Asker 'Çözüm' dedi

'Etnik federasyon kanlı olur'
Genelkurmay 2. Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ, "Kıbrıs'ta, Mayıs 2004'e kadar çözüm temennisiyle, Dışişleri ile çalışmalar sürüyor; görüş ayrılığımız yok" dedi. Başbuğ'un Irak'a ilişkin sözleriyse şöyle: "Mevcut coğrafi federasyon kabul edilebilir, etnik federasyonun sonu kanlı olur."
'Beklentiler karşılanmadı'
Başbuğ, İncirlik için Bakanlar Kurulu kararının yettiğini belirterek, "ABD'nin transit rotasyonu, hukuka ve milli menfaatlere uygun" diye konuştu. Irak'ta istikrar için NATO'daki çalışmaların desteklendiğini belirten Başbuğ, ABD'nin PKK konusunda beklentileri karşılamadığını da ifade etti.

ANKARA - Genelkurmay 2. Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ, dün düzenlediği bir basın toplantısı ile gündemdeki konulara ilişkin görüşlerini açıkladı. Başbuğ, Kıbrıs'ta bir an önce çözüm bulunması gerektiğini ve bu konuda kurumlar arasında görüş ayrılığı olmadığını söyledi. Başbuğ, toplantıda şu görüşleri açıkladı:
İncirlik'te konaklama
İncirlik Üssü'nün NATO ve Türkiye-ABD arasındaki SEIA anlaşması dışındaki kullanımı, ancak Türkiye'nin açık izniyle gerçekleşebilir. ABD, 28 Kasım 2003'te GenelkurmayBaşkanlığı'ndan Irak'ta konuşlu ABD personelinin
İncirlik üzerinden rotasyonunu talep etti. ABD İncirlik'i transit merkezi olarak 1 Ocak-30 Nisan 2004 tarihleri arasında kullanmak istedi. Rotasyon Irak-İncirlik-Avrupa / ABD istikametine, tek yönlü uygulanıyor. İncirlik'e inen transit personel en fazla 24 saat kalabiliyor. Personelin İncirlik dışına çıkışları söz konusu değil. Bugüne kadar Irak'tan 12 uçak ile 1512 personel İncirlik'e geldi ve bu personel 10 uçakla İncirlik'ten ayrıldı.
ABD tarafından gelen bu talep, Aralık 2003'te Başbakanlık ve Dışişleri Bakanlığı'na iletildi. Başbakanlık bu isteği 22 Mayıs 2003 tarihli ve 1483 sayılı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararına dayanan 23 Haziran 2003 tarihli ve 5755 sayılı Bakanlar Kurulu kararı çerçevesinde uygun gördü. Başbakanlık'ça 16 Aralık 2003'te yayımlanan yazı ile, rotasyon faaliyetinin Dışişleri Bakanlığı'nın koordinatörlüğünde, Genelkurmay'ca belirlenecek ilkeler ve usullere uygun olarak yürütülmesi direktifi verildi.
Kıbrıs milli dava
Türk Silahlı Kuvvetleri, Kıbrıs sorununa görüşmeler yoluyla adil ve kalıcı bir çözümün bulunmasının gerekliliğine inanmakta. Bu kapsamda Dışişleri ile gerekli çalışma ve görüşmeler devam ettirilmekte. Milli bir dava olan Kıbrıs konusuna ilişkin Genelkurmay Başkanlığı'nın görüşü, diğer birçok konuda olduğu gibi Kuvvet Komutanlıkları'nın da katkılarıyla oluşturulmakta. Bu çerçevede 19 Aralık 2003 ve 2 Ocak 2004 tarihlerinde Genelkurmay Karargâhı'nda Kuvvet Komutanları ve Jandarma Genel Komutanlığı'nın katıldığı iki toplantı ile Genelkurmay Başkanlığı görüşü oluşturuldu. Bu görüş, 8 Ocak 2004'te Cumhurbaşkanı başkanlığında yapılan zirveye sunuldu. Bu önemli konunun 23 Ocak'ta yapılacak MGK toplantısında görüşülmesi doğal. Bu konuya ilişkin farklı değerlendirmelere katılmadığımızı ifade etmek isterim.
Etnik federasyona hayır
Irak'taki askeri harekâtın sona ermesini müteakip, istikrar harekâtı başladı. İstikrar gücünde çeşitli ülkelerden yaklaşık 154 bin yabancı asker görev yapıyor.
Irak'ın siyasi yapısını şekillendirecek 'Geçiş Yönetimi Yasası' şubat sonuna kadar Irak Geçici Konseyi'nce hazırlanacak ve Paul Bremer başkanlığındaki geçici sivil yönetim tarafından onaylanacak. Bu yasa, Irak'ın siyasi yapısının genel çerçevesini çizecek. Tartışılan değişik siyasi modellerden biri de federatif yapıdır. Irak'ın siyasi yapısının şekillendirilmesinde şu iki noktanın dikkate alınması, karşılaşacak muhtemel sorunları önleme açısından önem arz etmektedir. Birincisi, Irak'ta farklı etnik yapı ve mezheplere sahip halkların birbiri içerisinde karışık şekilde yaşadığı gerçeğidir.
