Annan Planı, Bakanlar Kurulu'nda

Bakanlar Kurulu'nda, 'Annan Planı'nın Türk tarafı için olumlu unsurları' başlıklı bir metin ele alındı. İşte 7 sayfalık metin...

Bakanlar Kurulu toplantısında, 'Annan Planı'nın Türk tarafı için olumlu unsurları' başlıklı bir metin ele alındı. Adalet Bakanı ve Hükümet Sözcüsü Cemil Çiçek'in açıklamalarının ardından gazetecilere de dağıtılan ve 7 sayfadan oluşan metin aynen şöyle:

ANNAN PLANININ TÜRK TARAFI İÇİN OLUMLU UNSURLARI

İKİ KESİMLİLİK

1. Yeni ortaklığın iki kesimli olacağı,
2. İki tarafın birbirinin ayrı kimliğini ve bütünlüğünü (distinct identity and integrity) tanıması,
3. Tarafların birbirlerinin kültürel, dini, siyasi, sosyal ve dil kimliklerine de saygı gösterecekleri,
4. Bir tarafın diğeri üzerinde hakimiyet kurmasının reddi (renounce),
5. Bir tarafın diğeri üzerinde otorite ve yetki (authority and jurisdiction) iddia edemeyeceği,
6. Kurucu Devletlerin kendi alanlarında yetkilerini egemence (sovereignly) kullanacakları ve kendilerini özgürce organize edebilecekleri (freely organizing themselves),
7. Kurucu Devletlerin kendi Anayasalarının olacağı,
8. Kurucu Devletlerin kara sınırlarının (territorial boundaries) bulunacağı,
9. Kurucu Devletlerin kendi bayrak ve marşlarına sahip olabilecekleri,
10. Kurucu Devletlerin kimliklerine, güvenliklerine ve anayasal düzenlerine herkes tarafından saygı gösterileceği,
11. Kurucu Devletlerin ve Federal Hükümetin birbirlerinin yetki ve işlevlerine karışamayacakları,
12. Yeni haritada Kıbrıs Türk Devleti'nin ismen gösterilmesi,
13. İki Kurucu devlet arasında yeni bir sınır belirlenmesi (demarcation), geçiş noktalarının olması,
14. Federal ve Kurucu Devlet yasaları arasında hiyerarşi olmayacağı,
15. Kurucu Devletlerin iç vatandaşlık verebileceği ve bir kişinin aynı zamanda her iki kurucu devletin de iç vatandaşlığına sahip olamayacağı,
16. Kurucu Devletlerin kendi milli kimliklerini korumak amacıyla diğer Kurucu Devlet vatandaşlarının ikametine sınırlama getirebileceği, bu çerçevede Anlaşma yürürlüğe girdikten sonra:
a. 5 yıl süreyle ikamete tam sınırlama (moratorium) olacağı, bilahare, b. 6'ıncı-9'uncu yıllar arasında köy veya belediye nüfusunun yüzde 6'sına kadar, c. l0'uncu-14'üncü yıllar arasında köy veya belediye nüfusunun yüzde 12'sine kadar, d. 14'üncü-19'uncu yıllar arasında (veya daha erken gerçekleştiği takdirde Türkiye'nin AB üyeliğine kadar) bir Kurucu Devletin nüfusunun en fazla yüzde 18'ine kadar ikamet hakkına sınırlama getirilebileceği,
17. İstisna olarak 2 yıl sonra dönebilecek 65 üstü yaş grubu ve Karpaz köyleri eski sakinlerinin diğerlerinden önce dönüş yaptıkları takdirde yukarıdaki sınırlama oranları içinde sayılacakları,
18. Bir Kurucu Devletin kimliğini koruma düşüncesiyle alabileceği tedbirler çerçevesinde nüfusunun en fazla 1/3'ünün yabancı olabileceği,
19. Senato'ya Kıbrıs Türk Devleti'nden seçileceklerin daima Türk olacağı,
20. Kurucu Devletlerin dış dünya ile ticari ve kültürel ilişki kurabilecekleri, anlaşma imzalayabilecekleri,
21. Federal yasalara karşı işlenen suçlar üzerinde Kurucu Devletlerin öncelikli adli işlem yetkisine sahip olmaları,
22. Kurucu Devletlerin ayrı polis teşkilatlarının olması,

