Dershaneye iki-üç milyar para veriyor, sınavı kazanamazsa askere gidiyor. Yazık değil mi? 2003 ÖSS'ye 733 bin düz lise mezunu girdi, sadece 60 bini kazandı. Meslek liseleri organize oldukları için sesleri düz lise öğrencilerinden daha fazla çıkıyor. Geçen seneki lisans eğitimi kontenjanı 180 bin. Bu kontenjanın 103 binini Anadolu lisesi, süper lise, fen ve öğretmen liseleri öğrencileri doldurdu."
'Tasarı sakıncalı'
Hükümetin tasarısıyla meslek liselilerin pastadan daha fazla pay alacağına dikkat çeken Öznal, şöyle devam etti: "Düz liselerde de alanında sınava girmeyenin puanı düşüyor. Sadece meslek lisesine yönelik bir sistem değil. Bu yıl 1 milyon 902 bin kişi ÖSS'ye girecek. Kontenjan yine 180-185 bin civarı olacak. Tasarı uygulanırsa, müfredat programları, kontenjanlar altüst olacak. Meslek liseleri ilk olarak üniversiteler önünde yığılma olmaması için ve nitelikli ara eleman yetiştirmek amacıyla kurulmuştu.
İnşaat teknisyeni olmak için gelen öğrenciye 'mühendis olacak' diyoruz. Böyle olursa Türkiye'de mesleki eğitim gelişmez. Meslek lisesine giden öğrenci sayısı artar ama sınavı kazanan sayısı artmaz. Genel liselere adaletsizlik olur, sanayi de gelişmez."
'Avantaj istiyorlar'
İHL'lilerin üniversiteye giremediği yönündeki eleştirileri de yanıtlayan Öznal, şunları söyledi: "1998 yılında öğretmen liselerinden eğitim fakültelerine giden öğrenci sayısı 2 bin 956. İmam-hatiplerden öğretmenliğe girenler ise 3 bin 285. Görüldüğü gibi bu çok çarpık bir tablo. 1999 yılında uygulanan katsayı uygulaması ile 2 bin 956 rakamı 5 bine çıkarken, imam-hatiplilerinki ise 374'e düştü. İşte doğal gidişat budur. İmam- hatiplere karşı değiliz. Ancak yapılmak istenen şey imam-hatip liselerine haksız bir şekilde, diğer liselere nazaran çok fazla avantaj sağlamaktır. Din eğitimininin yükseköğretimde verilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Bunun için açıköğretime ön lisans ilahiyat bölümü açtık. Şimdi yüz binlerce imam-hatipli okuyor burada ve dikey geçiş sınavıyla da dört yıllık ilahiyat fakültelerine geçebiliyor."