İkincisi, Irak'ın zenginliklerinin belli gruplara değil tüm Irak halkına ait olduğudur. Bu gerçeklerin dikkate alınmaması durumunda, siyasi yapı ne olursa olsun, Irak'ta önemli problemlerle karşılaşılması kaçınılmaz olacak.
Yeniden yapılanmayla ilgili gelişmelerin ülkemizin ulusal çıkarları doğrultusunda şekillendirilmesini sağlamak amacıyla görüş ve tekliflerimiz her vesileyle muhataplarımıza aktarılmakta. Ulusal çıkarlarımız doğrultusunda kamuoyu oluşturmanın önemi dikkate alındığında, basınımızın da bu çıkarları ön planda tutan bir tavır sergilemesinin uygun olacağı değerlendirilmekte.
Bilindiği üzere Kuzey Irak'la ilgili en önemli güvenlik kaygılarımızdan birini PKK, yeni ismi ile KONGRA-GEL terör örgütünün bölgedeki varlığı oluşturmakta.
PKK ile mücadele
Giderek siyasallaşan bir terör örgütü ile mücadelede sadece askeri tedbirlerin yeterli olmayacağı ortadadır. Bu kapsamda ABD terör listesinde yer alan bu örgüte karşı ABD ile müştereken yürütülmesi düşünülen mücadeleyle ilgili olarak Dışişleri Bakanlığı ve Genelkurmay tarafından çalışmalar sürdürülmekte. Ancak bu çalışmaların beklentilerimizi karşılayan bir noktada olduğunu söylemek güç.
Beklentimiz, teröristlerin bir şekilde Irak'ın kuzeyini boşaltarak Türkiye veya diğer ülkere gitmesi değil. Silahlı varlığının ortadan kaldırılması ve siyasi faaliyetlerin önlenmesidir.



Etnik federasyon uyarısı
Orgeneral Başbuğ, brifingin ardından basının sorularını yanıtlarken etnik yapıya dayalı federatif yapının Irak'ı kötü günlere götüreceğini dile getirdi: Bu durumda Irak'ın geleceği kanlı olabilir.
Irak'taki Kırmızı çizgiler hassasiyeti devam ediyor mu?
Genelkurmay Başkanlığı, yapabileceği bütün zorlamaları yapmaya çalışıyor. Şu anda ifade edebileceğim husus, özellikle PKK'ya karşı ABD tarafından alınabilecek askeri tedbirler için ABD'nin bir müddet daha zamana ihtiyacı olduğu yönündedir. Temelde ABD ile tedbirler konusunda bir ayrılığımız yok. Burada beklentilerimizi karşılamayan nokta, zamanlama konusundadır. Zaman açısından yeterli seviyede toleranslı davrandığımızı düşünüyoruz. Artık daha fazla beklememizin zorlaştığını kendilerine ifade ediyoruz. Beklentimiz, artık önümüzdeki dönemde kısa bir süre içinde askeri alanda da ABD'nin bu terör örgütüne karşı bazı askeri eylemlere başlamasıdır. ABD ile görüşmeler, önümüzdeki günlere daha ümitli bakmaya imkân tanıyor.
Irak'taki siyasal yapılanma sürecinde yer alacak mıyız?
Şubat sonuna kadar Irak'ta cereyan eden olaylar hayati. Önümüzdeki 1.5 ayda, her şey planlandığı gibi giderse, Irak'ın siyasal yapısına ilişkin temel esaslar belirlenecek. Bu süreçte yapmanız gerekenleri yerine getiremezseniz, treni kaçırmış oluruz. Türkiye olarak bu siyasal yapılanmanın karar sürecinin bir parçası değiliz. Bu gerçek. Ama 'karar süreci içinde değiliz, yapacağımız bir şey yok' dememek lazım.
Irak'ta etnik kökene dayalı federatif yapı konusundaki görüşleriniz nelerdir?
Irak'ın bugünkü yapısı olan 18 vilayete dayalı yapı, belki en uygunu olur. Bazı bilgiler, Amerikalı yetkililerin de bu şekli düşündükleri, bu şekli taraflara sunmaya gayret ettikleri istikametinde. Federal yapı, Irak'ın kendi sorunudur. Ancak ne şekilde olursa olsun Irak'ta bir federal yapının oluşması da çok zor bir durum. Hele etnik bir yapıya dayalı federal yapı, Irak'ı çok kötü günlere götürür. Bu durumda Irak'ın geleceğinin çok zor ve kanlı olacağını ifade etmek zorundayız.