ORTAKLIK VE EŞİTLİK

1. Kıbrıs'ın, Kıbrıs Türkleri ve Kıbrıs Rumlarının ''ortak evi'' (common home) olduğu,
2. Kıbrıs Türkleri ve Kıbrıs Rumları'nın 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti'nin ''ortak kurucuları'' (co-founders) olduklarının kaydedilmesi,
3. Kıbrıslı Türklerin ve Kıbrıslı Rumların yeni sistemi, ayrı ayrı sahip oldukları kurucu yetkilerini (inherent constitutive power) kullanarak oluşturacakları,
4. İki Kurucu Devletin ''Kıbrıs Türk Devleti'' ve ''Kıbrıs Rum Devleti'' oldukları,
5. İki taraf arasındaki ilişkinin bir azınlık-çoğunluk değil, siyasi eşitlik ilişkisi olduğu,
6. Kurucu Devletlerin birbirinin eşiti olduklarının Anayasa'da açıkça belirtilmiş olması,
7. Geçiş dönemi süresince Federal düzeyde Devlet Başkanlığının iki Eş-Başkan'dan oluşması; Federal Hükümetin eşit sayıda üyeden oluşması (3+3),
8. Kurucu Devlet Parlamentolarından eşit sayıda parlamenterin (24+24) geçiş dönemi Parlamentosunda görev almaları,
9. 13 Haziran 2004 tarihinde Kurucu Devletler, Federal Parlamento ve Avrupa Parlamentosu için düzenlenecek seçimlerden sonra Başkanlık Konseyi'nin ilk 2 görev dönemi boyunca başkan ve yardımcısı arasındaki rotasyonun 10'ar aylık eşit sürelerle gerçekleşmesi,
10. İki Kurucu Devletin yekdiğeri ile İşbirliği Anlaşması yapabileceği,
11. Kurucu Devletlerin Dış İlişkiler ve AB politikalarının belirlenmesine katılacakları,
12. Federal Parlamento'nun Senato kanadında Kurucu Devletlerin eşit sayıda temsil edilecekleri (24+24 sandalye),
13. Senato'nun karar alabilmesi için mutlak surette bir Kurucu Devletten gelen Senatörlerin 1/4'inin oyunun (6) aranacak olması, bu asgari gerekliliğin özel konularda (federal bütçenin onaylanması, Başkanlık Konseyi üyelerinin seçimi gibi) alınacak kararlar için en az 2/5 olması (10 Senatör)
14. Milletvekilleri Meclisi'nin kurucu devletlerden nispi temsil oranına göre belirleneceği, ancak bir kurucu devletin asgari 1/4 oranında (12 Milletvekili) temsilinin zorunlu olduğu
15. Parlamento'nun ancak her iki meclisinin de onayıyla karar alabileceği
16. Milletvekilleri Meclisi ve Senato'nun Başkan ve Başkan Yardımcılarının aynı Kurucu Devlete mensup olamayacakları
17. Toplam 9 üyeli (3'ü oy hakkı olmayan üye) Başkanlık Konseyinde, Kurucu Devletlerin en az 1/3 oy hakkı sahibi (2); ve en az 1/3 oy hakkı bulunmayan üyeyle (1) temsil edilmeleri zorunluluğu
18. Başkanlık Konseyi'nin kararlarını konsensüs ile almaya çaba göstereceği, bunun elde edilemediği hallerde oylama ile karar alınması, ancak her bir Kurucu Devletten en az bir olumlu oy aranması
19. Dışişleri Bakanı ile Avrupa Bakanının mutlak surette ayrı Kurucu Devletlerden gelmeleri
20. Başkanlık Konseyi Başkanı ile Yardımcısının ayrı Kurucu Devletten gelmeleri ve Başkanlığı aralarında rotasyonla üstlenmeleri
21. Kurucu Devletlerin Hükümet Başkanlarının 10 yıl süreyle Başkanlık Konseyi toplantılarına katılmaları,
22. Yeni devletin Anayasasını korumakla da görevlendirilen Yüksek Mahkemenin iki Kurucu Devletten eşit sayıda yargıca sahip olması,
23. Türkçe'nin de, Rumca ile birlikte yeni devletin resmi dili sayılacağı,
24. Ramazan ve Kurban bayramları gibi Türk tarafı için önem taşıyan günlerin de, diğer bayramlarla birlikte Ada'nın tümünde resmi bayram sayılacağı,
25. Federal polis teşkilatında eşit sayıda Türk ve Rum polisin görev alması,
26. Kamu görevlilerinin atamalarından sorumlu komisyonda eşit sayıda Türk ve Rum üyenin görev alması,
27. Tüm kamu yönetiminde çalışanların en az 1/3'nin Kıbrıs Türk Kurucu Devletinden gelmesi,
28. Merkez Bankası Başkan ve Yardımcısının aynı devletten gelemeyeceği; bir Kurucu Devletin, 5 üyeli Yönetim Kurulunda en az 2, 7 üyeli para Politikaları komitesinde ise en az 3 temsilciye sahip olacağı,
29. Başsavcı ve Sayıştay Başkanları ile bunların yardımcılarının aynı Kurucu Devlete mensup olamayacakları,
30. İki Kurucu devlet arasında yeni sınırı belirleyecek (demarcation) komitede eşit sayıda Türk ve Rumun görev alması,
31. Anayasanın Temel Maddelerinin değiştirilemeyeceği; diğer maddelerinin ise ancak iki Kurucu devletle istişare içinde parlamento onayı ile değiştirilebileceği ve bunun her iki tarafta ayrı referandumlara sunulacağı,
32. Kişilere, sahip oldukları Kurucu Devlet vatandaşlığı, etnik orijin veya dini temelde ayrımcılık yapılamayacağı.'

GÜVENLİK VE GARANTİLER

1. Kıbrıs'ın tümünün veya bir parçasının bir başka ülke ile birleşemeyeceği (Enosis yasağı),
2. 1960 Garanti ve İttifak Anlaşmaları'nın yeni düzene de uygulanmak üzere geçerli olacağı,
3. 1960 Garanti Anlaşması'nın, sadece Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'nin değil, aynı zamanda Kurucu Devletlerin de toprak bütünlüğünü (territorial integrity) güvenliğini ve anayasal düzenlerini garanti etmesi,
4. Ada'daki Türk askeri varlığının 2011 yılına kadar 6000 asker, 2018 yılına veya daha erken gerçekleşirse Türkiye'nin AB üyeliğine kadar 3000 asker düzeyinde kalması; ve herhal ve karda Türk askeri varlığının, Türkiye gözden geçirme aşamalarında tamamen kaldırılmasına rızasını vermediği müddetçe, İttifak Anlaşması seviyesinde (650) Ada'da kalmaya devam etmesi,
5. Ada'da konuşlanacak BM Barış Gücü'nün Ada'daki görev süresinin ancak Kurucu Devletlerin rızasıyla sona erebileceği,
6. Kurucu Anlaşma'nın uygulanmasını izleyecek olan komitede (Monitoring Committee) Garantör Ülkelerin temsilcilerinin de bulunması,
7. Kurucu Devletlerin, yekdiğeri ve Garantör ülkelere karşı şiddeti ve şiddete teşviği önleme yükümlülüğü altına girmeleri
8. Kıbrıs'ın topraklarını uluslararası askeri operasyonlara iki Kurucu Devletin ortak rızası olmaksızın tahsis edemeyeceği; ayrıca Türkiye AB Üyesi olana kadar Türkiye ve Yunanistan'ın da rızalarının aranacağı,
9. Güvenlikle ilgili hükümlerin 1959-60 Garanti ve İttifak Anlaşmaları hükümlerine halel getirmeyeceği,
10. Rum tarafına devredilecek ve esasen Anlaşma yürürlüğe girdiği tarihte hukuken Rum devletinin sayılacak toprakların geçici bir süreyle Türk devletinin yönetiminde kalması.

TÜRKİYE'NİN ROLÜ

1. Türkiye ve Yunanistan ile özel ilişkilerin devam edeceği, Kıbrıs Birleşik Cumhuriyeti'nin bu iki ülkeye en ziyade müsadeye mazhar ülke statüsü bahşedeceği,
2. Tarafların Türkiye ile Yunanistan arasındaki dengeye saygı gösterecekleri,
3. Yeni Kıbrıs'ın, Türkiye'nin AB'ye katılımını destekleyeceği (shall support),
4. Kurucu Anlaşmanın yürülüğe girebilmesi için sadece referandumlarda onaylanmasının değil, aynı zamanda garantör ülkelerce yeni düzene dair antlaşmanın imzalanmasının da gerekeceği,