Orgeneral Özkök 'gerekirse Kıbrıs için savaşırız' demişti?
Kıbrıs görüşmeleri ile savaş konusunu bağdaştırmayı doğru bulmuyorum. Bir yıl önce konuya ilişkin Genelkurmay Başkanlığı'nın parametrelerle ilgili görüşü neyse, şimdi de aynı.
AKP milletvekili Hüsrev Kutlu'nun sözleri üzerine Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Aytaç Yalman'ın görüşleri ile ilgili düşünceleriniz?
Orgeneral Aytaç Yalman'ın görüşlerine Genelkurmay Başkanlığı'nın aynen katıldığını daha önce açıkladık. Bu açıklama, bilgimiz dahilinde cereyan eden istisnai bir durumdur.
Kamu Yönetimi Reform Tasarısı'nın bazı maddeleri ulusal güvenlik açısından tehdit içeriyor mu?
Genelkurmay Başkanlığı ve TSK'nın görüş ve tekliflerini sayın Başbakan ile ilgili kişi ve kurumlara ilettik. İzlemekteyiz.
İncirlik Üssü'nün kullanımı için tezkere gerekli mi?
Genelkurmay Başkanlığı olarak İncirlik'in, Irak'ta bulunan ABD personelinin rotasyonu amacıyla kullanılmasını Türkiye'nin milli menafaatleri açısından uygun bulmaktayız. Bakanlar Kurulu kararı 23 Haziran 2004'e kadar geçerlidir. Bu kararı iyi incelerseniz, 10. Tanker Üs Komutanlığı İncirlik'in ABD personelinin rotasyonu maksadıyla kullanımına izin verdiğini görürsünüz.
Sayı verdiler mi? Başka üs talebi var mı?
ABD'nin teklifinde günde yaklaşık bin personelin transferi var. Toplam rakam belki 60 bin olabilir. ABD'den şu ana kadar başka bir üs talebi gelmedi.
Üssün kullanımı, Irak'ta sözümüzün biraz daha fazla dinlenmesini sağlar mı?
Rotasyona olumlu cevap vermemiz, Irak'ın siyasi yapılanmasında artı puan getirir. Mart ayındaki tezkere düşünülürse, ABD ile ilişkilerin geliştirilmesinin, Genelkurmay Başkanlığı olarak menfaatlerimize uygun olduğu düşüncesindeyiz.
Annan Planı'na TSK'nın bakışı nedir?
Dün bir toplantı yaptık. Belki yarın da ihtiyaç duyarsak yapacağız. Burada bir süreç içindeyiz. Bu konuya ilişkin ihtar veya görüşlerle ilgili Genelkurmay Başkanlığı'nın görüş ve düşüncelerini ihtiyaç duyduğumuz takdirde sizinle paylaşmayı arzu ederiz. Ancak bulunduğumuz süreç itibarıyla sizlerle, kamuoyuyla bu konuları paylaşmamızın doğru olmayacağını değerlendiriyoruz. Devam eden süreçte böyle bir açıklama yaparsak, herhalde Dışişleri Bakanlığımıza da haksızlık etmiş oluruz. Onlar da açıklama yaparlar, o zaman devletimizin Kıbrıs konusundaki çalışmaları, belki beklenilmeyen istikamete yönelebilir.
Kıbrıs çalışmalarının kısa sürede biteceğini zannetmediğinizi söylediniz. Bunu biraz açar mısınız?
'Bu süreç daha uzun süre devam edecek'ten, sorunun nihai çözümüne kadar oluşan veya devam edecek süreci kastediyoruz. Kıbrıs konusunun çözümünü hemen kısa bir anda en azından bir süreç olarak temel alırsak, Mayıs 2004'e kadar çözümünü temenni ediyoruz. Dolayısıyla bu, devam eden ve devam edecek olan süreç olarak ifade ettiğimiz Kıbrıs'ın çözümüne ilişkin süreçtir. Bu süreç içinde belirli safhalar olacaktır. Bunlardan en önemlisi de arzu ettiğimiz, görüşmelerin başlayacağı ana kadar olan süreçtir. Bu sürecin de çeşitli ara devreleri var.
MGK toplantısı var. Tabii ondan sonra yine olaylar devam edecektir.
Aslında görüşmeler başladıktan sonra da devam edecektir. Ve ilgili kurum ve kuruluşlar, gerekli olduğu anlarda yine bir araya gelecektir. Benim, 'önümüzde uzun bir süreç vardır'dan kastım, Sorunun nihai çözümüne kadar ulaşacak oldukça uzun ve zorlu bir süreç olduğu, arzu ederiz kısa olsun. MGK'dan çıkacak karara göre görüşmeler devam eder. Kıbrıs sorunu Kıbrıs'ın içinde tutularak çözüm aranmalıdır. Sorun bir yere bağlanmadan olaya bakılmalıdır. Planın ismi önemli değil.