ORTAKLIĞIN YENİLİĞİ VE ULUSLARARASI GÜVENCELER

1. Anlaşma ile Kıbrıs'ta yeni bir düzenin (a new state of affairs) kurulacağı,
2. Tarafların ortaklıklarını yenilemeye karar verdiklerini ilan etmeleri,
3. Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'nin (BKC) yeni marşının olması,
4. BKC'nin yeni bir bayrağının olması,
5. Kurucu Anlaşmanın BM Güvenlik Konseyi tarafından onaylanacak olması,
6. Kıbrıs'ın BM üyeliğinin Ada'da kurulacak yeni düzen çerçevesinde olacağı ve bu kapsamda, BM'de yeni BKC bayrağının göndere çekileceği,
7. Avrupa Konseyi'nin Kurucu Anlaşmayı onaylayacağı,
8. AB'nin de Kurucu Anlaşmayı onaylayacağı, kendisini çözümün parametrelerine uyarlayacağı,
9. Eş-Başkanların AB'den çözümün parametrelerini AB'nin Birinci Hukukunun parçası haline getirmesini isteyecek olmaları,
10. Eş-Başkanların ayrıca, Avrupa İnsan Haklari Mahkemesi'ni mülkiyete ilişkin yasal başvuruların muhatabının bundan böyle Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti olacağı hususunda bilgilendirmeleri ve Mahkeme'den, önünde bulunan mülke dair davaların düşürülmesini isteyecek olmaları,
11. İki Kurucu devletten temsilcilerin (4 Rum+2 Türk) Avrupa Parlamentosunda görev almaları,
12. AB Konseyi toplantılarında yeni Kıbrıs'ı, Konsey Başkanı ve Başkan Yardımcısının birlikte temsil etmeleri,
13. Türkçe'nin, personel ve teknik ihtiyaçların karşılanmasını takiben, AB'nin resmi ve çalışma dillerinden biri olacağı,

DiĞER HUSUSLAR

1. Geçmişteki acı tecrübelerin tekrarlanmayacağının taraflarca ilanı,
2. Yeni Kurucu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden önce tarafların yapmış oldukları tüm yasama, yürütme ve adli işlemlerin, Kurucu Anlaşma ile ters düşmemek kaydıyla geçerli olacağı,
3. Anlaşma yürürlüğe girdiği anda, geçiş dönemi boyunca, Kurucu Devlet yasama, yürütme ve yargı organlarının da işler durumda olmaları,
4. Türkiye'den Ada'ya zaman içinde göç edenlerden 45.000'inin vatandaşlık kazanarak Ada'da kalmaya devam edebilmeleri,
5. Mülkiyet iddialarının bireyler arasında bir işlem olmaktan çıkarılması ve her iki Kurucu Devletten eşit sayıda temsilcinin yer alacağı bir Mülkiyet Kurulu tarafından ele alınacak olması,
6. 1964 yılından bu yana yapılan dış borçlanmaların geri ödemelerinin, borçtan yararlanmış olan Kurucu Devlet tarafından yapılacağı,
7. Kurucu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonraki ilk yıllarda federal ekonomik politikanın iki Kurucu Devlet ekonomilerinin uyumlaştırılmasına öncelik vereceği,
8. AB'nin Kıbrıs Türk Devletinin AB müktesabatı ile uyumlaştırılması kapsamında mali yardımda bulunacak olması,
9. Rum tarafına devredilecek toprakların etkilenecek sakinleri için, alternatif ikamet ve yaşam (livelihood)imkanı hazırlanması, mali durumu kötü olanların yer değiştirmesi için tanınan sürenin uzatımı gibi özel düzenlemelerin öngörülmuş olması, 2005 federal bütçesine bunun için tahsisat konması,
10. Bu topraklarda en az 5 yıl süreyle oturmuş ve Kıbrıs vatandaşlığı bulunmayanların kendi ülkelerine dönüşleri için mali teşvik verilmesi,
11. Rum tarafına toprak devrinin 3,5 yıllık bir döneme yayılmış olması,
12. Mülk iadesinin, halen boş olanlar için 3, dolu olanlar için ise 5 yıldan önce başlamayacağı,
13. Mülkün kullanılmamasından kaynaklanan (loss of use) tazminat taleplerinin, talebi yapanın vatandaşı olduğu Kurucu Devlete yöneltileceği."